Orbita.uz

Boshqa sayyoralarda Quyosh qanday ko'rinadi?

23.07.2016 11:30 Muzaffar Qosimov Maqolalar - Astronomiya

Boshqa sayyoralarda Quyosh qanday ko'rinadi?

Siz Quyosh ufqda chiqishi va botishini ko'p bora kuzatgan bo'lsangiz kerak. Ayrimlarga romantik kayfiyat bag'ishlovchi tong otishidagi shafaq va kun botishidagi ufq qizarishlari, sayyoramizning o'z o'qi atrofida aylanishi tufaylidir. Lekin, hech tasavvur qilib ko'rganmisiz, boshqa sayyoralarda tong otishi qanday bo'larkin? Bezakchi-rassom Ron Miller uzoq yillardan buyon koinot va sayyoralar tasviriga oid raqamli illyustratsiyalarni ishlab kelmoqda. Quyidagi tasvirlarda Ron Miller tomonidan chizilgan va turli sayyoralarda Quyoshning qanday ko'rinishini ifodalagan illyustratsiyalar keltirilgan. Keling, biz ham rassom bilan koinot tilsimlari bo'ylab xayoliy safar qilamiz...

Batafsil... Mulohaza bildiring

Yangilаndi: 31.01.2025 09:02

Alyuminiy - oshxona elementi

27.08.2016 13:16 Muzaffar Qosimov Maqolalar - Qiziqarli kimyo

Alyuminiy - oshxona elementi

Yer qobig'ida eng keng tarqalgan metall - alyuminiydir. U shuningdek, eng ko'p uchraydigan kimyoviy elementlar ichida ham uchinchi o'rinda turadi. Alyuminiydan ko'ra ko'proq uchratish mumkin bo'lgan kimyoviy elementlar bu - kislorod va kremniy bo'lib, ular metallmaslar turkumiga mansubdirlar. Foiz hisobida oladigan bo'lsak, yer qobig'ining 7% dan ziyodrog'ini aynan alyuminiy tashkil qiladi. Alyuminiy ko'pincha tuproq tarkibidagi alyumosilikatlar ko'rinishida tarqalgan bo'ladi.

Alyumosilikatlar - alyuminiy, kislorod va kremniyning yana bir, yoki ikkita boshqa element bilan birikmasi hisoblanadi. Qizil rangli qimmatbaho toshlar - granatlar ham alyumosilikatlarning bir turi hisoblanadi.

Batafsil... Mulohaza bildiring

Yangilаndi: 09.10.2026 13:27

Reley kriteriysi

10.01.2017 09:13 Muzaffar Qosimov Maqolalar - Tabiat qonunlari

Reley kriteriysi

Agar ikkita nuqtaviy yorug'lik manbalaridan birining difraksion maksimumi ikkinchisining difraksion minimumi bilan ustma-ust tushsa, ushbu ikkala nuqtaviy yorug'lik manbalarini okulyarda o'zaro farqlash mumkin bo'ladi.

Lord Reley - qirolicha Viktoriya zamonasiga oid Britaniyalik "Jentelmen olimlar" avlodining yorqin namoyondalaridan biridir. Serqirra olim sifatida nom qozongan lord Reley ilm-fanning xilma-xil sohalarida samarali faoliyat yuritgan bo'lib, uning eng asosiy yutuqlaridan biri - argon elementining kashf etganligi deb hisoblanadi. Shu bilan birgalikda, uning fizika fanining ko'plab yo'nalishlariga, shu jumladan optika sohasiga qo'shgan xossasini ham e'tirof etish o'rinlidir. Yorug'likning tarqalish qonuniyatlarini o'rganish asnosida lord Reley yorug'lik manbalarining optik asboblarda farqlanishi va aniqlanishiga oid muhim bir ilmiy kriteriyni shakllantirdi. Ushbu kriteriy endilikda olim o'z nomi bilan atalmoqda.

Batafsil... Mulohaza bildiring

Yangilаndi: 13.02.2025 16:05

Geks o'yini

16.12.2016 11:05 Muzaffar Qosimov Maqolalar - Qiziqarli matematika

Geks o'yini

Geks - ikki kishi o'ynaydigan, stol usti taxtali mantiqiy o'yin bo'lib, geksagonal (oltiburchakli) shakldagi 11×11 kataklardan iborat romb shaklidagi o'yin taxtasi ustida o'ynaladi. Ushbu o'yinni birinchi bo'lib Daniyalik matematik Pit Xeyn (1905-1996) tomonidan 1942-yilda o'ylab topilgan bo'lib, aytishlaricha, Pit Xeyndan mutlaqo bexabar va mustaqil ravishda, 1947-yilda AQSHlik matematik Jon Nesh ham ushbu o'yinni ixtiro qilgan EMISH. Jon Neshni biz Zulfiya Nazar qalamiga mansub asar asosida suratga olingan "Tafakkur o'yinlari" (A Beautiful Mind) kinofilmi orqali yaxshi taniymiz. Nobel mukofoti laureati bo'lmish Jon Nesh filmda yuksak matematik iste'dod egasi va shu bilan birga og'ir ruhiy xastalik - shizofreniyaga chalingan bemor sifatida gavdalanadi. "Tafakkur o'yinlari" asarida keltirilishicha, Jon Nesh geks o'yinini 14×14 kataklisini o'ylab topgan emish. Nima bo'lganda ham, bu borada Pit Xeyn birinchi bo'lgani aniq.

Batafsil... Mulohaza bildiring

Yangilаndi: 29.01.2025 15:40

Tutqich bermas graviton

01.02.2017 13:56 Muzaffar Qosimov Maqolalar - Qiziqarli fizika

Tutqich bermas graviton

Maktabimizda sport zalida shiftdan osilib turadigan gimnastika halqasi bor edi. U paytlar men hali ancha kichkina va tabiiyki yengil edim. Qolaversa, jismoniy mashqlarga nisbatan hozirgidan ko'ra jur'atliroq bo'lgan bo'lsam kerak. Harholda, o'shanda sport zaldagi gimnastika halqasida tez-tez shug'ullanib, osilib o'ynash bahonasida turli mashqlarni qo'rqmay bajarardim. Ayniqsa menga halqada muvozanat saqlagach, havoda o'z atrofimda aylanib sakrab yumshoq matga irg'ib tushish mashqi yoqardi. Biroq... shunday sakrashlarning birida men beso'naqay harakatim tufayli noto'g'ri irg'ib, juda noqulay yiqildim. o'shanda oqsoqlangancha zaldan chiqib kelar ekanman, qaytib halqadan sakrashga urinmaydigan darajada yurak oldirib qo'ygan edim.

Batafsil...

Yangilаndi: 11.02.2025 07:44

Mavzuga oid boshqa mаqоlаlаr...