Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Orbita.uz

MATEMATIKLAR SHOHI

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Agar hali biror narsa qilinmay qolgan bo’lsa

hech narsa qilinmagan deb hisoblash lozim.

Gauss

MATEMATIKLAR SHOHI

1854 yil Mahfiy maslahatchi (Gaussning hamkasblari orasidagi tahallusi) sog’ligi butunlay yomonlashib qoldi. 20 yil davomida observatoriyadan Adabiyot muzeyigacha bo’lgan kundalik piyoda yurish to’g’risida endi so’z ham bo’lishi mumkin emasdi. 80 yoshga kirib qolgan qariya professorni doktorga uchrashga astoydil urinishlardan so’ng aran ko’ndirildi! Yozda esa u yaxshi bo’lib qoldi va hatto Gannover-Gettingen temiryo’li ochilish marosimida ham qatnashdi. 1855 yil yanvarida Gauss rassom Gezmanga medalyon uchun o’z portreti chizishiga rozilik berdi. Gannover saroyining buyurtmasiga ko’ra, olim vafotidan keyin, 1855 yil fevralida ushbu medalyon bo’yicha medal tayyorlandi. Medalda Gauss barelyefi ostiga «Mathematicorum princeps» “Matematiklar shohi” deb yozilgan edi. Har bir haqiqiy shohning tarixi, afsonalar bilan o’ralgan uning bolaligidan boshlanishi lozim…

Yangilаndi: 22.02.2014 20:44
 

Fazoviy janglar yoxud, fantastik kinofilmga mexanikning nigohi.

E-mail Chop etish PDF

Fazoviy janglar yoxud, fantastik kinofilmga mexanikning nigohi.

Kino sanoati oxirgi yillarda fazoviy janglar, o’zga sayyoraliklar, boshqa galaktikalik kelgindilar bilan insoniyat o’rtasidagi urush tasvirlangan mahsulotlar bilan tez-tez chiqish qilmoqda. Ayniqsa xorij kinosida bunga misollar bisyor. «Oblivion», «Dunyolar jangi», «Yulduzlar darvozasi» kabi filmlarni ko‘pchiligingiz ko’rgansiz. Bu filmlar ssenariychi va rejissorlarning boy fantaziyalarini namoyon etadi. Lekin, tangri bunday ofatdan barchamizni saqlasin deyman...

Yuqorida sanab o’tganimiz kabi filmlarda, ko’pincha jang sahnalari ochiq koinotda yoki, biror bir osmon jismida, masalan Oyda yuz beradi. Film qahramoni, kelgindilarga qarata biror quroldan o’t ochadi. Kelgindi o’zga galaktikalik ham qandaydir bizga notanish quroldan foydalanadi. Endi, kelgindining qurolini qo’ya turaylik.Lekin, masalan, o’zimizning qurollar, xususan artilleriya to’pchisi shunday jangda ishtirok etsa qanday effekt berarkin? Rejissorlarning koinotda quroldan o’t ochish bo’yicha fantaziyalari haqiqatga to'g'ri kelarmikin?

Yangilаndi: 10.10.2013 09:08
 

Katalik Neytralizator

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Katalik Neytralizator

Katalik konverter – neytralizatorlarni avtomobillarning tutun chiqarish tizmlariga o’rnatiladi. Neytralizatorlar tutun gazlarida kimyoviy  reaksiya keltirib chiqaradi va bu orqali, ular tarkibigidagi zaharli moddalarning atmosferaga chiqish darajasini kamaytiradi.

Jahon bo’ylab yo’llarda millionlab avtomobillar harakatlanmoqda. Ularning umumiy chiqindi gazlari – dvigateldagi yoqilg’ining yonishidan hosil bo’lgan tutunlarning hajmi esa juda katta miqdorni tashkil qiladi. Avtomobil tutuni tarkibidagi asosiy tashkil qiluvchular bu – azot, suv va karbonat angidrit gazlari bo’lib, ular alohida holatda zararli hisoblanmaydi. Lekin karbonat angidrit gazining katta miqdorda atmosferada to’planib qolishi, «issiqxona effekti» hodisasini keltirib chiqaradi va global iqlim o’zgarishlariga sababchi bo’lishi ehtimoli katta.

Yangilаndi: 29.08.2013 20:03
 

Gugl necchi? Billiardchi?

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 5
Juda yomon!A'lo! 

Gugl nechchi? Billiardchi?

 

Sarlavha buncha be’mani deb o’ylayotgandirsiz? Xulosa qilishga shoshilmang. Maqolani o’qib chiqqach hayratingiz balki yana ham ortar...

1871 yildagi Fransiya – Prussiya urushi natijasida olmonlarning kundalik so’zlashuv muomala tiliga yangi so’z – «Milliard» kirib keldi. Urush yakuniga ko’ra imzolangan bayonnomada, faranglar olmonlarga 5 milliard frank o’lpon (kontribunsiya) to’lashlari kerak edi. ..

Albatta shubhasiz, 1871 yildan avval ham olmon tilida bu so’z qo’llanilgan, lekin faqat tor ilmiy doiralarda bo’lib, odatiy turmushda esa bu son miqdoriga amaliy ehtiyoj bo’lmagan.

Zamonaviy dunyoda esa milliard so’zini bilmaydigan odam kam bo’lsa kerak. Chunki yer yuzi aholisi soni ham milliardlar miqdoridan ortib ketdi. Milliarder bo’lishni istamaydigan odam ham yo’q menimcha. Koorporatsiyalarning  sof daromadlari yoki zararlari, davlat byudjeti,  biror bir yirik xalqaro tadbir, masalan, Olimpyada o’yinlarining harajat miqdori haqida gap borganda, albatta summa milliard miqdorlarda tilga olinadi. Lekin, bugungi kun kishisi uchun baribir, milliard ham sanoq sonlarning chegarasi emas. Sanoq Sonlarning o’zi chek chegarasiz  bo’lsa hamki, o’z nomiga ega sonlar o’ta cheklangan. Hech o’ylab ko’rganmisiz, milliarddan keyingi, xususiy nomga ega bo’lgan son qaysi? Trillion, to’g’rimi? Trilliondan keyingisichi? Keling ushbu maqolada o’sha katta sonlar haqida, aniqrog’i, o’z nomiga ega bo’lgan eng katta son haqida so’z yuritamiz...

Yangilаndi: 09.09.2013 09:23
 

Gaz bosimi

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 5
Juda yomon!A'lo! 

Gaz bosimi

Qattiq jism va suyuqliklardan farqli ravishda gazlar atrof muhitga doimiy ravishda, bosim o’tkazadi. Gazlarning  ayniqsa siqilgan holatdagi bosimi juda qulay va foydali energiya manbaidir.

Suyuqliklardan va qattiq jismlardan farqli ravishda, gazlar oson siqiladi. Masalan, xonadagi barcha havoni, bir kichik ballonga qamash mumkin va unday balloning hajmi vannanikidan ham kichik bo’ladi. Shuningdek gazlar sezilarli darajada kengayish xususiyatiga ham ega.

Bunday ajoyib xususiyatlarning sababi esa, gaz molekulalari orasida masofaning mavjud ekanlididadir. Siqilganda masofa qisqaradi va gaz molekulalari bir biriga yaqinlashib oladi. Kengayishda esa, masofa ortib, molekulalar bir biridan uzoqlashadi.

Yangilаndi: 29.08.2013 10:08
 


Maqolaning 80 sahifasi, jami 82 sаhifа
Banner

Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

????????????????????????


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 764
O'qilgan sahifalar soni : 2574765

Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)