Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Maqolalar

Kutib oling, yangi kimyoviy elementlar: Nihonium, moskovium, tennesin va oganesson.

E-mail Chop etish

Kutib oling, yangi kimyoviy elementlar: Nihonium, moskovium, tennesin va oganesson.

Ilgari xabar berganimizdek, 2015-yilning 30-dekabr sanasida Xalqaro Amaliy va Nazariy Kimyo Ittifoqi (IUPAC) tomonidan, kimyoviy elementlarning Mendeleyev davriy jadvaliga 4 ta yangi element qo‘shilganini e'tirof etgan edi. o‘sha paytda, davriy jadvalga yangi qo‘shilgan mazkur elementlarga vaqtinchalik nomlar berilgan bo‘lib, ular elementning jadvaldagi tartib raqamiga mos ravishda, ushbu raqamning lotinchadagi talaffuzi bilan muvaqqat nomlangan. Xususan, jadvalga qo‘shilgan 113- elementni «ununtriy» (so‘zma-so‘z tarjimasi «bir yuz o‘n uchinchi»), 115-elementni «ununpentiy» («bir yuz o‘n beshinchi»), 117-elementni «ununseptiy» va 118-elementni «ununoktniy» deb nomlangan. Biroq, aytib o‘tilganidek, bu nomlar elementlarga vaqtinchalik biriktirilgan bo‘lib, ushbu elementlarni kashf qilgan olimlar va ilmiy laboratoriyalarga o‘z kashfiyotlari uchun nom berish huquqi taqdim etilgan. 8-iyun sanasida esa, IUPACning rasmiy saytida, ushbu 4 yangi kimyoviy element uchun rasmiy nomlar biriktirilgani haqida xabar e'lon qilindi.

Yangilаndi: 06.09.2018 08:34
 

Kompyuteringizda qo‘ng‘iz bor(mi?)

E-mail Chop etish

Kompyuteringizda qo‘ng‘iz bor(mi?)

Bir zamonlar, eng «qadimiy» kompyuterlardan biri doimiy xatolik bilan ishlay boshlagan edi. Undagi muttasil xatoliklar tufayli mutaxassislar kompyuter dasturining to‘g‘ri yozilganligiga shubhalanib qolishdi. Bu «Mark II» deb nomlangan kompyuter bo‘lib, voqea 1947-yilda yuz bergan. Mutaxassislar kompyuterdagi xatoliklar sababini sinchiklab tekshirib chiqishgach, aslida dastur to‘g‘ri ishlayotgani, xatolik esa kompyuterning apparat qismidan kelib chiqayotganini aniqlashgan. Xatolikning sababi kompyuterning ichki elektr kontaktlari orasida qisilib qolgan oddiy qo‘ng‘iz bo‘lib chiqqan. Mutaxassislar o‘sha qo‘ng‘izni olib, «arxivlab»qo‘yishgan. Ya'ni, bu voqea haqida kompyuterdan foydalanish jurnaliga maxsus qayd qoldirib, bechora qo‘ng‘izni ham jurnal sahifasiga ashyoviy dalil sifatida yelimlab qo‘yishgan. Bechora qo‘ng‘izning hayoti shu tariqa poyon topgan. Bag, ya'ni, inglizchadagi «bug» so‘zi qo‘ng‘iz degani bo‘lib, o‘shandan buyon kompyuter dasturlaridagi xatoliklarni ifodalash uchun qo‘llaniladigan so‘zga aylanib qoldi. o‘sha qo‘ng‘izni mashhur harbiy dengizchi va matematik, ham dasturchi bo‘lgan olima Greys Xopper tomonidan, dasturiy xatoliklarni ifodalash uchun qo‘llanila boshlangan. Ya'ni, «bag» atamasini aynan Greys Xopper urfga kiritgan.

Yangilаndi: 06.09.2018 09:01
 

Quyosh tizimida yangi sayyora kashf qilindi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Quyosh tizimida yangi sayyora kashf qilindi

Kashyotchilar - Maykl Braun va Konstantin Batigin2016-yil 20-yanvar sanasida Pasadenadagi Kaliforniya Texnologiya Universiteti olimlari Maykl Braun hamda Konstantin Batigin tomonidan AQSHning «Astronomik jurnal»da shov-shuvli chiqish qilindi. Olimlarning ishontirib ta'kidlashicha, Quyosh tizimining eng chetki qismida, Pluton orbitasidan narida, yangi sayyora kashf qilinibdi.

Ushbu sayyorani hozircha hech kim ko‘rmagan. Ya'ni uni olimlar o‘ziga yaqin boshqa osmon jismlariga ko‘rsatayotgan gravitatsion ta'siri orqali, bilvosita aniqlashgan. Hozircha nomlanmagan va rasman tasdiqlanmagan ushbu sayyoraning o‘lchamlari neptun o‘lchamlariga yaqin deb baholanmoqda. Uning massasi ham Yer massasida deyarli 10 barobar katta ekani ma'lum. Uning Quyosh atrofidan to‘liq aylanib chiqish davri 15000 yil deb hisoblanmoqda. Tuzilishiga ko‘ra ushbu sayyora ham, Neptun, Saturn, Yupiter va Uran singari gaz-gigantlari turkumiga kirardi. Olimlarning fikricha, ushbu sayyora, Quyosh tizimi endi-endi shakllanayotgan vaqtda, ya'ni bundan 4.5 milliard yil muqaddam, Quyosh tizimining eng chetki qismiga uloqtirib yuborilgan va o‘sha joyda qolib ketgan emish. Ushbu sayyoraning Quyoshga eng yaqinlashgan masofasi 200 astronomik birlik bo‘lib, bu Neptungacha bo‘lgan masofadan 7 barobar olisdir. Braun va Batiginning xato qilish ehtimoli atiga 0.007% deb baholanmoqda.

Yangilаndi: 07.09.2018 08:57
 

2015 yilning eng ilg‘or fan fidoiylari

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

2015 yilning eng ilg‘or fan fidoiylari

Nature jurnali ilm-fan olamida 2015-yil yakunlariga bag‘ishlangan qator maqolalar chop etdi. Unda jumladan 2015 yil davomida o‘z fan sohasida eng katta natijalarga erishgan va ilm yo‘lida fidoiylik ko‘rsatgan ilg‘or fan kishilari haqida so‘z boradi.

«Embrion muharriri», «Pluton ovlovchi», «Iqlim posboni» va «Yadro diplomati» - «Nature» jurnali 2015 yil davomida jahon ilm osmonida yorqin iz qoldirgan eng ilg‘or va fidokor olimlarni aynan shunday nomlar bilan sharaflagan. Orbita.uz sayti ham o‘z mutolaachilarini ushbu olimlarning faoliyati va natijalari bilan tanishtirishni o‘rinli deb topdi.

«Iqlim posboni» - Kristina Figers

Parijda o'tkazilgan iqlim o'zgarishlari konferensiyasi  � ReutersKristina Figers - Kosta-Rikalik diplomat bo‘lib, o‘z diplomatik faoliyatining katta qismini Yer sayyorasida iqlim o‘zgarishlari masalalarini o‘rganish va uning salbiy oqibatlarini oldini olishga bag‘ishlagan. Figersning aytishicha, uning iqlim o‘zgarishlari masalalarini o‘rganishga kirishishi uchun turtki bo‘lib, Kosta-Rika o‘rmonlarida yashovchi qurbaqa turlaridan birining uning ko‘z oldida butunlay qirilib ketganligi bo‘lgan ekan. U o‘sha qurbaqani bolaligida o‘zi ko‘rganligi, lekin katta bo‘lganida bu qurbaqa turi yo‘q bo‘lib ketganligi va endi o‘z farzandlariga qurbaqa haqida faqat ertaknamo hikoya qilayotganligini afsus bilan ta'kidlaydi. «Bu narsa meni larzaga soldi», - deydi Figers. «Atmosfera haroratining asta sekinlik bilan o‘sib borishi, mazkur qurbaqaning yashash sharoitini yo‘qqa chiqardi. Natijada ushbu tur butunlay yo‘q bo‘lib ketdi. Men bu jonzot haqida bolalarimga hikoya qilib berar ekanman, u haqida eski adabiyotlardangina ma'lumot topardim. Men bu borada yangi materiallar yig‘a boshladim va o‘sha lahzalarda o‘zimni Yerdagi iqlim o‘zgarishlari masalalariga bag‘ishlashim kerakligini anglab yetdim».

Yangilаndi: 07.09.2018 15:22
 


Maqolaning 3 sahifasi, jami 9 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

СмешноУлыбаюсьПодмигиваю


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 778
O'qilgan sahifalar soni : 3390806

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis