Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Qora materiya

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 2
Juda yomon!A'lo! 

Qora materiya

Koinotni tashkil qiluvchi materiyaning katta qismini biz kora olmaymiz. 1932-yilda astrofizik olim Yan Oort galaktikamiz - Somon Yolining ozida mavjud va kuzatish mumkin bolgan moddalari miqdoriga mos bolmagan tarzda, juda shiddat bilan aylanayotganini aniqladi. Kop otmay, yana bir astrofizik Frits Svikki shunga oxshash effektni boshqa galaktikalar harakatida ham kuzatdi va ushbu, kozga korinmas materiyani dunkle materie deb nomladi. Avvallari ushbu terminni yashirin massa deb tarjima qilinar edi. Lekin, yaqin-yaqindan beri endi ilm-fan kishilari uni qora materiya deb nomlashmoqda.

Svikki gipotezasiga kora, Koinotga qaraganimizda qorongi boshliq bolib korinadigan fazo aslida bom-bosh emas. Aslida unda shunday bir materiya mavjudki, u ozidan yoruglik chiqarmaydi va shu sababli ham biz uni umuman kora olmaymiz. Biz osha korinmas materiyaning faqat gravitatsion ta'sirini sezishimiz mumkin xolos.

Oort va Svikki gipotezalaridan keyingi 40-yil ichida ushbu mavzuga deyarli hech kim jiddiy e'tibor bermadi. Qora materiyaga olimlar unchalik ham e'tibor qaratishmadi. Chunki, uni aniqlash deyarli imkonsiz darajada qiyinligi va aslida bu gipoteza puch bolib chiqishi xavfi kopchilik olimlarni bu borada tadqiqot otkazishdan tiyilishga chorlagan. Faqat 1970-yillar boshiga kelib, Koinotning muayyan qismlaridagi qora materiya miqdorini, uning yoruglikka nisbatan gravitatsion linzalar orqali korsatadigan ta'sirini kuzatish orqali taxminiy aniqlashgan muvaffaq bolindi. Ya'ni, bunda yoruglik fazo boylab otib kelar ekan, qora materiyaning ulkan gravitatsiyasi orqali fazoning egrilanishi tufayli, oz togri chiziqli yonalishidan ogishga uchrar edi. osha tadqiqotlar shuni korsatib berdiki, Koinotda qora materiya miqdori, biz bilan va korib konikkan oddiy materiya miqdoridan 5 barobar kop ekan!

Bu borada kim qanchalik kop gapirmasin va izlanishlar natijalarini bayon qilmasin, hozirgi kunda ham, osha qora materiya aslida nima ekanini hech kim aniqlay olgan emas! Ta'kidlash joizki, qora materiyani aynan shunday nomlanishiga sabab, uning rangi qoraligi emas (aslida uning rangi qandayligini ham hech kim bilmaydi) balki, u haqida olimlar umuman hech narsa bilmasliklari sababidandir. Shuning uchun, bu borada harqalay osha yashirin materiya nomi koproq mos bolardi.

Zamonaviy fizikada olimlar qora materiyaning tuzilishi borasida ikkita asosiy talqinga egalar. Bulardan birinchisi - kuchsiz ozaro ta'sirlashuvchi katta massali zarrachalar (Weakly Interacting Massive Particles - WIMP, tarjima qilganda, ezmalar degan ma'noni beradi). Bunday zarrachalar garchi massaga ega bolsa-da, lekin, detektorlarda sezilmaydi. Ikkinchi xil talqinga kora esa, qora materiyani tashkil qiluvchi modda bu - ulkan massali astrofizik ixcham galo obyektlar (Massive Astrophysical Compact Halo Objects - MACHO, ya'ni, macho) qaralmoqda. Ushbu galati atama oz ichida qora tuynuklar, neytron yulduzlar va korishning imkoni yoq darajada toq rangdagi obyektlarni - qongir mittilarni birlashtiradi.

Rasmda: Rassom oz tasavvuriga kora qora materiyani shu tarzda ifodalashga uringan.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda:https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda:@OrbitaUz

Google+ :https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz:https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 26.08.2018 08:36  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...



Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)