Atom fabrikalari

Astrofizik Ser Fred Xoyl (1915-2001) 1940-yillar boshida, galaktikalarning tuzilishini tadqiq qilar ekan, bir g'alati faktga e'tibor qaratdi: ma'lum bo'lishicha, og'ir yadroli elementlar eski, "qariya" galaktikalarda ko'proq va aksincha, yangi, nisbatan yosh galaktikalarda kamroq uchrar ekan. Xoyl shunday xulosaga keldi: demak, atomlarning hammasi ham, birdaniga, bir vaqtda paydo bo'lmagan.

Quyosh tizimi massasining 99% dan ziyod qismini Quyoshning o'zi tashkil qiladi. Quyosh esa, asosan vodorod va geliy plazmasidan tashkil topgan. Biroq, mazkur elementlar sayyoralarda, aytaylik, Yerda nisbatan kam tarqalgandir. Sayyoralar tarkibida, nisbatan og'ir va murakkab atomli elementlar ko'proq uchraydi. Xususan, Yerimizda kislorod, uglerod va temir kengroq tarqalgandir. Ushbu elementlar qayerdan kelib qolgan?

Kulon

Kulon - o'zbekcha belgilanishi Kl, xalqaro belgilanishi C bo'lgan, SI xalqaro birliklar tizimidagi elektr zaryadi (elektr miqdori) hamda, elektr induksiyasi oqimi (elektr siljishi oqimi) fizik kattaliklarining o'lchov birligidir.

Ta'rifiga ko'ra, 1 kulon - 1 soniya vaqt ichida o'tkazgichning ko'ndalang kesimidan o'tadigan 1A tok kuchiga ega elektr miqdori (elektr zaryadi) deyiladi. Maktab o'quv darsliklaridagi soddaroq ta'rifiga ko'ra esa, 1 kulon zaryad miqdori bu - tok kuchi 1 A ga teng bo'lgan elektr tokining, o'tkazgichning ko'ndalang kesimi orqali 1 soniya ichida otgan zaryadi miqdoriga tengdir.

Formula orqali ifodalansa, 1 Kl = 1A·1s bo'ladi.

HAARP loyihasi

Agar "Insoniyatga qarshi fitna", "Dunyoni boshqarish" singari uzun-quloq gap-so'zlarga ishonuvchilarga qolsa, HAARP loyihasi bu - AQSHning butun Yer yuzini egallashga bo'lgan militaristik urinishlari yo'lidagi navbatdagi o'ta maxfiy loyiha bo'lib, u shunchaki ilmiy tadqiqot loyihasi nomi bilan yashirinar EMISH! Ularning o'ylab chiqqan uydirmalariga ko'ra, HAARP orqali AQSH harbiylari ob-havoni boshqarishi va shu yo'l bilan, dunyoning istalgan joyida iqlim o'zgarishlarini keltirib chiqarishi mumkin Emish. Yana bir turkum kishilar esa, HAARPni raketaga qarshi mudofaa tizimi deb o'ylasa, yana boshqalari, butun dunyo bo'yicha amalga oshirilayotgan radiolokatsion va mobil, hamda, telealoqa signallarini tutuvchi josus uskuna deb ham gumon qiladilar. Xullas, HAARP, fizikadan unchalik ham xabari bo'lmagan, hamda, maxfiylikka oid mavzulardagi uzun-quloq gap-so'zlarga ishtiyoqmand kishilar uchun, g'iybat obyektlaridan biridir. Aslida-chi?

Katta sonlar qonuni

Shveytsariyalik matematik Yakob Bernulli (1654-1705) qalamiga mansub "Taxmin san'ati" (lotincha "Ars Conjectandi") kitobi 1713-yilda, ya'ni, olim vafotidan 8 yil o'tib chop etilgan. Ushbu asarda Yakob Bernulli ochgan katta sonlar qonuni asosiy o'rin tutadi. Ushbu matematik qonun ehtimollar nazariyasiga oid teorema bo'lib, tasodifiy o'zgaruvchining uzoq muddatli barqarorligini ifodalaydi. Xususan, tajriba natijasini kuzatish amaliyoti (masalan tangani tashlash) juda ko'p marta qayta takrorlansa, undagi muayyan natijaning ulushi (masalan, tamg'a tarafining tushishi) ushbu natijaning ehtimolligiga yaqin bo'ladi (tanga tashlash misolida, tamg'a taraf tushishi ehtimolligi 0,5 ga teng bo'ladi). Yanada ilmiyroq qilib aytadigan bo'lak, agar, natijasi yakuniy matematik ehtimollik va dispersiyaga ega bo'lgan, o'zaro mustaqil va bir xil taqsimlangan tasodifiy o'zgaruvchilar mavjud bo'lsa, unda kuzatishlar natijasi kutilayotgan nazariy, yoki, matematik natijaga yaqin bo'ladi.

Alfa-Yemirilish

Alfa (α) - yemirilishning kashf etilish va uni o‘rganish tarixi Ernest Rezerford nomi bilan bog‘liq. α-yemirilish, α-zarra degan nomlari ham u taklif etgan. Bu voqea radioaktivlik kashf etilgandan keyin bir oz vaqt o‘tgach sodir bo‘ldi. O‘shanda Rezerford uran tuzlarining nurlanishini endi tekshira boshlagan edi. Tajribalar bu nurlanish bir jinsli emasligini ko‘rsatdi. Uning bir qismini yupqa alyuminiy folga yutar, boshqa qismi esa undan bemalol o‘tib ketar edi. Olim ularni mos ravishda α-va β-nurlar deb atadi. Biroz keyinroq nurlanishning yana bir tarkibiy qismi aniqlandi, u yunon alifbosining uchinchi harfi bilan γ-nurlar deb ataldi.

