Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli matematika Peano egri chizig‘i - Пеано эгри чизиғи

Peano egri chizig‘i - Пеано эгри чизиғи

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Peano egri chizig‘i
Мақолани кирилл алифбосида ўқинг
Hamma sahifa

Пеано эгри чизиғи

1890-йилда итальян математиги Жузеппе Пеано, фазони тўлдирувчи эгри чизиқлар туркумидан энг дастлабки мисолни келтириш орқали, бутун математика оламини ағдар-тўнтар қилиб юборди. Эгри чизиқларнинг бундай янги туркуми ҳақида сўз юритаркан, рус математиги Наум Виленкин «улар туфайли, математикадаги энг асосий таърифлар ҳам ўз маъносини йўқотди» - деб таъкидлаган эди.

Пеано эгри чизиғи термини одатда, фазони тўлдирувчи эгри чизиқ терминига синоним сифатида қўлланилади. Бундай эгри чизиқларни одатда, зигзагсимон чизиқнинг узлуксиз давом эттирилиши ва оқибатда ушбу чизиқнинг ўзи жойлашган фазони бутунлай тўлдирилиши билан ясалади. Пеано чизиқлари ҳақиқатан ҳам математикада катта шов-шувга сабаб бўлган. Чунки, бундай эгри чизиқнинг чизиқлари бир ўлчамликка эга бўлиб кўрингани билан, аслида улар икки ўлчамли майдонни эгаллайди. Шунга кўра, Пеано эгри чизиқларини аслида эгри чизиқ дейишнинг ўзи тўғримикин? Устига устак, Пеано эгри чизиқлари куб, ёки, гиперкуб сингари уч ўлчамли фазони ҳам тўлдиради! Пеано эгри чизиқлари узлуксиз бўлади. Лекин, Кох қорпарчаси, ёки, Вейерштрасс  функциясидан фарқли ўлароқ, Пеано эгри чизиқлари ўзининг бирор-бир нуқтасига ўзи уринма бўлмайди. Фазони тўлдирувчи эгри чизиқлар учун Хаусдорф ўлчамлиги 2 га тенг.

Пеано эгри чизиқларининг амалий аҳамияти мавжуд. Масалан, ушбу эгри чизиқлар воситасида, аҳоли пунктларига қандайдир сон марта ташриф буюришнинг энг самарали йўналишлари белгиланади. Яъни, Пеано эгри чизиқларининг логистика ва топология учун аҳамияти катта. Мисол учун, аҳоли пунктлари бўйича почта жўнатмаларини тарқатишда, почтачилар учун энг самарали, камчиқим мақбул йўналишни белгилашда ушбу эгри чизиқлардан фойдаланиш мумкин. Ўз вақтида, Халқаро Қизил Ярим Ой ташкилоти АҚШдаги касалхоналарга қон ва қон қуйиш элементларини тезкор етказиб бериш учун айнан ушбу схемадан фойдаланган. Чунки, Пеано эгри чизиқлари, бир йўналишдан иккинчиси томон бурилишдан аввал, (масалан, бир шаҳардан бошқасига йўлга чиқишдан олдин) белгиланган йўналишдаги барча нуқталардан албатта ўтади ва бунда энг қисқа йўлни танлайди. Ҳозирги пайтда, Пеано эгри чизиқларини ҳарбий стратегия учун қўллаш устида ҳам тажрибалар мавжуд. Хусусан, оғир артиллерия ва умуман стратегик йирик қурол-аслаҳаларни энг мақбул топология асосида жойлаштиришда Пеано эгри чизиқларини қўллаш орқали, ўқ-дорини тежаш ва нишонга катта аниқликда зарба бериш борасида яхши самарадорликка эришиш кутилмоқда.

Расмда: Пеано эгри чизиғининг уч ўлчамли фазода кенгайтирилишидан ҳосил бўлувчи Гильберт куби. Берклидаги Калифорния технология университетига ўрнатилган. Кубнинг қирраси узунлиги 4 дюмга тенг.

 


Бизни ижтимоий тармоқларда ҳам кузатиб боринг:

Фейсбукда: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Твиттерда: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Телеграмдаги каналимиз: https://telegram.me/OrbitaUz



Yangilаndi: 27.10.2017 07:20  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

СмешноУлыбаюсьПодмигиваю

Bir kuni Evkliddan so’rashibdi:

-Sizga ikkita butun olma ma’qulmi, yoki to’rtta yarimtakkimi?

-To’rtta yarimtakisi

-Nima uchun?

-Yarimtakki olmani ichida qurti bormi-yo’qmi aniq ko’rinib turgan bo’ladi.


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 761
O'qilgan sahifalar soni : 2498549

Tafakkur durdonalari

Hitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis