Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Bu-qiziq...
Bu-qiziq

Nima sababdan Britaniya funtiga chiziq tortilgan?

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Nima sababdan Britaniya funtiga chiziq tortilgan?

Lotin tilidagi «libra» - tarozu so’zidan funtning shartli belgisi «lb» paydo bo'lgan. Qadimgi Rimliklar bir funt – 327.64 grammga teng qadoqtoshga lb belgisini qo’yishgan. Biz bunday funtning 12 unsiyadan tashkil topganligi haqida gapirib o’tgan edik. Bu asosiy savdo funti hisoblangan. Keyinroq u Sharqiy Rim imperiyasi Vizantiyaning ham asosiy pul birligiga aylandi. Uning vazni esa deyarli o’zgarmadi – 327.456 gramm. Ushbu funtga asoslanib, tanga pullar zarb qilingan.

Libra so’zining esa, katta ehtimolki, qadimda Sitsiliya orolida yashagan yunon xalqlarining hajm o’lchov birligi – «Litra»dan kelib chiqqan bolishi mumkin. Eramizdan avvalgi VII asrda Sitsiliya yunonlari misdan yasalgan 219.7 gramm vaznli qadoqtosh-pullardan foydalanishgan. Italiyada Rim imperiyasigacha bo'lgan davrda yashagan qabilalar ularni yashagan «Litra» deb atashgan. Yunonlardan farqli ravishda, Italiya hududida yashagan qabilalar Litradan vazn o’lchov birligi sifatida foydalanishgan. Eramizdan avvalgi VI asrda esa, yunon Sitsiliyasi, aynan shu nom bilan 0.87 gramm vaznli kumush tanga pullar zarb qila boshlagan. Aftidan insonlarga yangi pul zarb qilishdan ko’ra, unga yangi nom qo’yish osonroq bo’lgan shekilli. Sababi ming yillardan keyin ham Italiya hududidagi asosiy muomaladagi pul birligi – «lira» deb atalishini boshqacha izohlash qiyin. Albatta, yevrohududda «Yevro» joriy qilinishi bilan, italyan lirasi o’z dolzarbligini yo’qotdi. Lekin qadimgi yunon va italyan qabilalarining libra va litralari boshqa bir mustahkam tizim – Xalqaro Birliklar Tizimi – SI da, albatta, farang tilida, hajm o’lchov birligi – litr nomi ostida o’zining muqim o’rnini topgan.

Yangilаndi: 18.01.2014 02:15
 

Oppoq kiyinganlar.

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Oppoq kiyinganlar.

 

Ilmiy nufuzga ega biror shaxs haqida axborot berilayotganida yoki uni biror hay’atga tanishtirilayotganida, odatda uning ilmiy unvoni (yoki darajasi desak ham bo’ladi) qo’shib aytiladi. Masalan, «Falonchi Pistonchiev, fan doktori», yoki, «Pistonchi Pistonchiyevich, dotsent» kabi.  Umuman olganda ilmiy unvonlarga ega bo’lish hammaga ham yoqsa kerak. Keling ushbu unvonlarning tarixi haqida suhbatlashamiz.

Ilmiy unvonlar o’zbek tiliga, XX asrda kirib kelgan deganlar qattiq yanglishadi. G’arbga xos ilmiy unvon yoki darajalardan farqli o’laroq, sharqona nozik an’analar va qadriyatlar zamirida, ustoz, muallim, piri-komil, shayx kabi o’ziga xos ilmiy daraja va unvonlar mavjud bo'lgan. ekin, Sharq ilm-fani va unga tegishli faktlar alohida katta mavzu bo'lgani uchun, biz bu maqolada bugungi kunimizda amalda bo'lgan va aksariyati Yevropa tillaridan kirib kelgan ilmiy unvon va darajalar haqida fikr almashamiz.

Yangilаndi: 18.01.2014 02:09
 

Billiard sharlari va Moyli bochkalar

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 22
Juda yomon!A'lo! 