α-zarralar Rezerford uchun uzoq yillar davomida atom yadrolarini tekshirish uchun yagona qurol bo‘lib qoldi. α-zarralarining tabiatini aniqlashda ham u birinchi bo‘ldi. α-zarra har ikki elektronini yo‘qotgan geliy- 4 atomi yadrosi ekanligini aniqlandi:.

Sofya Kovalevskaya (1850-1891)

Odatda matematiklar ichida yozuvchilik mahoratiga ega, hamda, siyosatga ham aralashib turadiganlari juda kamdan-kam uchraydi. Biroq, aynan shunday serqirra matematiklardan bir nechtasini tarix guvoh bo'lgan. Misol uchun, Unabomber laqabli yovuz qo'poruvchi jinoyatchining asl ismi Teodor Kachinskiy bo'lib, kallasini yaxshilik uchun ishlatmagan bu iflos aslida yetuk matematik bo'lgan. Shuningdek, Andre Blox ismli kuchli matematik ham, o'z mutaxassisligi bilan emas, balki jinoyatchiligi bilan ko'proq nom chiqargan. Bunday misollardan yana ko'plab keltirish mumkin. Lekin, keling shular bilan cheklana qolamiz. Bizning hikoyamiz esa Sofya Kovalevskaya haqida bo'ladi.

Boy sirti

Boy sirti 1901-yilda buyuk matematik David Gilbertning tavsiyasiga ko'ra, olmon matematigi Verner Boy (1879-1914) tomonidan aniqlangan. Klyayn butilkasi singari, Boy sirti ham bir taraflama yuzadan iborat bo'lib, qirralari mavjud emas. Boy sirti shuningdek, orientirlanib bo'lmaydigan yuza bo'lib, bu degani, ikki o'lchamli narsa ushbu sirt yuzasida harakatlanishi va o'ziga aks-tasvirlar hosil qiladigan yo'llarni topishi mumkin. Ya'ni, u Boy sirtida harakatlanib borib, boshlang'ich nuqtaga qaytishdan oldin o'zining ko'zgudagi singari aksini kesib o'tadi. Fazoviy geometriyada bu singari orientirlanib bo'lmaydigan yuzalarga shuningdek Klyayn butilkasi va Myobius tasmasi mansubdir.

Ta'rifiga ko'ra, Boy sirti bu - proektiv tekislikning singulyarliksiz uch o'lchamli fazoga o'tishi hisoblanadi. Boy sirtini hosil qilish uchun qator geometrik yo'riqnomalar mavjud. Ularning ayrimlari diskni cho'zish va disk chetlarini Myobius tasmasi bilan birlashtirishdan iborat. Bu jarayonda tekislik o'zini-o'zi aylanib o'tishi mumkin. Lekin uni o'zini-o'zi kesib o'tishi mumkin emas. Aslida Boy sirtini tasavvur qilish juda mushkul. Yaxshiki, zamonaviy kompyuter grafikasi yordamida uni hosil qilish va vizual ko'rish imkoni paydo bo'ldi.

Fotografiyaning ixtiro qilinishi

XIX-asrda amalga oshirilgan ko'plab ajoyib ixtirolar ichida shubhasiz fotografiya ham eng asosiylaridan biri hisoblanadi. O'sha paytda odamlarni "lahzani to'xtatish" degan nom bilan hayratga solgan ushbu ixtiro, haqiqatan ham tarixdagi eng buyuk ixtirolar sirasiga kiradi.

Biz hozir smartfonimiz, yoki, mashhur brendning yuqori sifatli raqamli foto-videokamerasi yordamida istagan narsamizni osonlik bilan suratga tushira olamiz. Ijtimoiy tarmoqlardagi eng bo'lmag'ur selfimaniyalardan tortib, ilm-fan uchun beqiyos ahamiyatli muhim fotosuratlargacha - hamma-hammasi birgina tugmachani yengil bosish orqali, hozirda juda oson va jo'n olinmoqda. Hozirda fotosurat olish uchun maxsus o'quv kurslaridan o'tish va uyda bir qancha maxsus jihozlardan iborat fotolaboratoriyaga ega bo'lish shart emas. Smartfon tugmasini yengil bosasiz va tamom! Fotosurat tayyor. Uni istasangiz internetga joylaysiz, istasangiz qog'ozga chop etib, albomga yopishtirasiz... xullas, bizning avlod uchun fotosurat olish - pista chaqqandek ham ish bo'lmay qolgani chin haqiqat.

Toriy

Toriy - Mendeleyev kimyoviy elementlar davriy jadvalning VII davr IIIB guruh elementi. Atom raqami 90. Th (lotincha Thorium so'zidan) formulasi bilan belgilanadi. Aktinoidlar turkumiga mansub (aktiniy oilasi). Oddiy modda shaklidagi toriy kumush rangli, yumshoq va og'ir, kuchsiz radioaktiv metall. Tabiatda hali ham tabiiy holda ko'p miqdorda uchraydigan radioaktiv elementlar atiga ikkita bo'lib, ularning biri aynan toriydir (yana biri - uran).

Tarixi va atama etimologiyasi.

Toriyni 1828-yilda shved kimyogari Yens Yakob Berselius (1779-1848) tomonidan mineral jins tarkibidan ajratib olingan. Shu sababli, mazkur mineralga ham keyinchalik "torit" nomi berilgan. Berseliusning o'zi, mazkur elementni Skandinaviya xalqlarining afsonalaridagi momaqaldiroq ma'budi - Tor sharafiga shunday nomlagan.