Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Maksvell iblisi

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Maksvell iblisi
???????? ??????
Hamma sahifa

Maksvell iblisi

Maksvell iblisi oylab topilgan xayoliy timsol bolib, u shotland fizigi Jeyms Klark Maksvellning ilmiy farazlari mahsulidir. Garchi u uydirma timsol bolsa hamki, jahonning eng yuksak zakovat egalari uchun ham otkir aqliy xurujlarga sababchi bolgan. Maksvell iblisi haqida qayd etib otilgan ilmiy adabiyotlar esa, termodinamika, statistik fizika, kvant mexanikasi, axborot nazariyasi, kibernetika, hisoblash texnikasining imkoniyatlari chegaralariga oid masalalar, biologiya, hamda, umuman olganda fan falsafasiga oid sohalarini qamrab oladi.

Maksvellning taklif etgan xayoliy faraziga kora, ushbu iblis shunday bir ongli mavjudotki, u termodinamikaning ikkinchi bosh qonunini inkor eta oladi. Ya'ni, mohiyatan termodinamikaning ikkinchi bosh qonuni qoidalariga zid bolgan fizik hodisalarni yuzaga keltira oladi. Termodinamikaning ikkinchi bosh qonunining osha zamonlarda ommalashgan dastlabki tariflaridan biriga kora, yopiq tizimning toliq entropiyasi (tartibsizlik olchovi), vaqt mobaynida muttasil ortib boradi va qandaydir maksimal qiymatga toxtovsiz yaqinlashib boradi. Boz ustiga, ushbu bosh qonunga kora, issiqlik sovuq jismdan harorati balandroq bolgan issiq jismga oz-ozidan ota olmaydi.

Maksvell iblisi bilan yaqindan tanishish uchun, har ikkalasida bir xil haroratli gaz saqlanayotgan va ozaro kichik tirqishcha orqali ulab qoyilgan ikkita A va B idishlarni tasavvur qilamiz. Boyagi iblis kelib, osha tirqishchani ochib yopib, u orqali u yoki bu molekulalarning u idishdan bu idishga otishiga sharoit yaratadi. Endi shunday tasavvur qilamiz: iblis A idishdan B idishga faqat ota tezkor harakatlanadigan molekulalarnigina otkaza boshlaydi va aksincha, b idishdan A idishga faqat sekin harakatlanuvchi molekulalarni otkazadi. Shu tarzda, iblis B idishdagi molekulalarning kinetik energiyasini (va haroratini) orttiradi va ushbu energiyadan biror ish bajarish uchun foydalanish mumkin boladi. Bu termodinamikaning ikkinchi bosh qonunini aylanib otish imkonini beradigandek korinadi. Shunday qilib, Maksvell iblisi shunday mitti mexanik uskuna yoki, xayoliy bir mavjudotki, u molekulalarning harakatidan tasodifiy, statistik xossalaridan tizim entropiyasini kamaytirish uchun foydalanadi. Agar, kimdir shunday ishni haqiqatan ham amalga oshira oladigan uskunani yasay olganda, u olamga tugab-bitmas energiya manbasini taqdim etgan bolur edi.

Biroq, Maksvellning iblisi amalda mavjud bola olmasligini isbotlagan, ya'ni, fan tilida aytganda iblis masalasini yechgan fransuz olimi Leon Brillyuenning takidlashicha, molekulalarni sinchiklab kuzatish va tizimning entropiyasining kamayishiga sabab boluvchi tezkor molekulalarni sekin molekulalardan ajratish ishi, tizimning umumiy entropiyasining ortishi bilan toxtab qoladi. Chunki, iblisning ozining ishlashi uchun ham tashqaridan energiya zarur boladi. Shu tarzda, Brillyuen termodinamikadan Maksvell iblisni haydab solgan edi.

Maksvell iblisining badiiy ifodasi. Ushbu xayoliy mavjudot, tezkor (qizil) molekulalar va sekin (yashil) molekulalarni bir tomonlama toplanishini taminlashi va bu orqali bitmas-tuganmas energiya manbaiga ega bolishi kerak.



Yangilаndi: 15.09.2016 10:13  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

????????????????????????


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 766
O'qilgan sahifalar soni : 2645613

Tafakkur durdonalari

Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, aqlli va baxtli bo'lishlari shart...

I. Karimov