Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Olmeklar kompasi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

Olmeklar kompasi

Yuz yillar mobaynida dengizchilar yonalishni aniqlash, ya'ni, Yerning shimoliy magnit qutbini belgilash uchun magnit strelkali kompasdan foydalanib kelishgan. Mezoamerika (markaziy Amerika) hududida eramizdan avvalgi 1000-yillarda yashagan Olmek qabilalari qollagan kompas, ehtimolki yer yuzidagi eng qadimgi kompas bolsa kerak. Olmek tamadduni hozirgi Meksika davlati hududida eramizdan avvalgi 1400-1000 yillar orasida gullab-yashnagan bolib, ushbu sivilizatsiya hayotidan bizga, vulqon jinslarida oyib yasalgan ulkan odam boshi haykallari hikoya qilib turibdi.

AQSHlik astronom Jon Karlson, Olmek tamadduniga oid arxeologik topilmalar yuzasidan otkazgan radiouglerodli muddatni aniqlash tajribalari orqali shuni aniqladiki, qazilmalarda topilgan, qizil tusli sayqallangan temir buyum ham aynan osha davrga, ya'ni, eramizdan avvalgi 1400-1000 yillarga mansub ekan. Karlson ushbu buyumni Olmeklar astrologik yonalishlarni belgilash uchun, hamda (yoki), geomantiya (yerga qarab fol korish), shuningdek, saganalarni orientirlash uchun qollagan bolishlari mumkin degan taxminlarni ilgari surdi. Olmeklar kompasi bu - sayqallab ishlov berilgan magnetit minerali bolagi bolib, uning bir uchiga maxsus ishlov berilgan va osha uchi yerning magnit qutbini korsatgan. Eslatib otamiz, zamonaviy tan olingan tushunchalarga kora, kompasni eramizning dastlabki asri songida Xitoyliklar kashf etishgan deb qaraladi. Kompasning dengizchilikda keng qollanilishi esa XI-asrga kelibgina ommalashgan.

Karlson oz tadqiqotlari natijalari haqida Magnetit kompas. Kim birinchi? Xitoylarmi yoki Olmeklar? nomli maqola chop ettirgan. Unda Karlson quyidagicha dalillar keltiradi: M-160 namunaning noyob korinishga ega ekanini, hamda, uning tarkibini e'tiborga olib, shuningdek, Olmeklarning temir rudasiga ishlov berish borasida chuqur bilimlarga va ota mukammal hunarmandchilikka ega xalq bolganini tan olgan holda, men M-160 raqamli namuna osori-atiqaning eng dastlabki tur kompas bolgani haqida taxmin qilmoqdaman. Ushbu namuna maxsus ishlov berilgan va shaklga keltirilgan buyum bolib, uning tarkibi magnetit minerali, ya'ni, tabiiy magnitlangan mineraldan iborat. Ushbu magnetitning magnit momenti vektori aylanish tekisligida yotadi. Ushbu kompasdan biror astronomik obyektning yonalishini aniqlash uchun foydalanilganmi (nolinchi tur kompas), yoki, Yerning Shimoliy qutbini aniqlash uchun geomagnitik kompas sifatida qollanganmi (birinchi tur kompas) - bu savol ochiq qolmoqda.

1960-yilda Yel universiteti arxeologi Maykl Ko tomonidan Meksikaning Verakrus shtatida qazilma ishlari olib borilgan va unda olim Olmeklar kompasining bolagini topgan edi. 1970-yilda esa Karlson ushbu qadimgi kompas bilan tajribalar otkazib, uning suv va simobda chokmasdan, aksincha, shimoliy qutbga ishora qilgan holda muvozanatlanishini isbotladi. Shunga kora, ilk kompasni xitoylar emas, balki, mezoamerika hindulari, aniqrogi Olmek qabilalari ixtiro qilgan degan taxminlar tobora haqiqatga yaqin bolib bormoqda.

AQSHning Smitson universitetida joylashgan Tabiat Tarixi Milliy Muzeyining chaqnoq toshlar va minerallar bo'limida ko'rgazmaga qo'yilgan magnetit minerali. Qadimgi hindu qabilalari ushbu mineralning tabiiy magnitlanganlik xossasidan yo'nalishni aniqlash uchun foydalanishgan. Ushbu mineral tabiiy ravishda, o'z-o'zidan magnitlanganligi uchun uni 'magnetit' deb nomlangan.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda:https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda:@OrbitaUz

Google+ :https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz:https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 30.08.2018 09:22  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Tram-tramiston kimyo lug'ati;

Ekstarktor - sobiq traktor;

Polimer - uy polini o'lchash asbobi;

Xlorofill - xlorparast kimsa



Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)