Orbita . U Z

...Ilm-fan fazosi uzra!

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar
Maqolalar

Ming yillik masalalari. Million dollar mukofot...!

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 18
Juda yomon!A'lo! 

Kley matematika instituti tomonidan e'lon qilingan "ming yillik masalalari" (Millennium Prize Problems) uzoq yillardan beri isboti topilmayotgan yetita matematik muammodan iborat. Bu masalalarning har birining yechimi uchun Kley instituti million AQSH dollari miqdorida mukofot va'da qilgan. Kley instituti mukofotni e'lon qilarkan, uni 1900-yilda e'lon qilingan Gilbert muammolari bilan qiyosladi. O'sha muammo uchun va'da qilingan mukofot XX-asr matematiklariga juda katta ta'sir o'tkazgani ta'kidlandi. Gilbert muammolari 23 ta masaladan iborat edi. Ulardan aksariyati hozir yechimi topilgan. Yechimsiz qolganlaridan biri-Riman gipotezasi "Ming yillik masalalari"ga ham kiritilgan.


Hozirgacha ushbu yetti masaladan faqat bittasigina yechimini topdi: Peterburglik matematik olim Grigoriy Yakovlevich Perelman "Puankare" gipotezasi isbotini topib, yechimini e'lon qildi.

Qolgon oltita muammo esa hamon yechimini kutmoqda, ular:

P- NP klasslarining tengligi nazariyasi

Xodj gipotezasi

Riman gipotezasi

Yang - Mills nazariyasi

Navy - Stoks tenglamalari

Berch va Svinerton-Dayer gipotezasi


P.S. Peterburglik matematik olim Grigoriy Yakovlevich Perelman 2010-yil "Puankare" gipotezasi isbotini topib, yechimini e'lon qildi. Ammo u mukofotdan voz kechdi. U o‘zi va yolg‘iz onasi uchun beriladigan arzimagan nafaqa hisobiga g‘aribona kun kechiradi, Kompyuter va yana boshqa allambala hisoblash texnikalaridan foydalanmaydi. Peterburg chetidagi kichik kulbasida doimiy bir nuqtaga tikilganicha muttassil o‘ylanib o‘tiradi. Undan intervyu olmoqchi bo‘lgan jurnalistlarni va voz kechilgan mukofotni o‘z hisobiga o‘tkazib berishni so‘rab va talab qilib(!) kelayotganlarni esa sanog‘i ham yo‘q. Lekin Perelman o'z onasidan boshqa hech kim bilan gaplashmaydi. Onasining aytishicha hozir u qolgan muammolardan birining ustida bosh qotiryotgan bo‘lishi mumkin ekan. Mukofotni olish yoki "Hayriya fondi" kabi boshqa tashkilotlarga o‘tkazish haqidagi fikrga esa uni javobi qat'iy: "Ilm pul bilan o‘lchanmaydi!!!"

qiziquvchilar uchun: http://www.claymath.org/

http://www.claymath.org/millennium/


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 05.03.2019 14:01
 

Muzdan olov chiqarish? qanday qilib?

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

Muzdan olov chiqarish? qanday qilib?

Jyul Vernning “Kapitan Gattersning sayohatlari” nomli asarida qahramonlaring -48 gradusli qahraton sovuqda, o‘tsiz-olovsiz nochor ahvolga tushib qolishgani syujeti bor. Quyida ushbu syujet qahramonlari tilidan dialog keltiramiz:

Yangilаndi: 25.02.2019 08:51
 

Muzning ustigami yoki ostigami?

E-mail Chop etish

Agar siz taom tayyorlamoqchi yoki, choy damlash uchun suv qaynatmoqchi bolasngiz, mahsulot solingan idishni albatta olovning ustiga qoyasiz. Bu mutlaqo togri albatta. Chunki alangadan isigan havo birmuncha yengillashib hartomonlama yuqoriga itarib chiqariladi va idishning atrofiga tegib otadi. Demak isitilmoqchi bolgan jismni alanganing ustiga qoyish bilan biz olovning issiqlik energiyasidan yaxshiroq foydalanamiz.

Lekin aksincha, biror jism muz bilan sovutilishi kerak bolsachi? Qanday yol tutmoq afzalroq?


Kopchilik odatda mahsulotni muzning ustiga qoyishadi. Masalan, bozorlardagi sharbat sotuvchilarni eslang. Buning foydasi deyarli yoq, chunki muzning atrofida sovigan havo ogirlashib pastga tushib, uniing orning issiq havo egallaydi. Bundan shunday hulosa chiqadi: agar biror ichimlik yoki taomni sovutmoqchi bolsak, uni muzning ustiga emas, balki, ostiga qoyish amaliy jihatdan foydaliroq ekan.

Buni toliqroq tushuntirsak, idish muzning ustiga qoyilganida uning pastki, yani muzga teginib turgan qismi soviydi. Qolgan qismi esa havoda, iliq havo bilan oralgan holatda boladi. Aksincha, idish muzning ostiga qoyilsa, idishdagi mahsulot quyidagi ikki sababga kora ancha tezroq soviydi: birinchidan, agar mahsulot suyuqlik bolsa, uning sovugan qatlami pastga tushib, sovumagan qatlamini yuqoriga kotaradi va bu jarayon tezroq sovishga tasir tetadi, ikkinchidan esa, muz bolagi atrofidagi suvigan havo ham huddi shu sababga kora pastga tushib, idish atrofini oraydi va mahsulotning tezroq sovishiga hizmat qiladi. Hammamizning honadonlarimizda hizmatda turgan muzlatgichlarimizning muzxonalari uning pastki emas, aynan yuqorisida joylashtirilishining hab asosiy sababi shunda!

Yangilаndi: 14.09.2018 09:41
 

Sharni magnitlash mumkinmi?

E-mail Chop etish

Kopchilik magnitni shar shaklida yasab bolmaydi deb hisoblaydilar. Ularning fikricha: magnitning qutblari shaklning oxirgi nuqtalarida, yani uchlarida bolish lozim; sharning esa bunday nuqtalari yoq, demak, unda qutblar ham bolishi mumkin emas; magnit esa qutbsiz bolmaydi

Yangilаndi: 14.09.2018 09:41
 


Maqolaning 31 sahifasi, jami 31 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - may - Kimyogarlar kuni


1 - iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni


5 - iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


13 - Iyd al-Adho - Qurbon hayoti kuni (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


 

1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Bilimlar kuni.


 

1 - Oktyabr - Ustoz va murabbiylar kuni. (Dam olish kuni)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

????????????????????????


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 876
O'qilgan sahifalar soni : 7922837

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis