Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli fizika Nobel-2016. Mukofot sohiblarining kashfiyoti, XXI asr kompyuterlari sohasida inqilob yasashi mumkin.

Nobel-2016. Mukofot sohiblarining kashfiyoti, XXI asr kompyuterlari sohasida inqilob yasashi mumkin.

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Nobel-2016. Mukofot sohiblarining kashfiyoti, XXI asr kompyuterlari sohasida inqilob yasashi mumkin.
???????? ?????? ?????????? ?????
Hamma sahifa

Nobel-2016. Mukofot sohiblarining kashfiyoti, XXI asr kompyuterlari sohasida inqilob yasashi mumkin

Malumingizkim, fizika sohasida 2016-yilgi Nobel mukofoti Britaniyalik uch nafar yetakchi fizik olimlarga Maykl Kosterlits, Devid Tauless hamda, Dunkan Xoldeynlarga munosib korildi. Mukofot hayati elon qilgan press-relizda, yuqoridagi olimlarga mukofot materiyaning topologik fazalari hamda topologik faza otishlarini nazariy jihatdan kashf qilganliklari uchun berilayotgani keltirib otilgan. Ushbu izoh bilan tanishgan kopchilikning fikratida nazariy jihatdan jumlasi qandaydir shubha-gumon uygotishi tabiiy. Nazariy sozi orqali yuqoridagi uchlikning ilmiy ishlari faqat nazariyada (tasavvurda) bolib, undan biror amaliy naf chiqishi ehtimoli gumon ostiga olinadi. Faqat nazariy bilimlar uchun shunday nufuzli mukofotni berilmasa kerak togrimi?

Umuman olganda bunday shubhalar orinsizdir. Harholda, ijtimoiy fanlardan farqli olaroq, aniq fanlar sohasida, ayniqsa fizika, matematika va kimyo kabi fanlarda chiroyli jumlalar va qofiyador nutqlar uchun mukofot berilmaydi. Aniq fanlar sohasida asl haqiqatni maddohona vazxonlik va balandparvoz notiqlik bilan berkitishning iloji yoq. Shu nuqtai nazarda, fizika boyicha 2016-yilgi Nobel mukofoti egalarning ham ushbu yutuqlari shubha ostiga olinishi orinsizdir. Qaytanga, hammasi mutlaqo aksincha bolishi, ya'ni, ushbu nazariya yaqin yillarda insoniyat uchun misli korinmagan darajada yangi texnik va texnologik imkoniyatlar eshigini ochib berishi haqiqatga yaqinroqdir.

Bir tarixiy misol keltiraman. XIX asr ortalariga qadar, odamlar orasida axborot-xabar almashinuvning yagona vositasi qogozga yozilgan va konvertga joylangan oddiy xatlar bolgan. XIX asr ortalarida avvaliga Maksvell tabiatda elektromagnit tolqinlarning mavjudligini nazariy kashf qilib bergan edi. Oradan kop otmay Genrix Gers ushbu tolqinlarning haqiqatan mavjudligini amaliy isbotladi. Oshanda ayrim skeptik shaxslar, hatto bazi olimlar ham bu kashfiyotdan nima naf chiqishini tanqidiy muhokama qilib, uni behuda izlanishga tenglashtirishgan edi. Holbuki, hozirda kundalik foydalanayotgan barcha texnologik vositalar smartfonlardan tortib, siz hozir foydalanib turgan kompyuterlar va internet boglanishigacha hamma-hammasi osha Maksvell nazariy kashf qilgan va Gers amaliy isbotlagan bilimlar mahsulidir. Xat-xabar almashinuvi oddiy qogoz xatlar vositasi kechgan davrlarda odamlar ozlari uchun muhim bolgan xabar haqida 15-20 kunlab keyin bilishar edi. Qitalararo aloqa esa oylab chozilardi. Elektromagnit tolqinlardan foydalanishga otish orqali esa, avvaliga telegraf vositasi dunyoning istalgan joyidan turib, istalgan boshqa joyga arzimagan daqiqalarda xabar yetkazish imkonli boldi. Endilikda esa, siz narigi yarimshardagi tanishingizni biror narsadan xabardor qilib qoyishingiz uchun qandaydir soniyalar kifoya qilmoqda. Bularning hammasi, oz vaqtida shunchaki nazariya deb qaralgan Maksvell ilmiy ishlarining mahsulidir.

Gapni chozib yuborgan bolsam ham, lekin bekorga mavzuni aynan kompyuterlar sohasi bilan boglamadim. Zero, Nobel-2016 sohiblari Kosterlits, Tauless va Xoldeynlarning ham ilmiy ishlari, ya'ni, nazariyalari endilikda XXI asr kompyuter texnikasi sohasida yangi inqilob yasashi kutilmoqda.

Keling, ushbu nazariy kashfiyotning haqiqiy kuch-qudratini tasavvur qilish uchun, uning asl mohiyati bilan qisqacha tanishib chiqamiz (mufassal tanishuv uchun kattagina kitob yozish kerak boladi).

Kopchiligimiz maktab fizika darslaridan yaxshi bilamizki, atom ichida, aniqrogi uning markazida yadro mavjud bolib, ushbu yadroning atrofida elektronlar aylanadi. Har bir elektronning orbital joylashuvi turli energetik darajalarga mos keladi. Kop sonli atomlar ozaro birlashib, natijada yaxlit holdagi qandaydir materiyani shakllantirganida, ushbu materiyaga birlashgan har bir atomning energetik pogonalari ozaro uygunlashib elektron hududini tashkil qiladi. Bu hududni elektronlarning energetik hududi deb yuritiladi va ushbu hududda muayyan miqdordagi elektronlar uchun joy mavjud boladi. Shunday har bir energetik hududlar oraligida, elektronlar harakatlana olmaydigan (ota olmaydigan) oraliq tosiqlar turadi.

Agar materialga elektr zaryadi, ya'ni, qoshimcha elektronlar oqimi berilsa, unda mazkur materialning otkazuvchanligi, ushbu material ichidagi eng katta energetik hududda yangi kirib kelayotgan elektronlarni sigdirish uchun joy bor yoki yoqligiga bogliq boladi. Agar materialdagi elektronlarning energetik hududida yangi elektronlar uchun joy bolsa, unda ushbu material otkazgich sifatida namoyon boladi. Agar joy yoq bolsa, unda materialda yangi elektronlar uchun yangi energetik hudud tashkil qilish va u joyga yangi elektronlarni sigdirish uchun yana qoshimcha energiya berish talab etiladi. Natijada bunday material izolyatorga aylanadi. Materiallarning otkazuvchanligi haqida aniq bilimlarga ega bolish elektronika sohasi uchun goyat muhimdir. Chunki, elektronika mahsulotlarning hammasining mohiyat-zamirida materiallarning otkazgichlik, yarimotkazgichlik hamda dielektrik xossalaridan foydalanish yotadi.

Kosterlits, Tauless va Xoldeynlar tomonidan 1970-1980 yillar orasida ortaga tashlangan ilmiy goyaning mohiyati esa, tabiatda ayrim materiallar yuqorida qayd etilgan tamoyillarga boysunmasligini ifodalaydi. Ushbu uchun olimning bunday nuqtai nazarini qollab-quvvatlovchilar ham, unga etiroz bildiruvchilar ham oz vaqtida yetarlicha bolgan. Nobel-2016 loyiq korilgan uchlik ilgari surgan nazariyaning mohiyatiga kora, materiallardagi osha elektronlar ota olmaydigan va elektronlarning ozi ham joylasha olmaydigan oraliq joylarda, ya'ni, elektronlarning energetik hududlari oraliqlarida qandaydir alohida, maxsus energetik daraja (energetik pogona) mavjud bolib, aynan osha hududda fizika uchun kutilmagan, garoyib hodisalar mavjud bolishi mumkin.

