Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Olimlar
Olimlar

Insoniyat va uning tasarrufidagi ilm-fan qadimgi Misr va Bobil yodgorliklaridan boshlab, murakkab Atom elektrostansiyalari, kosmik parvozlar va lazer nurlarigacha bo‘gan mashaqqatli va sharafli yo‘ni bosib o‘tdi. Odatda ilm-fanning zamonlar osha avlodlardan avlodlar o‘tib, taraqqiy etib, boyib va mukammallashib borishi haqida gapiriladi. Bu - to‘g‘ri mulohaza. Evklid va Arximedsiz - Nyuton, Nyutonsiz - Eynshteyn va Nils Borlarning ilmiy ishlari umuman bo‘masligi ham mumkin edi. Lekin, umuman olganda hamma zamonlarda ham, ilm fan taraqqiyoti jarayoning eng zarbdor yetaklovchi kuchi bu o‘z sohasining asl bilimdoni bo‘gan tafakkur sohiblari - olimlar hisoblanadi. Noyob aql zakovat egalarining ilmiy mulohazalari, amaliy tajribalari va eng muhimi, o‘zlaridan qoldirgan qimmatli ilmiy meroslar - kitob va ilmiy ishlari, butun bashariyatning eng qimmatbaho boyligidir. Zero yer yuzini obod qilgan ham, odamzot hayotini farovon va obod qilgan ham bu ilm fan va olimlardir. «Olim» va «Ilm» so‘zlari bir-biriga o‘zakdosh va egizakdir.

Saytimizning ushbu bo‘imida, ilm uyini obod qilgan buyuk olimlar, alloma vatandosh - ajdodlarimiz va jahon ilm fani osmoni yulduzlari haqida suhbatlashamiz. Ularning hayoti, faoliyati, va ilm fanga qo‘shgan hissasi haqida ma'lumotlar almashinamiz.



АHMАD АL-FАRG‘ОNIY

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 6
Juda yomon!A'lo! 

АHMАD АL-FАRG‘ОNIY

Аbul Аbbоs Аhmаd ibn Muhаmmаd Qаsir аl-Fаrg‘оniy 798 yiln Fаrg‘оnа vоdiysidа tаvаllud tоpgаn, lеkin vоdiyning qаysi shаhаr yoki qishlоg‘idа tug‘ilgаnligi аniq mа’lum emаs. Uning tug‘ilgаn jоyi hаqidа аtоqli Shаrqshunоs оlim Аshrаf Ахmеdоv bundаy yozаdi: «O‘rtа аsrlаrdаgi Fаrg‘оnа vоdiysining mаrkаziy shаhri Ахsikаtni hаm Fаrg‘оnа dеyishgаn. Shuning ushun аl-Fаrg‘оniy   Fаrg‘оnа   vоdiysining  istаlgаn   qishlоg‘idаn yoki Ахsikаtdаn bo‘lishi hаm mumkin. Shunisi mа’lumki, аl-Fаrg‘оniy Xаlifа Хоrun аr-Rаshidning Shаrqiy yеrlаrdаgi nоibi, o‘g‘li Аbdullоhning (bo‘lаjаk хаlifа аl-Mа’munning) Mаrvdаgi оlimlаri dоirаsigа kirgаn, ehtimоl Аbdullоh yoshligndаn bilimgа chаnqоq bo‘lgаni uchundir, 806 yili Mаrvgа nоib bo‘lib tаyinlаngаnidа, Mоvоrаunnаhr, Xurоsоn, Хоrаzmdаn оlimlаrni vа istе’dоdli yoshlаrni o‘z yonigа to‘plаy bоshlаgаn Bu оlimlаrning аsоsiy ko‘pchiligi Аbdullоh u yеrgа kеlgаnidаn аvvаlrоq to‘plаngаn bo‘lishi hаm ehtimоldаn хоli emаs. Chunki Mаrv аvvаldаn, Sоsоniylаr dаvridаnоq, yirik ilmiy mаrkаz hisоblаigаn. Kеyingi tеkshirishlаrdаn mа’lum bo‘lishichа, Аhmаd аl-Fаrg‘оniy Quvаdа tаvаllud tоpgаn ekаn.

Yangilаndi: 25.12.2017 12:57
 

Barbara Mak-Klintok.

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Barbara Mak-Klintok.

(1902 - 1992)

Barbara Mak-Klintok genetika sohasining eng yuksak ilmiy salohiyatga ega olima va tadqiqotchisi bolib, u genetika sohasidagi ilmiy izlanishlari natijasda 1983 yilda fiziologiya va tibbiyot yonalishlaridagi Nobel mukofotiga loyiq topilgan.

Barbara Mak-Klintok 16 mart 1902 yilda AQSHning Konnektikut shtati, Xartford shahri datavallud topgan. Keyinchalik ularning oilasi Nyu Yorkka kochib otdiva Barbara Bruklindagi orta maktabda oqiy boshladi. Uning onasi Barbaradigi tabiiy fanlarga bolgan qiziqishni maqullamas edi. Lekin baribir, uning 1919 yilda Nyu York shtatidagi Itake shahri, Kornell universitetiga oqishga kirishiga tosqinlik qilmadi. U mazkur universiteda Botanikadan chuqur talimoldi. 1923 yili bakalavr diplomini qolga kiritdi. Bir yil avval u genetika bilan jiddiy qiziqib qolgan edi. 1927 yilga kelib Barbara Mak-Klintok fan doktori ilmiy unvoniga sazovor boldi. Lekin, osha vaqtda Kornell universitetida ayollarning genetika bilan shugullanishi qatiy taqiq ostida bolgani uchun, Barbara Mak-Klintokning ilmiy unvoni rasman Botanika yonalishida qayd etilgan edi. Shuyildan etiboran olima ayol, ozi talim olgan universitetda Botanikafanidan oqituvchi bolib ishlay boshladi. Olimaning mazkur oquv yurtidagi Oqituvchilik faoliyati 1931 yilgacha davom etdi.

