Erkinjon Karimov

Orbita.Uz minbarining birinchi ishtirokchisi - fizika-matematika fanlari doktori Erkinjon aka Karimov bo'ldilar.

Orbita.Uz minbarining birinchi ishtirokchisi - fizika-matematika fanlari doktori Erkinjon aka Karimov bo'ldilar.

Suhbatdoshimizni savolga tutishdan avval, u kishi haqida qisqacha ma'lumot keltirsak:
Karimov Erkinjon To'lqinovich, 20.05.1977 yilda Farg'ona viloyati Bag'dod tumanida tug'ilgan. 1993-1998 yillarda Farg'ona davlat Universiteti, matematika fakultetini tamomlagan. Mehnat faoliyatini dastavval Bag'dod tumanidagi o'rta maktabda matematika o'qituvchiligidan boshlagan (1998-2001 yillar). 2001-2002 yillarda Farg'ona Davlat universitetida ishlagan. 2005-2008 yillarda O'zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Matematika va Axborot Texnologiyalari Institutida faoliyat ko'rsatgan. 2006- yildan e'tiboran to 2008 yilgacha qo'shni Qozog'istonning Sirdaryo Davlat universitetida katta o'qituvchi sifatida mehnat qilgan. 2009 yildan boshlab shu kungacha O'zbekiston Milliy Universiteti Matematika Institutida katta ilmiy xodim bo'lib ishlamoqda. Biz suhbatdoshimizning ilmiy ishlari va chop etgan maqolalari haqidagi odatiy standart ma'lumotlarni uning shaxsiy sahifasi: http://mathinst.uz/karimov/resume.html dan olishingiz mumkinligini aytib, e'tiborimizni suhbatga qaratamiz:

Katta adron kollayderi

Ilmiy-ommabop asarlar yozuvchisi Bill Brayson shunday yozadi: "Elementar zarralar fizikasida Koinot sir-asrorlarini o'rganish juda oson: olimlar zarrachalarni bir-biri bilan to'qnashishga majbur qilishadi va oqibatda nima yuz berishini kuzatishadi. Soddaroq quyidagicha o'xshatish keltirish mumkin: ikkita odam bir-birga Shveysariyaning o'ta aniq yuradigan mexanik soatlarini otib yuboradi. Soatlar albatta yerga tushib, yoki devorga urilib chil-chil bo'ladi. Keyin ular soat parchalarini yig'ib olib, aslida bu soatlar qanday ishlagan ekan? - deb qiziqib o'tirishadi".

Jeneva yaqinidagi Yevropa Yadro Tadqiqotlari Instituti (CERN) tomonidan qurib ishga tushirilgan Katta adron kollayderi (Large Hadron Collider - LHC) mohiyatiga ko'ra zarrachalarni eng yuksak energiya ko'rsatkichlarigacha tezlatish imkonini beradigan, jahondagi eng katta tezlatkichdir. U o'zaro qarama-qarshi kelib to'qnashadigan protonlar oqimiga yuksak energiyali tezlanish beradigan qilib loyihalangan. Adron kollayderi deyilishiga sabab, ushbu tezlatkichda elementar zarralarning adronlar sinfiga mansub bo'lgan va kuchli yadroviy o'zaro ta'sirlarda ishtirok etadigan zarrachalar ustida tajribalar o'tkaziladi. Ulkan quvvatli elektromagnit kuchlarning ta'siri ostida protonlar kollayder halqasi bo'ylab, ichki vakuum kanalida shiddat bilan aylanadi. Aylanishlarning har birida protonlarning energiyasi borgan sari yana va yana ortib boradi. Katta adron kollayderi magnitlarida o'ta o'tkazgichlardan foydalaniladi. Ularni ishlatish jarayonida esa katta termodinamik amaliyot bajarish kerak bo'ladi. Ya'ni o'ta o'tkazgich xossalaridan foydalanilganda favqulodda qizib ketishi tufayli magnitlarni suyuq geliy bilan to'xtovsiz sovitib turiladi. o'ta o'tkazgich holatidagi materiallarda elektr qarshilik deyarli nolga tenglashadi.