Qizigi shundaki, materiyaning bunday maxsus energetik joylari uning faqat sirt yuzasida va qirralarida mavjud boladi va bunday hududlar favqulodda ravishda mustahkam va barqaror boladi. Bunday energetik hududning barqarorligi muayyan darajada materialning shakliga ham bogliq boladi. Fizikada bunday bogliqlikni topologik bogliqlik, yoki, shunchaki topologiya deyiladi. Aytaylik, sfera shaklidagi materialda, masalan, tuxum, yoki, bogirsoq nonda bunday maxsus energetik hududlar bir tekis taqsimlangan va ozaro oxshash boladi. Lekin, misol uchun teshikkulcha singari materiallarda, ortasida teshik sababli, material yuzasi boylab joylashgan maxsus energetik hududlar hammasi har xil boladi. Materiallarning bunday xossalarini organish va olchash borasidagi dastlabki ishlarda, tekislik bolagi sifatida qaralishi mumkin bolgan buyumlar, masalan, qogozning chetki qirralari boylab otayotgan tok kuchiga tayanilgan.

Bunday topologik materiallarning fizik xossalari biz uchun kutilmagan darajada foydali bolib chiqishi mumkin. Masalan, bunday materiallar yuzasi boylab elektr tokini hech bir qarshiliksiz otishiga erishish mumkin. Ya'ni, osha maxsus energetik hududlar vositasi ota otkazuvchanlik va hatto undan ham ziyoda, ya'ni, mutlaq otkazuvchanlikka erishish mumkin. Hozirda fiziklar ixtiyorida mavjud bolgan ota otkazgichlar topologik xossalarsiz ham elektr tokini deyarli qarshiliksiz otkaza oladi. Lekin, bu gapdagi deyarli sozi kop narsani hal qiladi. Chunki, ota otkazuvchanlikka erishish uchun birinchidan nihoyatda past haroratlar zarur. Harorat shunchalik past bolishi kerakki, u imkon qadat mutlaq nolga yaqin bolishi shart. Avvalo, bunday past haroratlarni hosil qilish uchun ham muayyan sarf-xarajat talab etiladi. Qolaversa, shunda ham baribir ota otkazuvchanlikda juda kichik bolsa hamki, elektr qarshiligi saqlanib qolaveradi. Topologik materiallar esa, odatiy sharoitlarda ham elektr tokini qarshiliksiz otkazish imkonini berishi nazariy jihatdan aniqlangan bolib, Nobel-2016 ning fizika sohasi mukofoti sohiblarining ilmiy ishlari aynan shu masalalarni ochib bergan edi.

Masalaning amaliy ahamiyatiga kelsak, bu nazariyaning amalda qollanishga otilishi, elektr energiyasi istemol qilish orqali ishlaydigan texnik va texnologik jihozlarning keyingi taraqqiyotiga, masalan, aytaylik kompyuter sohasiga nihoyatda katta tasirga ega boladi. Muammo shundaki, zamonamizning kompyuter va internet zamonasi ekanligi haqidagi har qanday balandparvoz shiorlarga ters ravishda, ushbu kabi texnika vositalarining energiya istemoli nuqtai nazarida nihoyatda qopol va samarasiz ekanini kopchilik tan olgisi kelmaydi. Oddiy kompyuter va yoki noutbuk istemol qilayotgan elektr energiyasining katta qismi, uning ichki elektronikasi va otkazgich simlari tayyorlangan metallarning qarshiligi sababli yuzaga keladigan issiqlik ajralib chiqishi jarayonini, ya'ni, detallarning qizishini bartaraf etish uchun sarflanadi. Shu sababli ham kompyuteringiz keysi ichida sovutgich parraklar (kuler) muttasil aylanib, shovqin ham chiqarib turadi. Shunchaki ushbu qizish orqali kelib chiqadigan qoshimcha elektr energiya istemoli muammosini bartaraf etilsa, barcha elektronika texnik vositalarini, nafaqat kompyuterlarni, balki, boshqa koplab maishiy texnika va sanoat dastgohlarining energiya tejamkorligi va energiya samaradorligini chandon-chandon orttirish mumkin. Bu esa, sovitish uchun sarflanayotgan energiyani tejashdan tashqari, sanoatda sovitish maqsadlarida qollanadigan maxsus vositalar (xladagentlar) tufayli atmosferaga tashlanadigan zararli gazlar (uglerod oksidlari, freonlar) miqdorining kamayishiga xizmat qilishi muqarrar. Bundan tashqari, oddiy akkumulyatorlar va batareykalarni ham yanada samarador ishlaydigan va uzoqroq muddat xizmat qiladigan qilib tayyorlash imkoniyati ochiladi. Oylaymanki, bunday topologik materiallardan keng kolamda foydalanishga otilishi yaqin on yilliklar ichida real voqelikka aylanadi. Chunki, hozirning ozida jahonning yetakchi ilgor ilmiy dargohlarida bunday topologik materiallarni tayyorlash borasida allaqachon amaliy tajribalar boshlab yuborilgan. Hozircha olimlarning diqqat markazida kadmiy telluriti va simob telluriti asosidagi materiallar turibdi. Tajribalarda muayyan muvaffaqiyatlar qayd etilgani ham xabar qilinmoqda. Lekin, bu borada aniq xulosalar chiqarishga hozircha biroz erta.

Yuqorida qayd etilganlardan tashqari, topologik materiallar va topologik faza otishlarining oziga xos tabiatidan shuningdek kvant hisoblashlari sohasida ham muvaffaqiyatli foydalanish mumkinligi aytilmoqda. Siz bilan biz foydalanadigan oddiy kompyuterlar mikrosxemalarga elektr kuchlanishi orqali tasir qilish yoki qilmaslik orqali ishlaydi. Ikkilik sanoq tizimiga asoslangan bunday ishlash mohiyatida, kompyuter elektronika sxemasiga kuchlanish berganida, bu holat 1; aksincha, kuchlanish yoqligida 0 deb olinadi. Shu tarzda, har bir bit axborot kodlanadi va qayta ishlanadi. Bunday bitlarni ozaro uygunlashtirish orqali biz murakkab axborotlarni butun-boshli matn, tovush yoki video fayllarni hosil qilamiz. Bunday ishlash tizimini binar tizim, yoki, oddiy ozbekcha qilib ikkilik tizimi deyiladi.

Kvant hisoblashlariga kelsak, unda biz axborotni mikrosxemalarga emas, balki, mikrosxemalarda elektr tokini tashib yuruvchi zarralar - elektronlarning oziga yuklashimiz mumkin boladi. Bunday elektronlarning energetik pogonalari oddiy kompyuterlardagi 0 va 1 holatlariga mos keladi. Lekin, eng qiziq joyi shundaki, kvant mexanikasi tamoyillariga kora, elektronlar bir vaqtning ozida har ikkala holatda ham bolishi mumkin! Ya'ni, bir vaqtning ozida ikkita holat! Kvant mexanikasi katta bir alohida fan, uning tafsilotlariga bu orinda toxtalish mutolaachidan juda katta nazariy tayyorgarlik va noshirdan (yoki sayt egasidan ??????) juda katta hajmdagi matn maydoni talab qiladi. Shu sababli, oddiyroq misol bilan cheklanamiz.

Masalan, siz biror axborotni qogozga yozayotganingizda faqat bir qolingiz bilan, faqat bitta qogozga yozasiz, togrimi? Endi tasavvur qiling, Yaratgan sizga shunday qobiliyat bersa-ki, siz har ikkala qolingiz bilan bir vaqtning ozida bir xil tezlikda birdaniga ikkita qogozga yoza olsangiz... Shunda siz bir vaqtning ozida ham tezroq axborot yozgan bolasiz, ham ikki barobar hajmdagi axborotni qogozga yozib saqlagan bolasiz...

Xuddi shuning singari, elektronlarning bir vaqtning ozida ikki xil holatda bola olishi axborotni qayta ishlash jarayonini ikki barobarga tezlatish va saqlash hajmini ham ikki barobarga qisqartirish imkoni demakdir. Natijada, kompyuterlar yanada tezlashadi va axborot saqlash hajmi ham mislsiz darajada kattalashadi.

Bu borada ham jahonning yetakchi AT-kompaniyalari, xususan, Google, IBM singarilar allaqachon maxsus tadqiqotlarni boshlab yuborishgan. Agar bu boradagi izlanishlar muvaffaqiyat qozonsa, ehtimol yaqin yillar ichida siz bilan biz hozir foydalanayotgan kompyuterlar besonaqay korinadigan bolib qolar. Kvant kompyuterlarini ommaviy ishlab chiqarishga otilgach esa, bugungi zamon kompyuterlari endi mumtoz texnika vositalariga aylanib qolishi hech gap emas.

