Matematikadan masalalar to'plami (Skanavi)

Mazkur kitob o'tgan asrning 70-90 yillarida oily o'quv yurtlariga kirish imtihonlari uchun matematikadan yozma va og'zaki misol va masalalar to'plamidan iborat qo'llanma sifatida chop etilgan. Katta avlod vakillari bu kitobning ahamiyati va qadrini juda yaxshi bilishadi. Nisbatan nashr eskirgan bo'lsa-da, ammo uning ahamiyati va dolzarbligi hech qachon yo'qolmagan. Aksincha fanda o'ziga xos mavqe'ga ega bo'lgan mumtoz qo'llanma darajasida bugungi kunda ham o'z qadriga ega hisoblanadi. Kitobda Matematikaning barcha yo'nalishlari - arifmetika, algebra, trigonometriya, progressiyalar, birlashmalar nazariyasi, Nyuton binomi, algebraik tenglama va tengsizliklar, logarifmlar, matematik analiz, planimetriya, streometriya, bo'limlari bo'yicha, har bir bo'lim uchun A va B guruhlarga bo'lingan holda 100-150 dan misol yoki masalalar keltirilgan. Kitobda jami bo'lib matematikaning turli yo'nalishlari bo'yicha 3000 ga yaqin turli qiyinlik darajasiga ega misol va masalalr mavjud. Mazkur kitob matematika yo'nalishida imtihonlar topshiruvchi abiturientlarga uzoq yillar benazir va beqiyos manba bo'lib ximat qilgan, hozirgi kunda ham kollej va maktab o'quvchilariga mazkur kitobdagi masala va misollarni yechish orqali o'z bilimlarini mustaxkamlash, zehnlarini sayqallashlarini tavsiya etamiz.

Nima sababdan Britaniya funtiga chiziq tortilgan?

Lotin tilidagi "libra" - tarozu so'zidan funtning shartli belgisi "lb" paydo bo'lgan. Qadimgi Rimliklar bir funt - 327.64 grammga teng qadoqtoshga lb belgisini qo'yishgan. Biz bunday funtning 12 unsiyadan tashkil topganligi haqida gapirib o'tgan edik. Bu asosiy savdo funti hisoblangan. Keyinroq u Sharqiy Rim imperiyasi Vizantiyaning ham asosiy pul birligiga aylandi. Uning vazni esa deyarli o'zgarmadi - 327.456 gramm. Ushbu funtga asoslanib, tanga pullar zarb qilingan.

Libra so'zining esa, katta ehtimolki, qadimda Sitsiliya orolida yashagan yunon xalqlarining hajm o'lchov birligi - "Litra"dan kelib chiqqan bolishi mumkin. Eramizdan avvalgi VII asrda Sitsiliya yunonlari misdan yasalgan 219.7 gramm vaznli qadoqtosh-pullardan foydalanishgan. Italiyada Rim imperiyasigacha bo'lgan davrda yashagan qabilalar ularni yashagan "Litra" deb atashgan. Yunonlardan farqli ravishda, Italiya hududida yashagan qabilalar Litradan vazn o'lchov birligi sifatida foydalanishgan. Eramizdan avvalgi VI asrda esa, yunon Sitsiliyasi, aynan shu nom bilan 0.87 gramm vaznli kumush tanga pullar zarb qila boshlagan. Aftidan insonlarga yangi pul zarb qilishdan ko'ra, unga yangi nom qo'yish osonroq bo'lgan shekilli. Sababi ming yillardan keyin ham Italiya hududidagi asosiy muomaladagi pul birligi - "lira" deb atalishini boshqacha izohlash qiyin. Albatta, yevrohududda "Yevro" joriy qilinishi bilan, italyan lirasi o'z dolzarbligini yo'qotdi. Lekin qadimgi yunon va italyan qabilalarining libra va litralari boshqa bir mustahkam tizim - Xalqaro Birliklar Tizimi - SI da, albatta, farang tilida, hajm o'lchov birligi - litr nomi ostida o'zining muqim o'rnini topgan.