Billiard sharlari

1 dan 15 gacha bo’lgan billiard sharlarini uchburchak ichiga shunday tizingki, Ketirilgan 4 ta guruhning har birida ochkolar soni bir xil bo’lsin:

1)      A+B+D+G+K=A+C+F+J+O=K+L+M+N+O

2)      C+E+H+L=B+E+I+N=G+H+I+J

3)      D+F+M=A+K+O=E+H+I

4)      G+L=J+N=B+C

Shu bilan birga, bu Guruhlardan ikkitasidagi ochkolar sonining bir biriga nisbati, ulardagi sharlar sonining bir biriga nisbatiga teng bo’lsin.

Bu masalani yechish uchun sharlarni qanday tizish kerak?

 


Moyli bochkalar

Do’konga 6 bochkada moy keltirilgan. Rasmda har qaysi bochkaga necha litr moy sig’ishi ko’rsatilgan.

Birinchi kuniyoq bitta firma, ikkitta bochkani,  ikkinchi firma esa uchta bochkani ochilmagan holda sotib olgan. Lekin birinchi firma ikkinchisiga qaraganda moydan ikki baravar kam olgan. Hullas bochkalar ochilmasdanoq sotilib ketgan. Kechki vaqtga kelib do’konda faqat bitta bochkada moy qolgan. Necha litrli bochka do’konda soltilmay qolganini aytib bering.

masalaning javobini topdingizmi? unday bo'lsa o'z javobingizni tekshirib ko'ring...

Yangilаndi: 02.08.2013 05:04
 

Selsiydami, yoki Kelvindami?

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 25
Juda yomon!A'lo! 

Yuqori harbiy unvon bilan iste'foga chiqqan bir kishi, maktab o'quvchilari uchun ma'ruzalar olib borar ekan. Ma'ruzalarning biri harbiy texnika haqida bo'libdi. Sobiq harbiy o'z ma'ruzasi davomida, bronitexnikaning bir turi haqida gapirib, shunday debdi:

-Bu harbiy texnikaning maksimal o'q otish burchagi 30 gradus...

Bir qitmir o'quvchi savol qistiribdi:

-Kechirasiz, gradus deganingiz Selsiydami yoki KelvindamI?

Harbiy gangib:

-Selsiyda... - debdi va auditoriyada kulgu ko'tarildi. Yanglishganini fahmlab qolgan harbiy, darhol qizishib:

-senlar bilan hazillashib ham bo'lmaydimi? Selsiydamas, albatta Kelvinda-da!!! -degan ekan.....

------------------------------------------------------------

Yana o’sha harbiy ma’ruza qilyapti:

Suv hidsiz, rangsiz, ta’msiz suyuqlik, 90 gradusda qaynay boshlaydi…

Bir o’quvchi tuzatish kiritmoqchi bo’lib:

-Bizga fizika darsida 100 gradusda deyishgandi…

Harbiy ma’lumotnoma kitobini varaqlab chiqib:

-to’g’ri 100 gradusda qaynaydi, man uni to’gri burchak ostida qaynaydi demoqchi edim…

Degan ekan.

------------------------------------------------------------

Muhandisning muhandisligini uning passporitidan qanday aniqlash mumkin?

-Passportida ham u qolgan barcha rasmlaridagidek bitta har doim bir kostymda bo’ladi.

------------------------------------------------------------

Agar natija yechish usuliga bog’liq bo’lmasa bu – matematika. Agar bog’liq bo’lsa bu – buhgalteriya!

------------------------------------------------------------

AQSHliklar SI xalqaro birliklar tizimiga yangi birlik kiritishni taklif etishmoqda, ya’ni: ¼ unsiya shokolad=4 funt yog’ miqdoridagi vazn

Yangilаndi: 13.06.2013 18:05
 


Maqolaning 4 sahifasi, jami 5 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

УлыбаюсьУлыбаюсьУлыбаюсь

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 761
O'qilgan sahifalar soni : 2498070

Tafakkur durdonalari

Hitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis