Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Ridberg doimiysi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Ridberg doimiysi

Muayyan turdagi atomning nurlanish tolqini uzunligi, kvant sonlarining teskari kvadratlarining ayirmasiga bogliq boladi.

XIX-asrning ikkinchi yarmida olimlar barcha kimyoviy elementlar faqat ozigagina xos bolgan qat'iy aniq chastota va tolqin uzunligiga ega yoruglik nurlari chiqarishini payqab qolishdi. Bunday nurlanish chiziqli spektr hosil qilardi va ushbu spektrga kora, har qanday elementning yoruglik nuri rangi ozigagina xos bolgan jilvaga ega bolardi. Bunga ishonch hosil qilish uchun kocha chiroqlariga nazar tashlash kifoya. E'tibor bersangiz, yirik avtomagistrallardagi yoritish chiroqlari odatda sariq rangda nur sochadi. Bu, ularning lampasi natriy buglari bilan toldirilganligi sababidandir. Biz kora oladigan yoruglik spektrida aynan natriy elementi hammadan kora intensivroq sariq spektral chiziqlar namoyon qiladi. Natriyning spektrida ikkita sariq chiziq boladi.

Spektroskopiyaning taraqqiy etishi shuni korsatib berdiki, istalgan kimyoviy elementni uning aynan uning oziga xos bolgan spektral chiziqlar tartibi orqali identifikatsiya qilish mumkin ekan. Aynan shu usul vositasida hozirda olimlar millionlab yoruglik yili masofasidagi yulduzlarning ham kimyoviy tarkibi qanday elementlardan iborat ekanligini aniqlashlari mumkin. 1885-yilda Shveytsariyalik matematik Iogann Balmer (1825-1898) kimyoviy elementlarning spektral chiziqlarining joylashuv qonuniyatlarini organish borasidagi ilk qadamlarni qoyib berdi. U vodorod atomining korinadigan yoruglik spektridagi nurlatadigan tolqin uzunligining formulasini empirik yol bilan keltirib chiqardi. Shu sababli, vodorod atomining spektr chiziqlarini fanda shuningdek Balmer chiziqlari ham deyiladi. Vodorod struktura tuzilishiga kora eng sodda kimyoviy element sanaladi va shuning uchun ham uning spektral chiziqlarining joylashuv qonuniyatlari va matematik formulasini topish qiyin bolmagan. Shu sababli, Balmer bu formulani osongina keltirib chiqargani ajablanarli emas. Biroq, Balmer formulasini vodoroddan boshqa kimyoviy elementlarga tadbiq qilib bolmasdi. Goyoki u qandaydir yanada universial formulaning xususiy holi edi. Haqiqatan ham shunday bolib chiqdi. Balmerning vodorod uchun keltirib chiqargan formulasi e'lon qilinganidan naq 4 yil otib, Shvetsiyalik fizik olim Yoxannes Ridberg vodorod uchun Balmer formulasini elektromagnit nurlanishlar spektrining barcha diapazonlari uchun umumiylashtirdi. Ya'ni, Balmer faqat korinadigan yoruglik diapazoni uchun formula keltirib chiqargan bolsa, Ridberg ushbu formulani ultrabinafsha va infraqizil nurlanishlar spektri uchun ham tadbiq etish imkonini ochib berdi. Ridberg formulasiga kora, vodorod atomi nurlatayotgan yoruglik tolqini

ga teng boladi.

Bunda R - Ridberg doimiysi, n1 va n2 esa natural sonlar boladi. Bunda doimo n1n2 boladi. n1=2 va n2=3, 4, 5 ... vodorodning korinadigan yoruglik spektrida namoyon boladi. Bunda, n2=3 - qizil, n2=4 bolsa, yashil, n2=5 moviy, n2=6 esa kok boladi. Ushbu ketma-ketlik fanda Balmer seriyasi deyiladi. n1=1 da vodorod ultrabinafsha diapazonda spektral chiziqlar namoyon qiladi. Bu nurlanishni Layman seriyasi deyiladi; n2=3, 4, 5... larda vodorod nurlanishi elektromagnit nurlanishlarning infraqizil spektriga otadi. R ning qiymatlari eksperimental usul bilan aniqlangan.

Ridberg keltirib chiqargan ushbu qonuniyat avvaliga sof empirik izchillik deb hisoblangan. Biroq, keyinroq fanda paydo bolgan Borning atom modeli Ridberg qonuniyati chuqur fizik mohiyatga ega ekanligini va uning tasodifiylik va ehtimoliylikdan yiroq bolgan haqiqiy aniq tamoyil ekanini korsatib berdi. Elektronning yadrodan n-chi orbitadagi energiyasini hisoblash orqali Bor ushbu energiya aynan 1/n2 ga teng ekanini aniqlagan.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 25.08.2018 13:08  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

Massaning saqlanish qonuni


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 780
O'qilgan sahifalar soni : 3595030

Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)