Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Qiziqarli fizika Entropiya uchun Bolsman tenglamasi

Entropiya uchun Bolsman tenglamasi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Entropiya uchun Bolsman tenglamasi
???????? ?????? ?????????? ?????
Hamma sahifa

Entropiya uchun Bolsman tenglamasi

Millionlab odamlar shuurini uygotish uchun bir tomchi siyoh kifoya qiladi - deb yozgan edi bir paytlar Jorj Jordan Bayron. Avstriyalik fizik Lyudvig Bolsman sistemadagi kop sonli zarrachalarning xatti-harakatini matematik jihatdan bayon qiluvchi statistik termodinamika bilan shugullangan. Masalan, stakandagi suvga tomizilgan siyoh tomchisidagi zarrachalarning harakatini ifodalash uchun, statistik termodinamikadan foydalanish mumkin. 1875 yilda Lyudvig Bolsman sistemaning entropiyasi S va sistemaning mavjud bolishi mumkin bolgan holatlarining soni W ortasidagi bogliqlikni ifodalovchi ixcham, lekin juda aniq formulani keltirib chiqardi. Uning formulasi S=k lnW korinishida bolib, bu yerda k Bolsman doimiysi deyiladi. Ushbu doimiyni Bolsman doimiysi deb atash fikri keyinroq Maks Plankdan chiqqandi. Bolsman doimiysi, sistemaning harorati va energiyasi orasidagi bogliqlikni ifodalaydi.

Keling, Bayron nazarda tutgan osha siyoh tomchisini korib chiqamiz. Faqat biz siyoh tomchisini, u oylaganidek, nazmiy nuqtai nazardan emas, kamtarona fizika nuqtai nazaridan tekshiramiz. Kinetik nazariyaga muvofiq, molekulalar doimiy toxtovsiz tartibsiz harakatda boladi va ozaro joylashuvini uzluksiz ozgartirib turadi. Konfiguratsiyaning turli xil holatlari ehtimolligi teng deb olamiz. Lekin, ochiq ravshanki, ushbu konfiguratsiyalarning juda kop turi, siyoh molekulalari yagona tomchi sifatida jamlanib turgan holati bilan mos tushmaydi. Siyoh molekulalarining suv molekulalari bilan erkin va betartib aralashib ketishining sababi shundaki, ushbu ikki moddaning aralashmasining mavjud bolishi mumkin bolgan holatlari soni, ularning har ikkalasi alohida bolgan vaziyatdagi holatlarining sonidan koproq boladi. Spontan (ya'ni, oz-ozidan yuz beradigan) jarayonlar odatda, ehtimolligi eng kuchli bolgan yakuniy holatga olib boradi. S=k lnW formuladan foydalanib biz entropiyani hisoblashimiz mumkin. Teranroq nazar tashlasak, sistemaning holatlari soni qanchalik kop bolsa, uning entropiyasi, ya'ni, betartibligi darajasi ham shuncha katta bolishini tushunamiz. Ehtimollikligi kattaroq bolgan sistema (masalan, suvga aralashib ketgan siyoh tomchisi) katta entropiyaga ega boladi. Spontan jarayonlar entropiyasi eng maksimal bolgan yakuniy holatga olib boradi. Ushbu tasdiq, amalda termodinamikaning ikkinchi bosh qonunining tariflaridan biridir. Sozimizni ilmiy terminologiya bilan ifodalaydigan bolsak, joriy makroholatni (bizning misolimizda stakandagi suv va siyoh aralashmasi) taqdim etishi mumkin bolgan usullarning soni W ta boladi.

Garchi, molekulalarning statistik xossalariga tayanib termodinamika qonunlarini keltirib chiqarish borasidagi Bolsman goyalari bugungi kunda juda aniq-ravshan va oson tushuniladigandek korinsa-da, lekin, shunisi galatiki, olimning oz zamondoshi bolgan olimlaridan aksariyati, nafaqat Bolsman goyalarini, balki, atom tuzilishi haqidagi talimotlarni ham qatiy inkor etishgan edi. Eskicha qarashlarga yopishib olgan biryoqlama fikrlovchi fiziklardan iborat bir guruh mutaxassislar, Bolsmanning statistik fizika va termodinamika borasidagi ilmiy ishlarini ham, Daltonning atom nazariyasini ham inkor etib, ularni mazax qilishdan ham toyishmadi. Bolsman oz goyalarining haq ekanini isbotlash uchun kop va xob urindi. U shu sababli oz davrining kozga koringan ziyolilari bilan ham ixtiloflarga borib qoldi. Ilmiy ishlari muntazam va surunkali rad etilavergach, olim ruhiy tushkunlikka tushib qoldi. U hammasidan bir muddatga uzoqlashib, qizi va xotini bilan Italiyada, dengiz sohilida dam olib kelmoqchi bolgan edi. Biroq, 1906 yilda uni dam olish tatili vaqtida borib joylashgan mehmonxonadagi oz xonasida olik holda topildi. Olim chuqur ruhiy tushkunlik iskanjasida oz joniga qasd qilgan edi. Bolsmanni Venada dafn etilgan. Uning qabr toshiga, olim ozi keltirib chiqargan va fizika fanida nihoyatda muhim orin tutgan entropiya formulasi oyib bitilgan.

Suvga aralashgan siyoh misolida entropiyaning ortishi.


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda:https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda:@OrbitaUz

Google+ :https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz:https://telegram.me/OrbitaUz



Yangilаndi: 29.09.2016 08:47  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Mendeleev ham, o'z xotiniga, birinchi o'rinda xotin emas, balki aynan Vodorod turishi kerakligini juda uzoq tushuntirishga majbur bo'lgan...



Tafakkur durdonalari

Ilm-Fan Taraqqiyotni yetaklovchi kuchdir!