Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Xalqaro Birliklar Tizimi - SI
Fizik kattaliklarning xalqaro birliklari tizmi - SI

Bu bo'limda Siz hozirgi kunda fan-texnikaning turli sohalarida amal qilib kelayotgan Xalqaro Birliklar tizimi va uning tarkibiy birliklari bilan tanishasiz...



Massaning atom birligi

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

Massaning atom birligi

Zarracha (molekula, atom va hokazo) larning massasini ifodalash uchun avvallari ikki usuldan foydalanilar edi. Birinchisi — ularning massa birligi — grammlar bilan ifodalanadigan mutlaq qiymatlari va ikkinchisi — ularning nisbiy kattaliklari (shartli ravishda birlik sifatida qabul qilingan biror zarracha massasiga nisbati). Fizika va kimyoda qabul qilingan bunday kattalik — massaning atom birligi (m.a.b.) bir-biridan bir oz farqlanar edi.

Kimyoda massaning atom birligi sifatida tabiiy kislorod atom massasining 1/16 hajmi qabul qilingan edi. Bu birlik kimyoviy-kislorod shkalasi boʼyicha massaning atom birligi nomiga ega boʻlib,u

1,660210-27 kg ga teng edi.

Fizikada esa massaning atom birligi sifatida massa soni 16 ga teng boʻlgan eng yengil kislorod izotopi massasining 1/16 qismi qabul qilingan edi (maʼlumki, massa soni atom yadrosidagi proton va neytronlarning yigʻindisiga teng).

Bu birlik fizik-kislorod shkalasi boʼyicha massaning atom birligi nomi bilan atalib, u 1,659710-27 kg ga teng edi.

Yangilаndi: 24.05.2019 09:19
 

Modda miqdori birligi - mol

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 6
Juda yomon!A'lo! 

Modda miqdori birligi - mol

Kimyoning fundamental qonunlari kashf qilinganidan so‘ng, kimyoviy elementlar va ularning birikmalarining miqdorini ifodalash uchun masalan, "gramm atom" va "gramm molekula" birliklari qo‘llanilgan. Ushbu birliklarda, qiymatlari amalda juda nisbiy bo‘lgan "Atom massasi" va "molekulyar massa" bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqlik mavjud edi. "Atom massasi" dastavval, bosh kelishuvga ko‘ra, kislorodning atom massasi - 16 ga nisbatan olingan edi. Biroq, fiziklar spektrometrda kislorod izotoplarini ajratib olishganida, ular 16 qiymatini, izotoplardan bittasi uchun, kimyogarlar esa, aynan shu qiymatni (biroz o‘zgaruvchanini) kislorodning 16, 17, 18 izotoplarining o‘zaro aralashmasi uchun qabul qilishdi. Vanihoyat 1959/60 yillar davomida, Xalqaro Amaliy va Nazariy Fizika ittifoqi (IUPAP) va Xalqaro Amaliy va Nazariy Kimyo ittifoqi (IUPAC) bilan o‘zaro hamkorlikda bunday ikkiyoqlamalikka barham berdi. o‘sha vaqtdan buyon fiziklar va kimyogarlar, moddaning atom massasini, to‘g‘riroq aytganda nisbiy atom massasi Ar(12C), massa soni 12 bo‘lgan uglerod 12 izotopi (uglerod 12, 12C) asosida belgilashga kelishib oldilar. Ushbu birlashtirilgan shkalaga ko‘ra, nisbiy atom massa va molekulyar massa (ular shuningdek mos ravishda "Atom massasi" va "molekulyar massa" ham deyiladi) qiymatlarini beradi.

Yangilаndi: 24.12.2018 10:13
 

Molyar massa

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

Molyar massa

?ddiy yoki mur?kk?b m?dd? v? uning m?ss?si ort?sid?gch b?gliqlikni orn?tnsh uchun m?lyar m?ss? tushunch?sid?n f?yd?l?nil?di.

M?lyar m?ss? (M yoki r) m?ss?ning m?dd? miqd?rig? nisb?tidir. Uning birligi ??lq?r? birlikl?r tizimiid? kil?gr?mm t?qsim m?l (kg/m?l).

Shuningd?k, gr?mm t?qsim m?l (g/m?l) birligini h?m ishl?tish mumkin. M?s?l?n, ugl?r?d (IV) ?ksid S?2 ning m?lyar m?ss?si 44 g/m?l g? t?nt (44 g em?s!); sulf?t kisl?t? H2S?4 ning m?lyar m?ss?si 98 g/m?l g? t?ng (98 g em?s!) v? h?k?z?.

Etil spirtining yonish r??ksiyasi:

C2H5?H + 3 ?2 = 2 C?2 + 3 H2?

uchun ushbu mun?s?b?t orinli: 1 m?l etil spirtd?n 2 m?l C?2 h?sil bol?di, d?m?k, 46 g/m?l C2H5?H d?n 244=; =88 g/m?l C?2 h?sil bol?di.

M?l v? m?lyar m?ss? tushunch?l?rini oz?r? q?nd?y b?gl?sh mumkin? ?ddiy yoki mur?kk?b m?dd?ning m?ll?r s?ni p ?yni m?dd? m?ss?si t ning shu m?dd? m?lyar m?ss?si M g? nisb?tig? t?ng:

Yangilаndi: 14.09.2018 10:07
 

Kilomol (kmol)

E-mail Chop etish PDF

Kilomol (kmol)

Saytimizdagi Modda miqdori maqolasida- mol birligi va molyar kattaliklar haqida batafsil gapirib oʻtdik. Boshqa sohalardagi kabi, kimyo va molekulyar fizikada ham molning karrali va ulushli birliklari va yana anchagina hosilaviy birliklari ham bor. Ular bevosita oʻlchashlar natijasida topilmay, balki hisoblash natijasida aniqlanadi. Molning karrali (kilomol—kmol) va ulushli (millimol — mmol, mikromol — mkmol) birliklarini Xalqaro tizim birliklari bilan bir qatorda ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.Shuni taʼkidlab oʻtish kerakki, kmol, mmol, mkmol molning hosilaviy birliklari emas! Balki yuqorida aytilganidek, uning karrali va ulushli birliklaridir.

Shunday qilib, kmol (103 mol)—12 kg 12C tarkibida qancha uglerod atomi boʻlsa, shuncha molekula (atom, ion yoki boshqa elementar zarrachalar) boʻlgan modda miqdoridir. mol kilogramm asosida hosil qilingan birliklar bilan birga hosilaviy mol birliklarining hosil qilinishida ham ishtirok etadi. Bunda yuqorida aytilgan, kilogramm bilan ifodalangan massa oʻrnida mol ishlatilgan hollarda— kilomol, gramm bilan ifodalangan massa oʻrnida esa — mol ishlatish mumkin degan fikr oʻz-oʻzidan isbotlanadi.

Yangilаndi: 24.05.2019 09:20
 

Ba'zi kimyoviy kattaliklarning belgilanishi

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Xllqaro birliklar tizimii kattaliklarning yagonoa belgilanishlarini qabul qilgan. Bu belgilanishlarga amal qilish shart.

Yuqorida aytilganlardan tashqari, mutaxassislar uchun quyidagilar ham muhimdir:

- elementning, masalan, temirning, nisbiy atom massasi Ar,Fe (indeksdagi r harfi lotinch relatio - nisbat sozidan kelib chiqadi);

- moddaning, masalan uglerod (IV) oksidning nisbiy molekulyar massasi - Mr , CO2

- molyar hajm - Vm (m3/mol);

- gazning, masalan, kislorodning hajmi - V (O2)


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 14.09.2018 10:08
 
Mavzuga oid boshqa mаqоlаlаr...


Maqolaning 8 sahifasi, jami 8 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - may - Kimyogarlar kuni


1 - iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni


5 - iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


13 - Iyd al-Adho - Qurbon hayoti kuni (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


 

1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Bilimlar kuni.


 

1 - Oktyabr - Ustoz va murabbiylar kuni. (Dam olish kuni)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 830
O'qilgan sahifalar soni : 4986315

Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)