Lekin kvant kompyuterlarini yaratish yolida toganoq bolayotgan kattagina muammo mavjud. Kvant kompyuterlari uchun atrof-muhitdagi tashqi xalaqitlardan, ya'ni, yaqin orada yuzaga kelgan tasodifiy elektr maydonidan, yoki, shunchaki protsessor yaqinida qozgalgan havo molekulalari tasirida ham xato ishlay boshlashi ehtimoli katta. Bugungi kun kompyuterlari tashqi omillarning xalaqitlariga chidamli bolib, lekin, bu maqsad uchun ham hozirgi kompyuterlar qoshimcha energiya istemol qiladi. Kvant kompyuterlarini barqaror ishlashini taminlash uchun yechimlardan biri sifatida uning protsessorlarini vakuumda ushlab turish taklif etilmoqda. Vakuum orqali elektromganit maydonlari va qozgalgan (zaryadlangan) zarrachalar elektronlarga tasir qilmasligiga esa hech qanday kafolat yoq. Shu sababli ham kvant kompyuterlarining yaratilishi jarayoni hozircha boshi berk kochaga kirib qolgan. Lekin shunga qaramay, fiziklar bu borada ham yangicha yondoshuvlarga asoslangan yechimlarni qidirishda davom etishmoqda. Taklif etilayotgan goyalardan biriga kora, kelajak kvant kompyuterlarida axborotni bitta elektronda emas, balki bir vaqtning ozida bir necha elektronda saqlash kozda tutilgan. Chunki, tashqi xalaqit tasirlari odatda kvant jarayonlariga alohida-alohida zarrachalar miqyosida namoyon boladi. Aytaylik, bizdagi aynan bir xil axborot (bir bit axborot) 5 ta alohida-alohida elektronlarda saqlanmoqda. Shunday holda, ulardan alohida biriga tasir qilgan tashqi xalaqit omili tufayli, qolgan torttasidagi axborotga zarar yetmaydi. Faqat bitta elektrondagi bit zararlanadi xolos. Londa qilib aytganda, axborot bitlarining zararlanish v yoqotilish ehtimoli shu tarzda pasaytiriladi (yoki butunlay yoqqa chiqariladi).

Olimlar bunday yondoshuvni majoritar ijro deb ataydilar va bu borada ham amaliy tekshirishlar allaqachon davom etmoqda. Biroq, aytib otilganidek, bu yondoshuv faqat axborotni yoqotish ehtimolligini kamaytiradi (bir axborotni bir necha joyda saqlash orqali). Shu nuqtai nazarda, majoritar ijro ham kvant kompyuterlari muammosi uchun mukammal yechim bola olmaydi. Shu nuqtai nazardan, yanada mukammal yechimni, Nobel-2016 mukofoti fizika yonalishi egalarining nazariyasi taklif etishi mumkin. Topologik ota otkazgichlar elektr tokini qarshiliksiz otkazishi singari, topologik kvant kompyuterlari ham tashqi xalaqit omillariga shunday barqaror bolishi mumkin. Topologik materiallardan foydalanish orqali, kvant muhandislari kvant kompyuterlarini haqiqatan ham real jihatdan yasay olishlari imkoniyati keskin ortadi. Bu borada AQSHlik olimlar faol ishlarni boshlab yuborishgan.

Kelajak...

Balki olimlar va muhandislar topologik materiallarning imkoniyatlaridan toliq foydalanishni organib olishlari uchun yana kamida 10-20 yillar otishi mumkin. Lekin, taqqoslaydigan bolsak, bugungi kunda hamma uchun oddiy hol bolib ketgan shaxsiy kompyuterlar va mobil aloqa vositalari ham qandaydir 10-20 yillar muqaddam bizga mojizadek korinar va ular haqidagi maqolalar ham qandaydir ilmiy fantastika janrdan hikoyaga oxshab tuyular edi. Shu nuqtai nazardan, agar sabr bilan kutsak, yaqin on yilliklar ichida kvant kompyuterlari ham xuddi shunday oddiy holga aylanib ketishi mumkin. Ularning imkoniyatlari esa, tibbiyot, ilm-fan, sanoat, texnika va kundalik maishiy turmush uchun ham yangidan-yangi yutuqlar eshigini ochib beradi. Misol uchun, bugungi kundagi eng zamonaviy superkompyuterlar ham turli elementlar asosida molekulalarning shakllanish jarayonini modellashtirib bera olmaydi. Bu jarayon hozirgi avlod kompyuterlari uchun ota ogir masalalar sirasiga kiradi. Oddiy bir organik molekulaning shakllanish jarayonini modellashtiradigan kompyuter hozirda juda uzoq hisoblashlarni bajarishi va jarayonda katta energiya istemol qilishi aniq. Boz ustiga, zamonaviy kompyuterda modellashtirilgan molekula shakllanishi jarayoni tabiiy (real) muhitdagidan xato chiqishi mumkin. Kvant kompyuterlarida esa bunday bolmaydi deb ishontirishmoqda mutaxassislar. Chunki, bunday kompyuterlar juda tez ishlaydi molekula shakllanishi jarayonini aniq modellashtirib bera oladi. Bu esa ayniqsa tibbiyot sohasi, ayniqsa, farmatsevtika yonalishi uchun inqilob bolishi mumkin. Chunki, u yoki bu dorining tasiri natijasida organizmning qaysi muhitida aynan qanday kimyoviy jarayon yuz berishini oldindan bilish imkoniyati paydo boladi.

Yana bir ajoyib va qiziqarli misolni kvant kompyuterlarini suniy intellekt sohasi uchun tadbiq etishni moljallayotgan mutaxassislar keltirishmoqda. Kvant kompyuterlarining tezkor ishlashi va katta axborotni saqlay olishi xossasida, ularga hozirgi kompyuterlar kotara olmaydigan murakkab, qiyin algoritmlarni yuklash imkonini berishi kerak. Kvant kompyuterlaridan oquv jarayonlarida foydalanish, yoki, ular vositasida hosil qilingan suniy intellektni logistika, navigatsiya, avtomatlashtirish va kibernetika singari kuchli aqliy-intellektual salohiyat talab qilinadigan sohalarida keng qollash mumkin. Kvant suniy intellekt esa odam intellektiga nisbatan tezkor ishlashi va eng togri variantdagi qarorni tezkor qabul qila olishi bilan bizga xizmat qilishi mumkin.

Shularni inobatga olganda, Kosterlits, Xoldeyn va Taulesslarning Nobel mukofotiga loyiq korilgan ilmiy ishlari XXI asr kompyuter texnologiyalarida haqiqiy inqilob yasashi mumkin. Nobel mukofoti hayati ularning ilmiy ishlarining ahamiyatini bugun, shu yili tan olgan bolsa, ehtimolki, biz va keyingi on yilliklarning avlodlari, kelajakda ularning ilmiy ishlarining amaliy mahsullaridan minnatdor bolib foydalansak ajab emas...


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda:https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda:@OrbitaUz

Google+ :https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz:https://telegram.me/OrbitaUz



Yangilаndi: 21.11.2016 14:43  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Bildirilgan fikrlar   

 
+1 #1 Zo'rNuro 2016-11-21 21:38
Oka zo'r yozilgan. Oka nur tezligidan tezkor Taxionlar , Ekzosayoralar , germaniyadagi Termayadro sintezi , koinotga tezkor parvoz, nanotehnologiya dagi erishilgan kashfiotlar, havo ekranlari haqida ham maqolalar kutib qolamiz.
Iqtibos
 

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Kimyo o'qituvchisi Boltavoyga savol beryapti:

-Boltaviy, doskada qaysi moddaning formulasi yozilgan?

Boltavoy vaziyatdan chiqmoqchi bo'lib:

-Domla, shu tilimni uchida turibdiyu, aytolmayapman-da!

Shunda domla rangi oqarib, titroq ovoz bilan:

-Tez tupurib tashla! Axir bu zaharli kislota-ku!!!


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 764
O'qilgan sahifalar soni : 2574741

Tafakkur durdonalari

Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, aqlli va baxtli bo'lishlari shart...

I. Karimov