Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Ma'lumotnomalar
Ma'lumotnomalar bo'limi


Nil Armstrong

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Nil Olden Armstrong

Nil Armstrong

Nil Oldin Armstrong (inglizcha: Neil Alden Armstrong) 1930-yilning 5 avgustida AQSHning Ogayo shtati, Ualakoneta shahrida tugilgan. AQSH astronavti, insoniyat tarixida Oyga qadam qoygan birinchi inson, sinovchi-uchuvchi, kosmik muhandis. Ualakoneta shahridagi orta maktabni 1947 yilda tamomlagach, shu yilning ozida, Indiana shtati, Vest-Lafayet sharidagi Perdyu universitetining aviatsiya sanoati yonalishiga oqishga kiradi. Universitetdagi oqishni, oraliq tanaffuslar bilan, 1955-yilgacha davom ettirgan va yakunda, 1955-yili, aviatsiya texnikasi fanlari boyicha bakalavr diplomini qolga kiritgan. Shundan song, u harbiy xizmatga chaqirilgan va AQSH harbiy havo kuchlari tarkibida, Koreys urushida qatnashgan. Koreys urushidan ikkita oltin yulduz va Aviatsiya medali bilan qaytgach, 1958-yilda, tajribaviy kosmik apparati - American X-15 da uchish uchun tanlov boyicha, sinovchi-uchuvchilar safiga kiritildi. Ushbu turkumdagi raketalardagi ilk parvozini 1960-yilda amalga oshirgan Armstrong, 1962-yilga qadar 7 marta, atmosferaning yuqori qatlamlariga raketa parvozlarini amalga oshirdi. 1962-yilda, raketalardagi uchishlarning muvaffaqiyatsiz loyiha ekanligini ta'kidlagan holda loyihani tark etdi va NASAning koinotga uchish uchun olib borayotgan fazogirlar tanloviga ishtirok etish uchun hujjat topshirdi. Shu yili Armstrongni, kosmik parvozlar uchun tayyorlanuvchi kosmonavtlar royxatining 2-guruhiga qabul qilishdi. Nil Armstrong NASAdagi ilk kosmik parvozini, 1966 yilida, Ajena-8fazoviy kemasida amalga oshirdi. Biroq, parvoz, fazo kemasining yonalish belgilovchi tizimlarida kelib chiqqan jiddiy nosozliklar tufayli, ekipaj muddatidan avval yakunlanib, yerga qaytishga majbur bolgan. Ushbu parvoz davomida, Armstrong fazo kemasi kapitani bolib, ikkinchi uchuvchi - Devid Skott bilan birgalikda, ilk bora ikkita fazo kemalari - Ajena-8 hamda, uchuvchisiz Jemini apparatlarining ozaro tutashtirish operatsiyasini amalga oshirishgan edi.

Yangilаndi: 12.09.2018 13:09
 

Apollon-11

E-mail Chop etish PDF

Apollon-11

Apollon-11 - Apollon seriyasidagi, uchuvchili kosmik kema. 1969-yilning 16-24 iyul kunlari, tarixda ilk marta, bortida inson bilan Oyga parvoz qilgan va Oy sirtiga qonish amalga oshirilgan ilk fazo kemasi. Ikkita asosiy moduldan - boshqaruv moduli - Kolumbiya va Oy moduli Burgutdan iborat bolgan. 1969-yil, 16-iyul kuni, Floridadagi, Kennedi kosmik markazining 39A kompleksidan, Saturn-5 raketa eltuvchisi yordamida fazoga uchirilgan. Start vaqtidagi massasi - 43901 kg. Parvozning umumiy davomiyligi - 8 kun, 3 soat, 18 daqiqa va 8 soniyani tashkil etgan. Kema kapitani - Nil Armstrong, ekipaj a'zolari - Edvin Oldrin (Oy moduli uchuvchisi) va Maykl Kollinz (boshqaruv moduli uchuvchisi). Startdan (13:32) 11 daqiqa, 42 soniyadan song, Apollon-11, yer sirtidan 190.8 km balandlik masofasida, 7.79 km/soniya tezlikka ega bolgan tarzda, Yer tevarak aylana orbitasiga muvaffaqiyatli chiqishga erishdi. Yer atrofida 1.5 aylanish bajarilganidan song, Tinch okeani ustidan uchish vaqtida, Apollon-11 ikkinchi kosmik tezlikka erishdi va Oyga uchish trayektoriyasiga yonaldi. Parvozning tortinchi kuni, startdan 75 soat 41 daqiqa otgan vaqtda, Apollon-11 Oydan 572 km masofada, Oyning Yerdan korinmaydigan teskari tomoniga otdi va 8 daqiqadan song, u 114.1 km aposeleniy va 313.9 km pereseleniyga ega bolgan, Oy tevarak-atrofi orbitasiga chiqishga erishdi. Keyinchalik, Oy atrofidagi aylanish orbitasiga tegishli tuzatishlar kiritilganidan song, 13-marta aylanishning songida, Burgut va Kolumbiyaozaro ajraldi va Burgut, astronavtlar bilan birga Oyga qonishni amalga oshirishga kirishdi.

