Orbita . U Z

...Ilm-fan fazosi uzra!

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Orbita.uz

Olmeklar kompasi

E-mail Chop etish PDF

Olmeklar kompasi

Yuz yillar mobaynida dengizchilar yo'nalishni aniqlash, ya'ni, Yerning shimoliy magnit qutbini belgilash uchun magnit strelkali kompasdan foydalanib kelishgan. Mezoamerika (markaziy Amerika) hududida eramizdan avvalgi 1000-yillarda yashagan Olmek qabilalari qo'llagan kompas, ehtimolki yer yuzidagi eng qadimgi kompas bo'lsa kerak. Olmek tamadduni hozirgi Meksika davlati hududida eramizdan avvalgi 1400-1000 yillar orasida gullab-yashnagan bo'lib, ushbu sivilizatsiya hayotidan bizga, vulqon jinslarida o'yib yasalgan ulkan odam boshi haykallari hikoya qilib turibdi.

Yangilаndi: 10.02.2025 15:32
 

Karat

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Karat

Karat - o'zbekcha belgilanishi kar, xalqaro belgilanishi ct bo'lgan, SI Xalqaro Birliklar Tizimi tarkibiga kirmaydigan, tizimlashmagan maxsus massa birligi. Hozirda butun dunyo bo'yicha xalqaro miqyosda qabul qilingan va umumiy tan olingan karat birligi 200 milligramm, ya'ni, 0,2 grammga teng. Asosan, zargarlik sohasida, qimmatbaho toshlarning og'irligini ifodalash uchun qo'llaniladi. IV-o'lchov va Tarozilar Xalqaro Bosh Konferensiyasida, 1907-yilda qabul qilingan.

Karatni adabiyotlarda "metrik karat" deb yuritiladi. Chunki, karat birligining qadimda keng qo'llangan va grammga nisbatan boshqacha qiymatga ega bo'lgan turlari ham mavjud. Garchi, o'sha qadimgi karatlar allaqachon iste'moldan chiqib ketgan va amalda qo'llanilmayotgan bo'lsa-da, ilmiy manbalarda karat haqida gap ketganda, uning 1907-yilda O'TXQning IV Bosh Konferensiyasida qabul qilingan xalqaro karat ekaniga urg'u berish uchun, ataylab, "metrik karat" deb yoziladi.

Yangilаndi: 30.01.2025 11:52
 

Astronomik gid

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 8
Juda yomon!A'lo! 

Astronomik terminlar uchun izohlar

(Koinotga oid terminlar uchun izohlar)

Koinot shu qadar hayratlanarli va aqlni shoshirib qo'yadigan darajada jozibadorki, uning ta'rifini mukammal qilishga shoirlarning qalami ham, suhandonlarning tili ham ojiz qolishi aniq. Koinotning asl haybati va miqyosini ifodalashga eng pixini yorgan fantast yozuvchining ham tasavvur doirasi torlik qiladi. Undagi jarayonlarning manzarasini esa hech qaysi musavvir hech qanday tasvirga sig'dira olmaydi.

Biz Koinot haqidagi ilmiy filmlarni ko'rganimizda, yoki, maqola va kitoblarni o'qiganimizda, astronomiyaga oid o'nlab ilmiy terminlarga duch kelamiz. Tanish va notanish bo'lgan o'sha terminlarning ma'nosini esa har doim ham tushunavermaymiz. Ushbu maqolada, Koinotga aloqador eng asosiy ilmiy terminlarning ma'nolari va sharhlarini havola etamiz. o'ylaymizki, bu sizning bilimingiz oshishida va mustahkamlanishida qo'l keladi.

Yangilаndi: 14.02.2025 10:46
 

Xlor

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 33
Juda yomon!A'lo! 

Xlor


Xlorni sof holda, alohida ajratib olishni esa 1811-yilda
Gemfri Devi uddalagan. U elektroliz vositasida oddiy osh tuzini natriy va xlorga parchalashga muvaffaq bo‘lgan edi. Devi o‘zi mazkur elementga "xlorin" deb nom qo‘yishni taklif qilgan. Bir yil o‘tib, Gey-Lyussak ushbu nomni oddiyroq qilib "xlor" tarzida qisqartirishni taklif qilgan va o‘z yozishmalari orqali butun kimyo fanida ommalashtirib yuborgan. Xlorning atom massasi 1826-yilda Yens Yakob Berselius tomonidan o‘ta katta aniqlikda hisoblab chiqilgan edi. Uning natijasi zamonaviy qiymatdan atiga 0,1% ga farq qiladi.Xlor - Mendeleyev kimyoviy elementlar davriy jadvalning III davr VIIA guruh elementi. Atom raqami 17. Cl (lotincha Chloros - "yashil" so‘zidan) formulasi bilan belgilanadi.

Yangilаndi: 23.11.2018 12:07
 

Kompton effekti

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 14
Juda yomon!A'lo! 

Kompton effekti

Tasavvur qiling, siz aks-sado qaytadigan joyda qattiq qichqirdingiz. Albatta, sizning tovushingiz o'zingizga bir necha martadan qayta-qayta eshitiladi va u siz qanday qichqirgan bo'lsangiz, o'sha tovush chastotasida qaytadi. Tovushingiz hech qachon bir oktava past bo'lib qaytmaydi. Ammo lekin, rentgen to'lqinlari borasida bunday deyishning iloji yo'q. 1923-yilda fizik olim Artur Kompton (1892-1962) rentgen nurlarining elektronlarga tushishi natijasidagi tarqoq nurlanishlarning chastotasi va energiyasi pastroq bo'lishini ko'rsatib bergan. Bu ko'pchilik olimlar uchun kutilmagan hol bo'ldi. Chunki, elektromagnit nurlanishlarning klassik to'lqin nazariyasida bunday effekt ko'zda tutilmagan edi.

Yangilаndi: 11.02.2025 07:38
 


Maqolaning 55 sahifasi, jami 109 sаhifа
Banner

Orbital latifalar :) :)

СмешноУлыбаюсьПодмигиваю

Tram-tramiston kimyo lug'ati;

Ekstarktor - sobiq traktor;

Polimer - uy polini o'lchash asbobi;

Xlorofill - xlorparast kimsa


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 884
O'qilgan sahifalar soni : 13793124

Tafakkur durdonalari

Ilm-Fan Taraqqiyotni yetaklovchi kuchdir!