Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli fizika
Maqolalar

Gaz bosimi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 7
Juda yomon!A'lo! 

Gaz bosimi

Qattiq jism va suyuqliklardan farqli ravishda gazlar atrof muhitga doimiy ravishda, bosim o‘tkazadi. Gazlarning‘ ayniqsa siqilgan holatdagi bosimi juda qulay va foydali energiya manbaidir.

Suyuqliklardan va qattiq jismlardan farqli ravishda, gazlar oson siqiladi. Masalan, xonadagi barcha havoni, bir kichik ballonga qamash mumkin va unday balloning hajmi vannanikidan ham kichik bo‘ladi. Shuningdek gazlar sezilarli darajada kengayish xususiyatiga ham ega.

Bunday ajoyib xususiyatlarning sababi esa, gaz molekulalari orasida masofaning mavjud ekanlididadir. Siqilganda masofa qisqaradi va gaz molekulalari bir biriga yaqinlashib oladi. Kengayishda esa, masofa ortib, molekulalar bir biridan uzoqlashadi.

Yangilаndi: 24.03.2018 12:24
 

Suyuq kristalli displey

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

Suyuq kristalli displey

1960-yillarda paydo bo‘lgan Suyuq Kristalli Displeylar (SKD yoki, LCD –liquid-crystal display) haqiqiy texnik inqilobni amalga oshirdi. Aynan ular tufayli hozirda, maishiy xizmatimizda tasvirning o‘ta sifatli va tiniq ko‘rsatish imkoniga ega bo‘lgan tekis ekranli televizorlar,  kompyuter monitorlari, va boshqa ko‘plab texnikalarga ega bo‘ldik. Bunday ekranlar keng miqiyosli va energiya tejamkorligi bilan ham benazirdir.

.

1888-yilda Avstriyalik olim Fridrix Reynitser (1857-1927) murakkab efirlardan biri – xolesterilbenzonatning erish haroratini aniqlash uchun laboratoriya tajribalari olib borar edi. Uning hayratlanishiga sabab bo‘lib, bu murakkab modda ikki xil erish harorati nuqtasini namoyon etdi. Xolesterilbenzonat 145.5 °C da loyqa va xira suyuqlikka aylanar edi, 178.5 °C da esa u yana qaytadan shaffof va tiniq xususiyat kasb etardi.

O‘z tajribalarining natijalaridan jiddiy hayratlangan olim, muammo haqida nemis fizigi Otto Lemanni (1855-1922) voqif qiladi. O‘sha vaqtlarda fanga moddaning faqat uch xil faza holati ma’lum bo‘lib, u qattiq, suyuq va gaz bo‘lishi mumkin xolos degan tushuncha humkron edi. Lemann mazkur qiziqarli jumboqni tadqiq qilib, Xolesterilbenzonatning loyqalangan ko‘rinishdagi xira suyuqlik holati to‘rtinchi faza bo‘lishi kerak degan xulosaga keldi. Bu fazani olim «Suyuq kristall holati» deb atadi.Hozirgi davrda fanga minglab shunday fazaga ega moddalar ma’lum.

Yangilаndi: 24.03.2018 12:37
 

?KUSTIK?

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

?KUSTIK?

?kustik? fizik?ning t?vush v? uning m?dd? bil?n oz?r? t?sirini org?nuvchi bolimi. Kund?lik turmushimizd? bu soz kopinch? bir?r ??n?ning t?vush ??r?kt?ristik?si sif?tid? qoll?nil?di. ?g?r ?ktyorl?rning ?v?zl?ri t??tr z?lining ist?g?n j?yid? ?niq eshitils?, ?g?r ul?r tingl?vchil?rg? t?biiy, buzilm?g?n h?ld? y?tib b?rs?, u h?ld? z?lning ?kustik?si ya?shi ek?ni h?qid? g?piril?di. Bung? erishish ?s?n ish em?s. T?vush tolqinl?ri ??n?d? d?v?rl?r v? buyuml?rd?n q?ytib,kop ?v?zli ?ks s?d? h?sil qilishi mumkin. U z?l uzr? t?rq?lib, ?st?- s?kin son?di. Bu ??dis? r?v?rb?r?tsiya d?yil?di. ??n?ning ?kustik?si kop jih?td?n r?v?rb?r?tsiya[1] v?qtig? b?gliq. ?g?r bu v?qt ?nch? k?tt? bols?, t?vushl?r uz?q v?qt sonm?ydi, biri ikkinchisig? qoshil?di v? z?ld? t?vushl?r butunl?y ?r?l?shib k?t?di. R?v?rb?r?tsiya v?qti jud? qisq? bols? h?m ya?shi bolm?ydi. D?v?rl?r t?vush tolqinl?rini t?z yut?di v? ?v?zl?r p?st eshitil?di, ul?rning t?mbri jud? h?m buzil?di. Shuning uchun bu y?rd? ort?ch? qiym?tni izl?b t?pish k?r?k. ?n? shu ish bil?n ?r?it?ktur? ?kustik?si shugull?n?di, und?n ?ling?n m?lum?tl?rd?n l?yih?l?shd?, m?s?l?n, t??tr v? m?ruz? z?ll?rini, t?mir yol v? ?er?v?kz?l bin?l?rini l?yih?l?shd? f?yd?l?nil?di. Qurilish ?kustik?sining v?zif?si b?shq?ch?dir. U t?vush tolqinl?rining sh?h?r dahal?ri hududid?, z?v?d ts??l?rid?, ??n? ichid? t?rq?lishini org?n?di v? ?d?ml?rni sh?vqind?n him?ya qilish usull?rini qidir?di.

Yangilаndi: 03.08.2013 04:23
 

Gidravlik tormoz

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 11
Juda yomon!A'lo! 

Gidravlik tormoz

Avtomobilga kuchli dvigatel kerakligi tushunarli. Lekin zaruriy vaqtda avtomobilni imkoni boricha tezroq to‘xtatadigan ishonchli tormoz tizimining ahamiyati ham undan kam emas. Ko‘plab zamonaviy avtomobillarda gidravlik tormoz tizimlar qo‘llaniladi.

 

XIX-asr oxirida paydo bo‘lgan ilk avtomobillar davridan buyon avtomobil tormoz tizimida ko‘plab o‘zgarishlar, takomillashuvlar yuz berdi. Dastavval avtomobil tormoz tizimi g‘ildirak gardishiga (diskaga) qisiladigan oddiy kolodka ko‘rinishida namoyon bo‘lgan. Bunga o‘xshash tormozlar hozir ham velosipedlarda qo‘llaniladi. Qisqa qilib aytganda, dastlabki avtomobillarning haydovchilari o‘z ulovlarini o‘zlarining jismoniy kuchlarini ishlatish evaziga to‘xtatishgan.

Yangilаndi: 26.03.2018 11:26
 


Maqolaning 15 sahifasi, jami 17 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - may - Kimyogarlar kuni


1 - iyun - Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni


5 - iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


13 - Iyd al-Adho - Qurbon hayoti kuni (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


 

1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Bilimlar kuni.


 

1 - Oktyabr - Ustoz va murabbiylar kuni. (Dam olish kuni)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Kimyogar ota o'z oshnalariga maqtanmoqda:

-Kecha meni o'g'lim tili chiqib, birinchi so'zini gapirdi!

-Nima dedi? Dadami, oyimi?

-Izopropiloftormetilfosfonat...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 830
O'qilgan sahifalar soni : 5123692

Tafakkur durdonalari

Ilm-Fan Taraqqiyotni yetaklovchi kuchdir!