Yangilаndi: 12.09.2018 13:10
 

Luna-1

E-mail Chop etish PDF

Luna-1

Luna-1 - Sobiq ittifoq tomonidan ishlab chiqilgan va Oy hamda koinotni tadqiq etish uchun moljallangan fazoviy apparat. 1959- yilning 2-yanvar kuni, Qozogistondagi Boyqongir kosmodromidan, Vostok-L raketa-eltuvchisi yordamida uchirilgan. Maqsadi Oy sirtiga qonish va u joyga SSSR tamgasini joylashtirish bolgan. Biroq, loyihalash davomida nazardan chetda qoldirilgan ayrim xatoliklar[1] evaziga, Luna-1Oyga qona olmadi, aksincha, u, Oy sirtidan 6000 km masofadan otib ketdi va geliotsentrik orbitaga chiqib ketdi. Shunday bolsa ham, Luna-1ning parvozini butunlay muvaffaqiyatsiz deb bolmaydi. Sababi u, eng avvalo, inson qoli bilan yasalgan mexanik apparatlar ichida birinchi bolib, ikkinchi kosmik tezlikka erishgan, hamda Quyoshning ilk sun'iy yoldoshiga aylangan dastlabkifazoviy apparat bolgan.

Yangilаndi: 12.09.2018 13:11
 

Oy

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 5
Juda yomon!A'lo! 

Oy

Oy - Yerning yagona tabiiy yoldoshi. Quyosh tizimidagi tabiiy yoldoshlar ichida kattaligi boyicha 5 orinda turadi. Yerdagi kuzatuvchi uchun Oyning korinadigan yulduz kattaligi ?12,71m, ya'ni Oy, ravshanligi boyicha Quyoshdan keyingi ikkinchi orinda turuvchi osmon jismidir. Oyning yerni yoritish korsatkichi 0,25 - 1 lyuksni tashkil qiladi. Oy Yerdan tashqaridagi inson qadami yetgan yagona astronomik obyektdir.
Oyda atmosfera deyarli yoq. Oyning Quyosh bilan yoritilmagan tarafidagi yuza qismida, gazlar miqdori 2,0105 zarracha/m3 dan ortmaydi. Quyosh chiqib, sirtni qizdira boshlagach, Oy guruntining qizishi natijasida undan gazlarning ajralib chiqishi sodir boladi va zarrachalar miqdori biroz kopayadi. Atmosferaning mavjud emasligi, Oy sirtida keskin haroratlar farqiga sabab boladi va u kunduzi +120 C gacha isiydi. Kechasi esa ?170 C gacha tushib ketadi.
Oy sirti esa, fanda Regolit deb yuritiladigan jismlar - yupqa chang qatlami va meteorit zarbalari natijasida hosil boladigan tog jinslari parchalarining aralashmalaridan iborat bolgan moddadan iborat. Regolit qalinligi bir necha santimetrlarda, onlab metrlargacha bolishi mumkin. Oyning ichki tuzilishi esa, taxminan 68 - 107 km qalinlikdagi qobiq (yoki postloq), tashqi va orta mantiya, quyi mantiya (atenosfera), hamda, yadrodan iborat.
Oyda magnit maydoni mavjud emas.
Oydan turib Yerning korinishi, Yerdan Oyning korinishiga nisbatan, 13.5 marta kattaroq korinadi. Yerdan qaytgan nurlarning Oyni yoritish darajasi esa Oydan qaytgan nurlardan Yerning yoritilganligidan deyarli 50 marta kuchli bolib, Yerning Oydan korinadigan Yulduz kattaligi ?16m ni tashkil qiladi. Oy, Quyoshdan kelayotgan yoruglikning atiga 7% ni qaytaradi (akslantiradi xolos).
Atmosfera yoqligi sababli, hatto Quyosh gorizontdan balandda bolgan ya'ni, Oydagi kunduz vaqtida ham, osmon qorongu boladi. Oy kunduzida ham yulduzlar va boshqa sayyoralarni kuzatish mumkin.

Yangilаndi: 12.09.2018 13:13
 

Indiy

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Indiy

Ushbu 2014-yildagi Kimyogarlar kuni kasb bayrami, an'anaga kora, Mendeleyev kimyoviy element davriy jadvalidagi kimyoviy elementlarning joylashuv tartibiga kora, 49-element - INDIY nomi ostida nishonlanadi. Chunki, ushbu muhim kasb bayrami, joriy 2014-yilda, ta'sis etilgan 1965- yildan buyon, 49-marta nishonlamoqda. Shu sababli saytimizda, mazkur element haqida batafsil ma'lumot berishni maqsad qildik.

Indiy - Mendeleyev kimyoviy element davriy jadvalining V-davr, uchinchi guruhchasida joylashgan kimyoviy element. Atom raqami 49. In (lotincha Indium) ramziy ifodasi bilan belgilanadi. Nomlanishining kelib chiqishi, mazkur elementning yorqin emission kok-havorang (Indigo rangi) spektral chizigi tufaylidir. Oddiy modda sifatidagi Indiy - kumushsimon-oqish rangdagi, oson eriydigan, oson ishlov beriladigan, juda yumshoq metall. Kimyoviy xossalariga kora Alyuminuy va Galliyga, tashqi korinishiga kora esa Ruxga oxshashib ketadi.

Yangilаndi: 12.09.2018 13:19
 


Maqolaning 7 sahifasi, jami 26 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Matematikning hayotidagi eng gozal lahzalari - uning teorema isbotini topgani, lekin, qilgan xatosini hali fahmlamagini vaqtlari bolsa kerak.


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 780
O'qilgan sahifalar soni : 3594403

Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)