Orbita . U Z

...Ilm-fan fazosi uzra!

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Boshqa birliklar tizimlari ppm – milliondan ulush

ppm – milliondan ulush

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

ppm – milliondan ulush

ppm – muayyan nisbiy kattalikning asosiy ko‘rsatkichga nisbatan 1·10‒6 ulushiga teng bo‘lgan o‘lchov birligidir. Termin inglizcha parts per million so‘zlarining birinchi harflaridan yasalgan bo‘lib, pi-pi-em deb o‘qiladi. Matematik belgilanishlarda ppm birligi o‘rniga shuningdek mln‒1 deb belgilash holatlari ham uchraydi, ba’zan esa matn ichida shunchaki oddiy o‘zbekcha qilib «m.u.» («m.u.» - milliondan ulush degani bo‘ladi). Matematik jihatdan ppm quyidagi nisbatlarga teng bo‘ladi:

  • 1 mln‒1= 0,001 ‰ = 0,0001 % = 0,000001 =10‒6;
  • 1 % = 10 000 ppm;
  • 1 ‰ = 1000 ppm.

Moddalarning konsentratsiyasini milliondan bir ulushlarda ifodalanganda odatda ularning mol ulushi nazarda tutilayotgan bo‘lishi ham mumkin. Lekin, noaniqliklarga va chalkashliklarga yo‘liqmaslik uchun, baribir har qanday holatda ham kattalikni aniq ko‘rsatish tavsiya etiladi. Shuningdek, biror moddaning massa ulushini ppm orqali ko‘rsatilayotgan bo‘lsa, ramziy belgini ppmw tariqasida ifodalanishi mumkin. Bunda 1 ppmw = 1 g/t = 1 mg/kg bo‘ladi. Xuddi shuning singari, moddaning hajmiy ulushini ppm bilan ko‘rsatmoqchi bo‘lganda, ppmv tarzida ifodalanishi mumkin. Bunda, 1 ppmv = 1sm3/1m3 bo‘ladi.

Misol uchun, biror moddaning aralashma tarkibidagi massa ulushi 15 ppmw deb ko‘rsatilgan bo‘lsa, u demak, 1 kg aralashma tarkibida o‘sha moddadan 15 mg mavjud bo‘ladi demakdir. Yoki, masalan, Yer atmosferasidagi karbonat angidrid gazi miqdori 380 mmpv atrofida deyiladi. Bu degani, har bir m3 havo tarkibida taxminan 380 ml karbonat angidrid gazi bo‘ladi demakdir. Is gazi haqidagi maqolada esa biz CO gazining qanday ppm miqdorlari odamga zaharli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rib chiqqan edik.

Ingliz tilidan yaxshi xabardor bo‘lgan mutolaachi balki ppmw va ppmv larning nega aynan shunday belgilanishi payqagan bo‘lsa kerak. Bundagi w – inglizcha weight so‘zidan, v esa volume so‘zidan olingan bo‘lib, mos ravishda, massa va hajmga ishora qiladi.

Shuni ta’kidlash lozimki, O‘lchov va tarozilar xalqaro idorasi (O‘TXQ) va Xalqaro amaliy va nazariy kimyo ittifoqi (IUPAC) muayyan qiymatni ifodalashda, ushbu qiymat tegishli bo‘lgan kattalikning o‘zidan aniq foydalanishni tavsiya etadi va qiymatlarni nisbiy o‘lchovlar orqali ko‘rsatmaslikka chaqiradi. Xususan, IUPAC ppm birligidan umuman foydalanmaslikni tavsiya qiladi va buning o‘rniga, karrali ulushlarning o‘zaro nisbatini ko‘rsatish (masalan, mg/kg deb) kerakligini uqtiradi.

Birlik sifatida ppm ni tushunib olish uchun, foiz haqidagi bilimlaringizni taqqoslab ko‘rishingiz mumkin. Foiz – lotincha per cento – yuzdan bir degani (1/100). Cent – 100 sonini bildiradi, shu sababli ham 100 sent – 1 dollar bo‘ladi, shu sababli ham rim raqamlarida 100 sonini C harfi bilan belgilanadi. Foiz, ya'ni, protsent – «yuzdan bir» degani bo‘ladi. Xuddi shuning singari, ppm ham «milliondan bir» degan ulushni ifodalaydi.

Texnik va ilmiy adabiyotlarda shuningdek milliarddan bir ulushni ifodalash uchun ppb (parts per billion = 10‒9), yoki, ppt (part per trillion = 10‒12) birliklarini ham uchratish mumkin.

Shuningdek, shunga qat’iy e’tibor berish kerakki, ilmiy-texnik adabiyotlarda nisbatan tez-tez uchraydigan promille birligini ppm bilan aslo va mutlaqo adashtirib yuborish mumkin emas. Promille – per mille - «mingdan ulush» degani bo‘ladi va matematik jihatdan u 1/1000 ga, yoki, 0,01% ga teng bo‘ladi.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 10.11.2021 08:46  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Sizda mulohaza qoldirish imkoniyati mavjud emas. Mulohaza qoldirish uchun saytda ro'yxatdan o'tish kerak.

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - may - Kimyogarlar kuni


1 - iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni


5 - iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


13 - Iyd al-Adho - Qurbon hayoti kuni (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


 

1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Bilimlar kuni.


 

1 - Oktyabr - Ustoz va murabbiylar kuni. (Dam olish kuni)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 876
O'qilgan sahifalar soni : 7901597

Tafakkur durdonalari

Ilm-Fan Taraqqiyotni yetaklovchi kuchdir!