Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli fizika
Maqolalar

Metamateriallar

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

Metamateriallar

Hoshimjonning sehrli qalpoqchasi uchun, roman sahifalaridan real hayotga kochib otish imkoni paydo boldi. Bu haqida Science va Nature ilmiy jurnallaridagi duet-maqolalar xabar bermoqda.

Korinmas odam filmini kopchiligimiz korganmiz. Korinmas uchar texnika va yoki dengizda kemalarni korinmas qilib qoyadigan vositalar borligi haqida ham hayrat aralash eshitganimiz bor. Lekin narsalarni haqiqatan ham korinmas qilib qoyish mumkinmi? Hozirgi zamon fizikasi uchun bu vazifa goyat murakkab ishdir. Lekin qanchalik ajabtovur bolmasin, buyumlarni korinmas qilib qoya oladigan texnik vositalarni ishlab chiqish borasida olimlarda allaqachon muayyan yutuqlar mavjud. Xususan, hozirda jahonning yetakchi ilmiy dargohlarida, jism sirtiga kelib tushayotgan elektromagnit tolqinlarni, shu jumladan odam kozi koradigan yoruglik nurlarining akslanish, sinish va qaytish jarayonlarini boshqarishni kozda tutuvchi usullar ustida ish olib borilmoqda. Ushbu muddao yolida olimlarga eng yaqin dastyor vosita boladigan material sifatida esa fanda metamateriallar deb nomlanadigan, qator gayrioddiy xossalarga ega bolgan suniy moddalardan foydalanish kozda tutilgan. Metamateriallarning eng mayda miqyosda strukturasi elektromagnit tolqinlarni anchayin gayrioddiy usul bilan boshqarish imkonini beradi.

Yangilаndi: 10.10.2015 13:23
 

Nega tun qora parda tortadi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Nega tun qora parda tortadi?

(Ayzek Azimovdan tarjima)

AQSHlik kinoijodkorlar tomonida ishlangan Pinats nomli hajviy serial bir vaqtlar garbiy yarimsharda juda mashur bolgan edi. Uni bolalar ham kattalar ham birdek sevib tomosha qilishgan.

Osha serial qahramonlaridan biri bolgan kichkina qizcha, ozining jahli chiqib turgan opasining oldiga kelib, nima uchun osmonning rangi moviy? deb soraydi. Opasi achchiqlanish bilan: Chunki u yashilm emasligi uchun!-deb javob beradi.

Bu epizodni korgan 4-sinfda oqiydigan qizalogim Robin rosa qiqirlab kulgan edi. Men vaziyatdan foydalanib uni jiddiyroq ilmiy bahsga tortmoqchi boldim:

- Qizim, nega tun qorongu ekanligini bilasanmi? - deb savol berdim.

Qizim oylab otirmay quyidagicha javob berdi:

- Chunki u qizil emasligi uchun!...

Men albatta uning murgak aqli bilan shunday taqlidiy javob qaytarishini kutgan edim. Nima ham derdim. Agar qizalogim men bilan yuqori darajadagi ilmiy suhbatlar qurishni istamas ekan, men uni qiynamasdan, yana oz kitobxonlarimga yuzlanishim mumkin. Keling aziz mutolaachi, endi nima uchun tungi osmon qora rangda bolishi haqida suhbatlashamiz...

Yangilаndi: 01.04.2015 21:56
 

To‘lqin kelyapi! Osmonga qarang!

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

To‘lqin kelyapi! Osmonga qarang!

Fiziklar gravitatsion to‘lqinlarning tabiatda haqiqatan ham mavjudligi ilmiy tasdiqlangani haqida xabarlar tarqatishdi. Gravitatsion to‘lqinlar - daho olim Albert Eynshteynning ilmiy taxminlari (bashoratlari) ichida tasdiqlanishi uzoq kutilgan eng muhim nazariyalardan biri edi. Bu to‘lqinlar fazo-vaqt (zamon va makon) uzviyligining qo‘zg‘alishidan yuzaga keladigan o‘ziga xos to‘liqinlar bo‘lib, ushbu kashfiyot Olam taraqqiyotining eng inju bosqichlari haqidagi hozircha kamtarona bilimlarimizni yanada boyitishga xizmat qiladi.

Yangilаndi: 11.02.2018 01:50
 

Tezkor zarrachalarning energiyasi va impulsi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Tezkor zarrachalarning energiyasi va impulsi

Yangilikni bayon qilishda, avvaldan ma'lum bilimga suyanish kerak. o‘quvchi E=Mc2 formulani biladi deb qabul qilamiz.

Bu formulani Eynshteyn kashf qilgan. Endilikda biz, tezkor zarrachalarning energiyasini qanday hisoblashni yoki shunchaki yerda yotgan toshda ham, foydalanilmay yotgan behisob energiya zaxiralari mavjudligini aynan u tufayli bilamiz. U mazkur formula amaliyotda birinchi marta zarur bo‘lishidan ancha avval (1919 yilda birinchi marta yadroviy parchalanish qayd etilishidan ancha avval) keltirib chiqargan edi. 1905 yildayoq Eynsht?yn, tezkor zarrachalarning energiyasi va impulsini odatiy formulalar E=mv2/2 yoki P=mv bilan hisoblab bo‘lmasligini isbotlab bergan edi. U yana ko‘plab narsalarni isbotlab berdi, u bizning asosiy tushunchalar: zamon, makon, harakat, Yorug‘lik va massalar haqidagi tasavvurlarimizni tom ma'noda o‘zgartirib yubordi. Lekin biz uchun hozircha uning energiya va impuls haqida nimalar degani muhimroq.

Eynshteyn kashfiyotinining mohiyatini tahminan shunday bayon qilish mumkin. Olamda Yorug‘likdan tezkorroq hech narsa yo‘q. Va bir Yorug‘lik boshqasidan tezroq bo‘lishi mumkin emas. Har qanday Yorug‘lik (bo‘shliqda) domiy bir xilda tezlik bilan harakatlanadi. Shu tufayli ham Yorug‘lik tezligini birlik uchun qabul qilish qulay. Boshqa har qanday harakat, masalan biror jismning harakati Yorug‘likning tarqalish tezligidan yuqori bo‘lishi mumkin emas, ya'ni, har qanday jismning tezligi doimo birdan kichik.

Yangilаndi: 11.02.2018 02:17
 


Maqolaning 8 sahifasi, jami 17 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Agar yakuniy natija masalani yechish usuliga bog‘liq bo‘lmasa, u matematika,

agar bog‘liq bo‘lsa u - buxgalteriya...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 768
O'qilgan sahifalar soni : 2756223

Tafakkur durdonalari

Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, aqlli va baxtli bo'lishlari shart...

I. Karimov