Yangilаndi: 21.08.2013 07:39
 

TEOFAST PARATSELS

E-mail Chop etish PDF

TEOFAST PARATSELS

(14931541)

XVI asrda garb tibbiyot va alkimyogarlik fanlari uchrashgan nuqtada yangi arbob: Teofast Paratsels ajoyib jarroh hakim va alkimyogar, feliga kora tajang va qors kishi, jarrohlik tigi hamda jang hanjarini bir xilda mahorat bilan ishlata oladigan kop qirrali shaxs paydo boldi.

Haqiqiy kimyo oltin qidirishda emas, odamlar uchun dori malhamlar tayyorlashda namoyon boladi! deb etirof etgan edi Paratsels, va bu sozlar uning hayotiy shiori bolib qoldi.

Filipp Aureol Teofast Bombast fon Gogengeym, taxallusi Paratsels, 1493 yilning 10 noyabr kuni Sheytsariyaning Shvits kantoni, Eynzideln shaharchasida tugildi. Erta yoshlaridanoq tibbiyot fanlariga qiziqish bilan oqishga kirishib, Germaniya, Fransiya va Italiyadagi kozga koringan hakimlardan tahsil oldi. Oqish yillaridayoq Paratsels kimyo bilan jiddiy shugullana boshlagan. U faqatgina tajribalar otkazish bilan cheklanib qolmay, konlarda, shaxta va tog-kon sanoati zavodlarida ishlab, amaliy ish tajribasini ham orttirib bordi. Paratsels oz faoliyatida eng katta etiborni kimyo yutuqlarini tibbiyotga tadbiq etishga qaratdi. Uning bu sai harakatlari natijasida, yangi fan yonalishi yatrokimyo[1] paydo boldi.

Yangilаndi: 14.08.2013 19:20
 

Nikolay Kopernik

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 12
Juda yomon!A'lo! 

Nikolay Kopernik

(14731543)

Nikolay Kopernik

Nikolay Kopernik 1473 yilning 19 fevralida Polshaning Torun shahrida tavallud topdi. Uning otasi savdogar bolib, bu shaharga Germaniyadan kochib kelishgan edi. Nikolay Kopernik oilada tortinchi farzand bolgan. On yoshgacha Nikolay Kopernik farovon va toqchilikda hayot kechirdi. Uning baxtiyor bolaligi, bolajak olim roppa rosa on yoshga tolgan vaqtda tosatdan qayguli yillarga almashindi. Yevropaning deyarli yarim aholisini hayotdan olib ketga olat epidemiyasi Torunga ham yetib kelib, Nikolay Kopernikning otasini ham ozining dastlabki qurbonlaridan biriga aylantirdi. Padaridan ayrilgan Kopernikning keying taqdiri, uning oqishi va tarbiyasi muammolari togasi Lukash Vachendore zimmasida qoldi.

1491 yilning oktaybr oyi ikkinchi yarmida Nikolay Kopernik akasi Anjey bilan birgalikda Karkov shahriga keladi va mahalliy universitetning sanat fakultetiga yoziladi. Bu fakultetni tugatib, Kopernik 1496 yilda Italiya boylab uzoq safarga otlandi. Osha yilning kuzida u akasi Anjey bilan Bolonyaga yetib keldi. Bolonya bu vaqtda Rim Papasiga boysinuvchi hudud bolib, uning mahalliy universiteti juda mashhur edi. Bu universitetning yuridik fakulteti mamlakatdagi cherkov huquqlari, muqaddas huquqlar va fuqaro huquqi bolimlarida bilim olish uchun eng nufuzli dargohlar sanalgan. Nikolay Kopernik shu fakultetda talim ola boshladi.

Yangilаndi: 10.08.2013 11:26
 

Arximed

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 6
Juda yomon!A'lo! 

Arximed

(eramizdan avvalgi 287 212 yillar)

..bu Sitsiliyalik odam, tabiatan imkonsiz bolgan aqliy qobiliyat egasi!

Sitseron.

Arximed eramizdan avvalgi 287 yilda Yunonistondagi Sirakuza shahrida tugilgan va butun hayotini mazkur shaharda yashab otgan. . Uning otasi Fidiy ismli munajjim bolib, shahar hokimi Gieron huzuridagi kozga koringan arboblardan biri bolgan. Arhimed ham koplab zmondoshlari singari, Misrdagi Ptolomeylar sulolasi tomonidan asos solingan ilgor ilm-fan, yetuk mutafakkirlar olimlar va eng katta kutubxonalar maskani Iskandariyada talim oldi.

Iskandariyadagi talim yakunlanganidan song, Arximed Sirakuzaga qaytdi va oz otasining xizmat vazifasini davomchisi sifatida faoliyat yuritdi.

Yangilаndi: 10.08.2013 11:56
 


Maqolaning 6 sahifasi, jami 7 sаhifа
Banner

Buyuk alloma ajdodlarimiz

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Serjant askarlarga daraxt kestiryapti.

Bir askar norozi ohangda:

-Men oliy ma'lumotli matematikman, menga ozimga mos ish bering...

-Yaxshi, unda sen ildiz chiqarish bilan shugullan!


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 766
O'qilgan sahifalar soni : 2646178

Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)