DNK
DNK molekulasi qo'shspiral shakliga ega bo'lib, ushbu qo'shspiraldagi har bir zanjir yangi molekulalarni yig'ish uchun matritsa vazifasini bajaradi
Hozirda hammamiz yaxshi bilamizki, DNK molekulasi barcha tirik organizmlarning irsiy axborot tashuvchisi hisoblanadi va DNK molekulasini tasvirlovchi qo'shspiral shakli hamma uchun taniqli bo'lgan eng mashhur ilmiy ramzlardan biriga aylanib ulgurgan. DNKning kashf qilinishi ham, boshqa qator buyuk kashfiyotlar singari faqatgina bir olimning mehnatlari mahsuli bo'lmay, balki, uzoq yillar mobaynida, juda ko'plab ilmiy guruhlar va olimlar tomonidan olib borilgan izchil izlanishlar va eksperimental tadqiqotlar mahsulidir. Masalan, irsiy axborot tashuvchisi avval o'ylaganimizdek, oqsillar emas, balki aynan DNK molekulasi ekanini Xershi-Cheyz eksperimenti isbotlab bergan edi. 1920-yillarga kelib esa, asli Rossiyalik bo'lgan AQSh biokimyogar olimi Fibus Levin (1869-1940) tomonidan DNK molekulasini tashkil qiladigan asosiy unsurlar bu besh atomli dezoksiriboza shakari, fosfat guruhi va to'rt xil azotli asos - timin (T), guanin (G), sitozin (C) va adenindan (A) iborat bo'lishi aniqlandi. 1940-yillar oxirida esa asli Avstriyalik bo'lgan yana bir AQSh biokimyogari Ervin Chargraff (1905-2002) DNKda timin va adenin miqdori teng bo'lishini, shuningdek, guanin va sitozin ham o'zaro teng miqdorda bo'lishini aniqladi. Biroq, aytish kerakki, DNK molekulasidagi timin/adenin nisbati va guanin/sitozin nisbatlari har bir tur uchun o'ziga xosdir.






O'zbekistonda Havaskor Astronomlarning o'rni haqida gap ketishidan avval bu fan haqida qisqacha eslab o'tamiz. Astronomiya fani bilan qadim qadimdan va o'rta asrlarda buyuk olim va allomalarimiz shug'ullanib kelishgan. O'zbekiston zamini astronomiya faniga buyuk olimlarni yetishtirib bergan. Astronomiya fanini gapirganda Mirzo Ulug'bek, Al-Beruniy, Ali Qushchi kabi buyuk olimlarni eslab o'tmasdan iloj yo'q va ularning astronomiya faniga qilgan xizmatlari butun dunyoga ma'lum va mashhurdir.




