Olmeklar kompasi
Yuz yillar mobaynida dengizchilar yo'nalishni aniqlash, ya'ni, Yerning shimoliy magnit qutbini belgilash uchun magnit strelkali kompasdan foydalanib kelishgan. Mezoamerika (markaziy Amerika) hududida eramizdan avvalgi 1000-yillarda yashagan Olmek qabilalari qo'llagan kompas, ehtimolki yer yuzidagi eng qadimgi kompas bo'lsa kerak. Olmek tamadduni hozirgi Meksika davlati hududida eramizdan avvalgi 1400-1000 yillar orasida gullab-yashnagan bo'lib, ushbu sivilizatsiya hayotidan bizga, vulqon jinslarida o'yib yasalgan ulkan odam boshi haykallari hikoya qilib turibdi.







Astronomik terminlar uchun izohlar
Xlor
Kompton effekti


