Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Astronomiya Kichik yashil odamcha, yoki pulsarlardan signallar

Kichik yashil odamcha, yoki pulsarlardan signallar

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 1
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Kichik yashil odamcha, yoki pulsarlardan signallar
????? ???? ??????, ??? ????????????? ?????????
Hamma sahifa

Kichik yashil odamcha, yoki pulsarlardan signallar

1967 yilda Kembrij tashqarisida ornatilgan ulkan radioteleskop koinotdan kelayotgan qatiy davriy impulsli signallarni qayd etdi. Albatta, osha paytda bu signallarni ozga sayyoraliklar jonatishmoqda degan fikr hech kimning aqliga sigmagan. Lekin, teleskopni tasarruf qiluvchi mutaxassislar bu signallarni aynan ozga galaktikalardan ongli mavjudotlar yuborishmoqda degan goya bilan butun olamga shov-shuv kotarishgan edi.

Radiotolqinlar aslida xuddi yoruglik singari bolgan, faqat undan kamroq energiya korsatkichiga ega elektromagnit tolqinlaridir. Radiotolqinlarni inson azolari seza olmaydi. Ularni faqat maxsus radioqabulqilgich antenna va radioteleskoplar orqali qayd qilish mumkin. Astronomlar 1930-yillardan boshlab, koinotdan keluvchi radiotolqinlarni muntazam qayd etib, organib kelmoqdalar. Odatda koinotdan keluvchi radiotolqinlarni qayd qilishga moljallangan radioteleskoplar tashqi korinishidan xuddi likopchaga oxshash ulkan radioantennalar korinishida boladi. Ularning shakli parabola korinishda bolib, bu signallarni maksimal bir nuqtaga jamlash va diqqatni bir nuqtaga toplash imkonini beradi.

Kembrij tashqarisida ornatilgan radioteleskopni mutaxassislar Entoni Xyuish va Joselin Bell tasarruf qilishar edi. Ularning radioteleskoplari Sayyoralararo ssintillyatsion massiv deb nomlangan va uning asosiy vazifasi radionurlanishlardan iborat chaqnashlarni organishdan iborat bolgan.

1967 yilning noyabr oyida Bell koinotning aniq bir muayyan qismidan kelayotgan va ota qatiy davriy impuls bilan qayd etilayotgan radiosignallarni qabul qiladi. Radiosignallar aniq 1,3 soniya davriylikka ega edi. Radiosignal manbai osmon sferasida yulduzlar harakati bilan qatiy sinxron aylanardi va shu sababli uning Quyosh sistemasidan ham tashqarida, boshqa bir yulduz turkumida ekanligi darhol aniq bolgandi. Ushbu faktga kora, mazkur qatiy davriy radioimpulslar manbai Sovet Ittifoqining maxfiy radiojosusi, yoki, boshqa biror Yer radiostansiyasining xalaqiti ekaniligi haqidagi shubhalar istisno qilingan. Astronomlar Bell va Xyuish ushbu radiosignallarni Yerga ozga sayyoraliklar jonatmoqda degan galati fikrga kelishdi va shunga kora, osha oz tasavvurlaridagi ozga sayyoraliklarga kichkina yashil odamchalar deb nom ham berib qoyishdi. Radiosignal manbaini ham, kichkina yashil odamcha atamasiga moslab LGM-1 (inglizcha Little Green Man) deb nomlashgan. Biroq, ushbu mutaxassislarning ozga sayyoraliklar sivilizatsiyasini kashf etgan bolishlari mumkinligi haqidagi shov-shuv unchalik uzoqqa bormadi. Chunki, kop otmay, koinotning yana bir boshqa qismidan xuddi shunday qatiy puls bilan keluvchi radiosignallar tutildi. Shu tariqa, ozga sayyoraliklarning radiouzatmalari haqidagi nazariya barbod boldi.

Aslida nima bolgan edi? Gap shundaki, bundayin aniq qatiy davriylikka ega radiosignallarni hech qanday ozga sayyoraliklar emas, balki, pulsarlar deb ataluvchi koinot jismlari tarqatar ekan. Ulardan kelayotgan signalning puls korinishida ekani sababli ham ushbu koinot jismlari pulsar nomini olgan. Chunki, ularning radiosignallari aniq davriylikka ega puls bilan qayd etiladi. Nazariyaga kora, pulsar ozidan radiosignalni tanasining faqat bir tomonidan tarqatadi. Pulsar bu katta tezlikda oz oqi atrofida aylanuvchi yulduz bolib, tanasining radiosignal tarqatadigan tarafi ham yulduz bilan birga aylanadi va osha taraf Yerga qaragan paytda Yerdagi teleskoplar ushbu radiosignallarni qayd etadi. Bu xuddi qirgoqqa ornatilgan dengiz mayogiga oxshaydi. Hozirda astronomlar juda kichik davriylikda puls bilan radiosignal jonatuvchi pulsarlarni ham kashf etishgan. Ularning bazilari soniyaning mingdan bir qismigacha bolgan qisqa radioimpulslar bilan qayd etiladi. Shunga kora, pulsarlar bu aslida ota yangi yulduzlarning chaqnashidan keyingi qolgan neytron yulduzlar ekanligi haqida taxminlar ilgari suriladi.



Yangilаndi: 11.07.2016 10:39  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

????????????????????????



Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)