Parovoz

Paravozning ixtiro qilinishi - rels yo'llari va lokomotivning loyihalanishi bilan chambarchas bog'liqdir. Aytish joizki, rels yo'llari lokomotivdan ko'ra ancha avvalroq paydo bo'lgan. Relslarni dastavval qattiq pishiq yog'ochdan yasashgan va asosan tog'-kon ishlarida, qazilmalarni aravachalarda kon ichkarisidan tashqariga tashib chiqishda foydalanishgan. Tog'-kon ishlarida yog'och relslarning qo'llanishiga oid ilk tarixiy yozuvlarni biz Sebastiyan Myunster qalamiga mansub bo'lgan, 1541-yilda chop etilgan risolada uchratishimiz mumkin. XVIII-asrga kelib, relslarni cho'yandan tayyorlay boshlashgan. Biroq, cho'yan bu borada o'zini unchalik ham oqlamagan. Sababi, cho'yan birmuncha mo'rt metall bo'lib, cho'yan relslar tez qiyshayib, ko'p buzilgan. XIX asr boshlarida esa relslarni yumshoqroq temirdan yasay boshlashgan va shu davrdan boshlab, rels yo'llarini "temiryo'l" deb atash urfga kira boshlagan. Shunga qaramay, uzoq yillar mobaynida temiryo'ldan faqat konlarda ruda tashish uchun foydalanilgan va undan yo'lovchi tashishda foydalanishga o'tish uchun ancha yillar kerak bo'lgan.

Kichik yashil odamcha, yoki pulsarlardan signallar

1967-yilda Kembrij tashqarisida o'rnatilgan ulkan radioteleskop koinotdan kelayotgan qat'iy davriy impulsli signallarni qayd etdi. Albatta, o'sha paytda bu signallarni o'zga sayyoraliklar jo'natishmoqda degan fikr hech kimning aqliga sig'magan. Lekin, teleskopni tasarruf qiluvchi mutaxassislar bu signallarni aynan o'zga galaktikalardan ongli mavjudotlar yuborishmoqda degan g'oya bilan butun olamga shov-shuv ko'tarishgan edi.

Munajjimlar bashorati haqida

Deyarli hamma tijorat gazetalarini varaqlasangiz, unda albatta "Munajjimlar bashorati" rukniga ko'zingiz tushadi. Qolaversa, radio va televideniyeda ham bunday "bashoratlar" tez-tez berib boriladi. Xo'sh, bunday "bashorat"lar aslida qanchalik o'rinli? Ularga ishonish mumkinmi? Keling, oldinga o'tib darhol gapni po'stkallasini aytib qo'ya qolay: munajjimlar bashorati aslida uydirmadan boshqa narsa emas! Ishonmasangiz, ushbu maqolani qunt bilan o'qib chiqishingizni tavsiya qilaman (bir yo'la, boshqa qiziq ma'lumotlardan ham boxabar bo'lasiz):

Ona sayyoramiz - Yer Quyosh atrofida aylanadi. Yerimiz Quyosh atrofini to'liq bir marta aylanib chiqishi uchun 365 kun, 6 soat, 48 daqiqa va 45 soniya vaqt ketadi. Bu muddatni biz bir yil deb ataymiz. Yerning Quyosh atrofida aylanish orbitasi deyarli aylana shaklida bo'lgan ellips ko'rinishidadir.

Uglerod-14 tahlili vositasida muddatni aniqlash

Uglerodning 12 va 13 massa soniga ega izotoplari tabiatda nisbatan eng keng tarqalgan bo'lib, radioaktiv yemirilish jarayoniga uchramaydigan izotoplardir. Shuningdek, uglerodning yana bir 14 massa soniga ega (¹⁴C) izotopi mavjud bo'lib, u nisbatan kam tarqalgan. ¹⁴C ning tabiatda tarqalganligi umumiy uglerod miqdorining 0,00000000012 % qismini tashkil etadi. U kosmik nurlanishlardan keluvchi ikkilamchi neytronlarning atmosferadagi azot bilan to'qnashishi natijasida paydo bo'ladi:

So'ngra u β-zarracha va anti-neytrino uchib chiqishi bilan kechuvchi spontan parchalanishga uchraydi: