Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Orbita.uz

Leonard Eyler

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 5
Juda yomon!A'lo! 

Leonard Eyler
(1707-1783)

Eylerning nomini tanimagan yoki eshitmagan matematik albatta yo‘q. Matematikaga oid chop etilgan kitoblarning deyarli barchasida hech bo‘lmasa bir marta Eylerning nomi albatta qayd etiladi. Hozirgi zamonda o‘rta maktablarda o‘tiladigan trigonometriya va logarifmlarga oid qoidalar va hisob-kitob usullarini ham aynan Eyler ishlab chiqqan izchillik asosida tushuntiriladi.

Leonard Eyler – matematika rivojiga eng salmoqli hissa qo‘shgan olimlardan biridir. U o‘z ilmiy ishlarida cheksiz kichik miqdorlar analizi usullarini eng birinchi bo‘lib tadbiq qilgan bo‘lib, olimning bu boradagi uch jilddan iborat fundamental ilmiy ishi, zamonaviy matematik analizning tamal toshini qo‘yib bergan edi. O‘sha uch jild asar quyidagicha nomlangan: «Analizga kirish», «Differensial hisob», hamda, «Integral hisoblash». Eylerning ushbu asarlari hozirda insoniyat tafakkuri yaratgan eng yuksak ilmiy asarlar qatoriga kiradi. Aynan shu ishlar tufayli, analiz sohasi matematikada o‘ziga xos mustaqil fan sifatida shakllanib chiqdi.

Yangilаndi: 10.04.2018 12:12
 

Ajoyib kvadratlar

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 5
Juda yomon!A'lo! 

Ajoyib kvadratlar

Afsonalarga ko‘ra, ajoyib kvadratlar o‘yinini qadimgi Xitoyda o‘ylab topishgan ekan. Ushbu g‘oyat qiziq matematik o‘yinga bag‘ishlangan ilk qo‘lyozma ma’lumotlar esa, eramizdan avvalgi 2200-yillarga taalluqli bo‘lib, Imperator Yu zamonasidagi shunday kvadratlar haqida so‘z yuritadi. Ajoyib kvadrat N2 sondagi kataklardan iborat bo‘lib, kataklarning har biriga, boshqasida takrorlanmaydigan butun sonlar yozilgan. Sonlarning kataklarda joylashuv tartibi shunday bo‘lishi kerakki, ularni istalgan yo‘nalishda – xoh gorizontal, xoh vertikal va xoh diagonal yo‘nalishda qo‘shib chiqilsa, barcha taraflarda yig‘indi bir xil chiqishi kerak.

Yangilаndi: 31.05.2018 10:48
 

Xo‘sh, qani ular?

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 6
Juda yomon!A'lo! 

Xo‘sh, qani ular?

Yulduzlar g‘uj bo‘lib, osmonni to‘ldirgan oydin kechada Somon Yo‘lining jozibasidan lol qolgan har qanday odam, favqulodda ulkan Koinot qarshisida o‘zining nafaqat mitti zarra ekanini, hattoki, o‘ta ojiz va noqis ekanini ham his qiladi. Ko‘z oldimizda namoyon bo‘ladigan sanoqsiz yulduzlar va poyonsiz osmon manzarasi odamni qandaydir falsafiy o‘ylarga toldiradi. Nahotki shunday keng va favqulodda ulkan Koinotda bizdan o‘zga ongli mavjudotlar bo‘lmasa. Mayli, ongli mavjudotlar tugul, shunchaki hayot asari ham topilarmikin?

Zamonaviy astronomiyadagi ma’lum Koinotning sarhadlarining qay darajada ulkan va cheksiz ekanini aqlga sig‘dirishi qiyin. Qanchalik qiyin bo‘lmasin, katta sonlarni va Borliq masshtablarini tasavvur qilishga urinib ko‘ring. Biz esa misollar bilan siga yordam berishga urinamiz.

Yangilаndi: 07.06.2018 16:00
 

Farrux Fattoyev

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Farrux Fattoyev

Assalomu alaykum Orbita.Uz saytining muhtaram mushtariylari. Bugun anchadan buyon murojaat qilinmagan, lekin, biz uchun muhim bo‘lgan ruknimiz - «Minbar» ruknidan yana bir o‘zbek olimi bilan suhbatimizni e’tiboringizga havola qilamiz.

Xabaringiz bo‘lsa, yaqinda kun.uz saytida O‘zbekistonlik olim Farrux Fattoyev tomonidan muhim ilmiy kashfiyot qilingani haqida xabar bosilgan edi. Albatta, ushbu sayt asosan yangiliklar tarqatishga ixtisoslashgani sababli, o‘sha maqolada kashfiyotning mohiyati va uni amalga oshirgan yurtdoshimiz haqida batafsil ma’lumot berilmagan. Qolaversa, kashfiyotni o‘zi haqida ham biroz chalkash (tushunarsiz) va biroz hissiyotga berilgan tarzda ma’lumot keltirilgan edi. Ochig‘ini aytaman, avval Farrux aka bilan tanish bo‘lmaganman. Ushbu olim haqida eshitmagan ham edim. Shunga qaramay, gravitatsion to‘lqinlar masalasi bugungi kun fizikasida kun tartibidagi mavzu ekanligini e’tiborga olib, ayniqsa bu boradagi tadqiqotlarda bizning yurtdoshimiz ham bosh qo‘shganini bilgach, ushbu inson bilan tanishish va orbita.uz uchun qisqa bo‘lsa-da intervyu olish niyati paydo bo‘ldi.

Yangilаndi: 24.05.2018 08:58
 

Quyosh o‘rnida boshqa yulduzlarni tasavvur qilib ko‘ramiz

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Quyosh o‘rnida boshqa yulduzlarni tasavvur qilib ko‘ramiz

Rossiyaning Aerokosmik tadqiqotlar markazi – Roskomos qiziq bir infografikani havola etdi. Unda, agar bizning yulduzimiz – Quyosh o‘rnida boshqa yulduz bo‘lganida, u Yerdan qanday ko‘rinardi? – degan savol qo‘yilgan va musavvir fantaziyasiga ko‘ra chizilgan tasvirlar orqali Quyosh o‘rnida boshqa yulduzlar bo‘lganda qanday ko‘rinishi namoyish qilib berilgan. Ushbu infografikani saytimiz o‘quvchilariga ham ilindik. Marhamat, tanishing:

Yangilаndi: 28.04.2018 10:02
 


Maqolaning 5 sahifasi, jami 87 sаhifа
Banner

Orbital latifalar :) :)

Tezkor tayyorlanadian lapsha taomlar ishlab chiqaruvchisi kimyo bo'yicha Nobel mukofotiga tavsiya etildi. Uning masalliqlarida, ilgari fanga noma'lum bo'lgan kimyoviy elementlar aniqlandi..


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 788
O'qilgan sahifalar soni : 3195973

Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)