Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli fizika
Maqolalar

"Ko‘zlaringga ishonma" turkumidan: Yerdagi va xaritadagi eng qisqa yo‘l qaysi?

E-mail Chop etish

"Ko‘zlaringga ishonma" turkumidan:
Yerdagi va xaritadagi eng qisqa yo‘l qaysi?

 

Avvalgi maqolada xaritalarning asl voqe'lik bilan nomuvofiqliklari haqida suhbatlashgan edik. Ma'lum bo‘ldiki, proyeksiyalashdagi nisbatlarning proporsionalligiga faqat ekvatorda aniq rioya qilinar ekan. Shu sababli, Merkator xaritalarida shimoliy va janubiy qutbga yaqin joylashgan geografik obyektlar, aslidagidan ko‘ra kattaroq taassurot uyg‘otadigan tarzda ifodalanar ekan.

Lekin, geografik obyektlarning xaritada nomuvofiqliklar bilan ifodalanishi Merkator proyeksiyasidagi yagona g‘alati jihat emas. Undan ham qizig‘i shuki, geometriya o‘qituvchingiz zo‘r berib uqtirgan qonunni inkor etgan holda, Merkator xaritalarida ikki nuqta orasidagi eng qisqa masofa to‘g‘ri chiziq bo‘lmaydi! Ha, bu haqiqatan ham shunday. Ishonmayotgan va nima uchun bundayligiga qiziqayotgan bo‘lsangiz, ushbu maqolani ham erinmay o‘qib chiqishni tavsiya qilaman.

Yangilаndi: 26.11.2018 10:13
 

"Ko‘zlaringga ishonma" turkumidan: xaritalar bizni qanday aldaydi?

E-mail Chop etish

"Ko‘zlaringga ishonma" turkumidan:
xaritalar bizni qanday aldaydi?

Turli gadjetlar, ijtimoiy tarmoqlar va kompyuter o‘yinlaridan holi o‘tgan bolaligimizda biz odatda ko‘chada, mahalladagi tengqurlar bilan harakatli o‘yinlar o‘ynab vaqt o‘tkazar edik. Ko‘chada o‘ynash imkonsiz bo‘lgan kunlari, qo‘shni bolalar bilan uyda to‘planib, turli intellektual o‘yinlar, masalan, xaritadan biror shahar, yoki mamlakatni topish o‘yinini o‘ynardik. Bu o‘yinlar orqali o‘zimiz bilmagan holda dunyoning siyosiy xaritasini ancha yaxshi o‘zlashtirib olganmiz. Egallangan bilimlar esa, keyinchalik katta sinflarda, geografiya va tarix darslarida juda asqotgandi. o‘shandayoq, dunyodagi eng katta mamlakat - Rossiya, eng kichik qit'a - Avstraliya, eng katta orol esa - Grenlandiya ekanligini yaxshi bilib olganman.

Lekin men keyinchalik bir narsaga e'tibor qaratib qoldim: odatda, xaritalarda Avstraliya qit'asi Grenlandiya orolidan ko‘ra kichikroq ko‘rinadi (quyidagi xaritaga qarang):

Yangilаndi: 26.11.2018 10:19
 

Qop-qora qoralik

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Qop-qora qoralik

Qop-qorongu xonada qora mushukni topish mushkul, ayniqsa, aslida qora mushuk qorongu xonada yoq bolsa!

Falsafiy bahslarda ishlatiladigan ushbu soz oyini odatda ba'zi fiziklarning gashini keltiradi. Aslida qop-qorongu xona yoki qora mushuk - korib bolmaydigan narsalarni ramziy ifodalash uchun unchalik ham omadli oxshatish emas. Sababi, tabiatdagi barcha narsalar, hatto eng qora komir ham qandaydir miqdordagi yoruglik nurini akslantiradi. Faqat bizning kozimizning bunday akslangan nurlarni ilgash xususiyati juda past bolgani uchun, ularni kora olmaymiz.

