Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Maqolalar

Suyuq kristallar

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Suyuq kristallar

Bir-biriga nisbatan muayyan tartibda joylashuvni saqlovchi anizotrop shakldagi molekulalardan tuzilgan suyuqliklar - suyuq kristallar deyiladi. Suyuq kristallar molekulalarida xarakterli oqlarni aniq ajratib olish mumkin: bunday molekulalarda atomlar tanlangan chiziqlar boylab (molekulalar-sterjenlar) joylashadi yoki, tanlangan tekisliklarda (molekulalar- disklar) yotadi. Suyuq kristallda, qattiq kristalldagi singari, maxsus yonalish boylab molekulalarning uzun oqi yoki, molekulalar tekisliklari orientirlanadi. Bunda suyuq kristall, haqiqatan, suyuq, xuddi suvdek suyuq bolishi mumkin, ya'ni molekulalarning massalar markazlari togri (kristallik) panjarani hosil qilmaydi, balki, fazoda tartibsiz joylashadi va unda erkin harakatlanishi mumkin.

Yangilаndi: 12.09.2018 11:41
 

Difraksiya

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Difraksiya

Agar yoruglik yoliga ekran qoyilsa, uning orqasida soya sohasi paydo boladi. Tovushning yolini tosish esa unchalik oson ish emas, uni devor orqasida turib ham eshitish mumkin. Tolqinning geometrik soya sohasiga kirib borishi difraksiya deyiladi. Tolqin uzunligi tosiqning olchamlari bilan taqqoslanarli bolganida difraksiya namoyon boladi. Tovush tolqinlarining nisbatan uzunligi (ular metrlarda olchanadi) tufayli, ular tosiq chetlaridan osongina aylanib ota oladi. Suvning sirtida ham tolqinlar difraksiyasini xuddi shu tarzda kuzatish mumkin. Tolqin uzunligi mikrometrning ham ulushli tartiblarida bolgan yoruglik difraksiyasini esa oddiy sharoitlarda kuzatish oson emas. Uzoq vaqt mobaynida yoruglik nurlari doimo togri chiziq boylab tarqaladi deb hisoblanar edi.

1815-yilda farang muhandisi O.Fernel, Napaleonning Elba orolidan qaytib kelishi munosabati bilan, unga qarshi harakatlarda qatnashganligi uchun, majburiy iste'foga chiqarilgan va ozi tugilib osgan qishlogi - Matyega jonab ketgan. Tabiatan qiziquvchan bolgan muhandis, oz vaqtini kop qismini optik tadqiqotlar otkazishga sarflagan. U ingliz olimi Tomas Yungning yoruglik interferensiyasi haqidagi tajribalaridan xabardor bolib, ularni amalda takrorlashni maqsad qilib oldi. Biroq u, mazkur tajribalarda shunchaki takrorlash bilan cheklanib qolmay, balki oziga xos bolgan jiddiy sinchkovlik va mulohazalar evaziga boshqa bir katta ilmiy muvaffaqiyatga erishishga muyassar boldi. U ozi qayd etgan natijalarni, Farang Fanlar akademiyasining 1818-yildagi ilmiy ishlar tanloviga taqdim etdi.

Yangilаndi: 12.09.2018 11:41
 

1990 Yilgi Xalqaro Harorat Shkalasi (XHSh-90).

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 

1990 Yilgi Xalqaro Harorat Shkalasi (XHSh-90).

1990 yilgi Xalqaro Harorat Shkalasi (XHSh-90), 1989 yilda, 18- OTXK talabiga binoan, 1968 va 1948 yillarda qabul qilingan Xalqaro Amaliy Harorat Shkalasi (XAHSh-68, XASh-48), hamda, 1927 yildagi Xalqaro Harorat Shkalasi (XHSh-27) larning ornini bosuvchi shkala sifatida, Olchov va Tarozilar Xalqaro Qomitasi tomonidan joriy qilingan edi. Ushbu XHSh-90 ham, avvalgilariga oxshaydi, lekin unda, tayanch nuqtalar uchun, yanada aniqroq qiymatlar belgilanganligi, hamda, keng diapazonlarda qollash imkoniyati va termodinamik shkalaga yana ham yaqinroq ekanligiga kora, ancha takomillashgandir. Bu shkalada ham, termodinamik harorat T ning birligi kelvin, K bolib, u suvning uchlanma nuqtasining termodinamik haroratining 1/273.16 qismi sifatida qabul qilingan. Bu harorat, mazkur shkala uchun yagona tayanch nuqtasi hisoblanadi va u, termometrlarni XHSh-90 ga kora sozlashda asosiy orin tutadi.

Yangilаndi: 29.09.2014 03:02
 

Aristotel masalasi

E-mail Chop etish

Aristotel masalasi

Galileo Galiley mexanika faniga asos solishidan (1630) ikki ming yil muqaddam, qadimgi Yunonistonning mashhur olimlaridan biri Aristotel ozining Mexanika muammolari risolasini yozgan edi. Mazkur risolada Aristotel, oz zamonasi ilm-fani darajasi tufayli, yecha olmagan 36 ta dolzarb masalalarni sanab otgan edi. Ular ichida quyidagi masala ham bor: Nima sababdan daraxtga ogir yuk bilan qoshib boglangan bolta bilan zarb berilsa, daraxt nisbatan kam zararlanadi; lekin, agar boltani yuksiz ursak, u aganaydi? qaytanga bu holatda yiqilayotgan yuk, bosayotgandan ancha kichik.

Bu masalani Aristotel oz zamonasining tor tushunchalariga kora yecha olmagan. Uni hozirgi zamon kishilarining aksariyati ham hal qilishi gumon. Keling yunon faylasufining masalasini batafsilroq korib chiqamiz.

 


Maqolaning 5 sahifasi, jami 9 sаhifа
Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Matematikning hayotidagi eng gozal lahzalari - uning teorema isbotini topgani, lekin, qilgan xatosini hali fahmlamagini vaqtlari bolsa kerak.


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 780
O'qilgan sahifalar soni : 3594426

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis