Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Bu-qiziq...
Bu-qiziq

Science jurnali e’tirofiga ko‘ra 2015 yilning eng e’tiborga molik ilmiy natijalari

E-mail Chop etish PDF

Science jurnali e’tirofiga ko‘ra 2015 yilning eng e’tiborga molik ilmiy natijalari

Science jurnali muqovasi © www.sciencemag.org

«Yangi Gorizontlar» kosmik zondining Pluton ustidan uchib o‘tishi, irsiyatni tahrirlash texnologiyasi – CRISPR/Cas9 hamda, bosh miyada yashiringan limfatik tizim. Aynan shu ilmiy natijalarni Science jurnali o‘quvchilari 2015 yilning eng e’tiborga molik ilmiy yutuqlari sifatida e’tirof etishgan. Orbita.uz ushbu ilmiy natijalar va ularning amaliy ahamiyati haqida qisqacha hikoya qiladi.

Science jurnalining 2015-ilmiy yil yakunlariga bag‘ishlangan soni 18-dekabr, juma kuni nashrdan chiqdi. Yakunlanayotgan yilda qayd etilgan eng e’tiborga molik ilmiy yutuqlarni reytingini tuzish uchun jurnal tahririyati o‘z mushtariylari bilan maslahatlashishni ma’qul ko‘rgan va o‘z saytida kichik so‘rovnoma o‘tkazgan. Tahririyat o‘z saytida mutolaachilarga murojaat qilib, 2015 yilda qayd etilgan va o‘zlari uchun eng maqbul bo‘lgan ilmiy natijalarni belgilashni taklif etadi. Ta’kidlash joizki, Science jurnalining asosiy mushtariylari bu – ilm-fan kishilari bo‘lib, aksariyat mutolaachilar, ilm bilan professional ravishda shug‘ullanuvchi kishilardir. Aytmoqchimizki, so‘rovnomada ishtirok etganlarning aksariyati, nimani ko‘zda tutayotganliklari haqida juda yaxshi tasavvurga ega bo‘lgan kuchli mutaxassislar bo‘lishgan. Balki shu tufaylidir, jurnal ko‘zda tutgan top-5 ilmiy natijalar reytingi, yakunda kutilmaganda top-6 ga aylanib ketdi... Keling gapni cho‘zmay, ushbu yakunlanayotgan 2015-yilning eng katta ilmiy natijalari bilan Sizni ham tanishtirsak. Demak:

Yangilаndi: 23.12.2015 13:10
 

Sun‘iy intellekt: fikrlaydigan mashinalar, ongli robotlar haqida.

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 9
Juda yomon!A'lo! 

Sun‘iy intellekt: fikrlaydigan mashinalar, ongli robotlar haqida.

(yoxud, robotlar Frankenshteynga aylanmasligiga kafolat bormi?)

Robot fikrlaydimi?Intellekt tushunchasi ta’rif uchun bag‘oyat qiyin tushunchalar sirasiga kiradi. Uzoq asrlar davomida insoniyatning eng zehni o‘tkir ilm peshvolari intellektning aynan nima ekanligi haqida muttasil ilmiy-falsafiy munozaralar yuritib kelishgan. Lekin bundayin ilmiy bahslar qanchalik darajada keskin yoki murakkab bo‘lmasin, ularda o‘ziga xos mutlaq yakdillik bor edi: intellekt – insongagina xos bo‘lgan oliy tushuncha o‘laroq qaralardi. Basharti, biror adabiy yoki fantastik asarda insondan o‘zga mavjudod yoki narsaning ong va tafakkur sohibi bo‘lishi, qisqacha aytganda – intellektga egaligi haqida gap borsa hamki, bu o‘z nomi bilan badiiy to‘qima yoki, fantastik uydirmadan nariga o‘tmagan. Suqrotdan boshlab, Eynshteyngacha bo‘lgan davrlarda hatto eng yuksak zakovatli olimlarda ham intellektning sun’iy bo‘lishi mumkinligi haqida jo‘yali jiddiy ilmiy fikrning o‘zi bo‘lgan emas...

Biroq, XX asrning dastlabki choragidan boshlab vaziyat butunlay o‘zgardi. Aniqrog‘i, insoniyat o‘z xizmati uchun elektron hisoblash mashinalari – kompyuterlarni joriy qila boshlar ekan, intellekt masalasidagi bahslar ham yangi o‘zanga burildi. Insoniyat o‘z qo‘li bilan yaratilgan intellektual mashinalar – kompyuterlar, robotlar va boshqa shunga o‘xshash mexanik–elektronik tizimlar tomonidan muayyan intellektual salohiyat taqozo etuvchi masalalarni mustaqil hal etishi, o‘zi qaror qabul qilishi va vaziyatga qarab o‘z hatti-harakatlarini muvofiqlashtira olishi mumkinligi kabi intellektual “hislatlari” bilan yuzma-yuz keldi. O‘shanda ilk bora intellektning yasama shakli, ya'ni – sun’iy intellekt haqidagi bahslar o‘rtaga chiqqan edi. Keling, ushbu maqolada biz ham yana bir bora o‘sha muhim va qiziq masalaga – sun’iy intellekt masalasiga murojaat etib ko‘ramiz.

Yangilаndi: 30.08.2015 14:56
 

Eynshteynning mashhur timsoli - tilini chiqargan daho.

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 22
Juda yomon!A'lo! 

Eynshteynning mashhur timsoli - tilini chiqargan daho.

o‘sha ma’lum va mashhur fotosurat.
Albert Eynshteyn tilini katta qilib chiqarib turibdi.

Fotosuratga turlicha izoh berishadi.
Ular ichida eng keng tarqalgani va ishonchlisi quyidagicha:

Yangilаndi: 07.06.2015 05:04
 

Eng uzun so‘z va eng katta formula.

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Eng uzun so‘z va eng katta formula.

Litseyda ta’lim olayotganimizda sinfdoshlar bilan o‘zbek tilidagi eng uzun so‘z haqida bahs boylashib qolgan edik. Ko‘pchilik singari men ham o‘z taxminlarimni aytganman. Bu bahs bejizga bo‘lmay, yaqinlashib kelayotgan 21-oktyabr, o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganliga bag‘ishlab litseyda o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirda o‘tkaziladigan qiziqarli viktorina savollari ichida shunday savol borligini bilar edik. Baribir savolning javobini bayram kuni ona-tili o‘qituvchimizning o‘zidan eshitganmiz: «elektromexanizatsiyalashtiraolmayotganligimizdandirmikin». Ko‘rib, o‘qib turganingiz juda uzundan-uzoq so‘z, biz sanagan vaqtda naq 51 ta harfdan iborat bo‘lib chiqqan edi. Albatta biz maktabda hali kirill alifbosi amalda bo‘lgan davrda ta’lim olganmiz. Hozirgi lotin alifbosida esa, ш, ё, я, va ц harflari juftlikka aylanib, sh, yo, ya va ts ko‘rinishini olganligi bois, so‘zning yozma shaklining uzunligi yana ortdi.

Lekin men bu maqolada sizlar bilan litsey xotiralari yoki, o‘zbek tilidagi uzun so‘zlar haqida emas, balki, kimyoviy atamalar va formulalarda uchraydigan, talaffuzga juda qiyin uzun so‘zlar va sahifalarda katta o‘lchamlarni egallaydigan formulalar haqida suhbatlashmoqchiman.

Maqolani o‘zbek tilidagi eng uzun so‘zdan haqida boshlashim ham besabab emas. Bir zamonlar kimyoga ba’gishlangan viktorinalarda ham shunga o‘xshash savollar uchrab turar edi. Xususan, maktab kimyo kursiga oid darslik va qo‘llanmalara uchratish mumkin bo‘lgan eng uzun kimyoviy atama haqidagi savolga, kitobning o‘zida, oxirgi sahifalarida javob berib qo‘yilgan bo‘lib, biz - erinchoq o‘quvchilar, javobni o‘sha yerdan qarab bilib olganmiz: «dixlordifeniltrixlormetilmetan» - 30 ta harfdan iborat. Ko‘pchilik bu birikmaning qisqartma nomi – DDT orqali yaxshi taniydi. DDT bundan bir necha yillar avval, qishloq xo‘jaligida zararkunandalarga qarshi kurashda keng qo‘llanilgan vosita bo‘lib, hozirda u haqida kimyo darsliklarida ma’lumot uchratish amri mahol. Agar maktab kimyo darsliklaridan emas, umuman kimyoga oid adabiyotlarda va ilmiy manbalarda uchraydigan eng uzun kimyoviy atamani qidirib ko‘rsakchi?

Yangilаndi: 23.02.2015 20:13
 


Maqolaning 3 sahifasi, jami 5 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

УлыбаюсьУлыбаюсьУлыбаюсь

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 761
O'qilgan sahifalar soni : 2498070

Tafakkur durdonalari

Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, aqlli va baxtli bo'lishlari shart...

I. Karimov