Lekin biz keltirgan ushbu xulosa, fantast yozuvchilarga va orzumand fizik mutaxassislarga xalaqit qila olmaydi. ozida har qanday yoruglik nurini yutib qoladigan va ozidan hech qanday yoruglik akslantirmaydigan mutlaq qora jism haqida orzu fiziklarning azaliy orzulari sirasiga kiradi. Mutlaq qora jism haqidagi farazlar avvalo mumtoz va zamonaviy fizika chegarasida - Maks Plank izlanishlarida jiddiy korib chiqilgan edi. Uzoq yillar mobaynida mutlaq qora jism aslida tabiatda uchramaydigan, faqat olimlar tasavvuridagi faraziy narsa sifatida qaralgan. Lekin, mutlaq qora jism haqidagi fikrlar, 2008-yilga kelib ancha ozgara boshladi. Aynan osha yili qop-qora qoralik, eng qora jism, yoki, superqora jism olishga muvaffaq bolgan amerikalik olimlar haqida xabarlar tarqalgan edi. Mazkur gayrioddiy material uglerod nanotrubkalaridan tayyorlangan bolib, uning mohiyati, uglerodning bitta atom qalinligida silliqlangan plastinasidan iboratdir. Nazariy jihatdan ta'riflanishicha, mutlaq qora jism oziga kelib tushayotgan har qanday tolqin uzunligidagi nurlarni, ularning tushish burchagidan qat'iy nazar, toliq oziga yutib yuborishi kerak.

Yangilаndi: 06.09.2018 13:56
 

Samodagi shaffof chiziqlar

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Samodagi shaffof chiziqlar.

(Ayzek Azimovning shu nomli hikoyasidan tarjima)

oglim ba'zan maktabdoshlari kalaka qilishayotganidan shikoyat qilib qoladi. Chunki amerikaliklarga xos bolmagan Azimov familiyasi osmir yoshidagi bolalar uchun boshqa istalgan narsa kabi ermak obyekti bolishi ajablanarli emas. Lekin uning dargazab kozlaridan bilamanki, u ozini kalaka qilinishiga sabab bolayotgan ushbu familiyani, boshqa odatiyroq familiyaga, masalan, Smit yoki Braunga almashtirishni ich-ichidan istaydi. Men oglimni chin dilimdan tushunaman. Sababi, bir paytlar ozim ham ushbu familiyam tufayli bir qancha yoqimsiz sarguzashtlarni boshdan kechirishimga togri kelgan.

Farzandim bilan bu yoqimsiz mavzuda gaplashgan paytlarimda, ozimga ham harbiy xizmat otagan askarlik davrlarim yodimga tushib ketadi. Xizmatda bizni topografik xaritalar bilan ishlashga orgatishgan. Bu mashgulot, aytaylik, kundalik saf tayyorgarligidan yaxshiroq va yoqimliroq edi. Biz xaritalarni obdon organardik va koordinatalarni aniq belgilashni mashq qilardik. Bu hammasi qiziqarli va yoqimli edi. Lekin, kunlardan bir kun, serjant ogzidan men uchun mash'um atama yangradi va mening safdoshlarimga hazil-kalaka uchun gap topildi. oshanda xizmatdoshlarimdan aksariyati azimut degan ilmiy atamani umrida birinchi bor eshitishi edi. Azimut sozini eshitgani hamonoq, safdagilarning deyarli hammasi tirjaygan bashara bilan yarq etib menga qaragan. Ular ozlari kutmagan holda, men uchun yangi laqabga ega bolishgandi.

Men harbiy xizmat oxirigacha safdoshlarimning ba'zan samimiy, ba'zan ahmoqona hazil-huzullariga arang chidadim. Lekin nima ham qila olardim. El ogziga elak tutib bolmaydi. Men xizmatim tugallanib, demobilizatsiya bolgunimcha xizmatdoshlarim uchun Ayzek Azimut bolib qolaverdim. Eng alam qiladigani esa, meni azumut deb kalaka qilgan har bir askar, ozini xuddi kuchli yumor hissiga ega, ajoyib hazilkashdek korsatishga urinardi. Men esa vaziyatga bardosh berish uchun, mashhur shoirning Bu - armiya, janob![1] degan iborasini takrorlashdan ozga chora topolmaganman. Harholda osha be'manigarchiliklardan qutulib ketdim.

Yangilаndi: 06.09.2018 17:34
 


Maqolaning 7 sahifasi, jami 17 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Matematikning hayotidagi eng go‘zal lahzalari - uning teorema isbotini topgani, lekin, qilgan xatosini hali fahmlamagini vaqtlari bo‘lsa kerak.


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 784
O'qilgan sahifalar soni : 3660230

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis