Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Astronomiya Buyuk Attraktor

Buyuk Attraktor

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Buyuk Attraktor
???????? ?????? ?????????? ?????
Hamma sahifa

Buyuk Attraktor

Yer Quyosh atrofida aylanmoqda. Quyosh esa Galaktika markazi atrofida aylanadi. Oz navbatida Galaktika ham harakatda bolib, Mahalliy Guruhning boshqa azolari bilan borgan sari yaqinlashib boradi. Ushbu toda esa, taxminlarga qaraganda, favqulodda ulkan massaga ega bolgan, ulkan obyekt tarafiga tortilmoqda.

Koinotning kengayayotganligini bayon qiluvchi Xabbl qonuniga kora, bizdan olisdagi obyektlar qizilga siljish effektini namoyish qilmoqda va bu degani ular bizdan toxtovsiz uzoqlashmoqda deb qaraladi. Bunda nisbatan uzoqda joylashgan obyekt nisbatan tezroq olislashadi. Bu esa ular orasidagi fazoning ham chozilishiga sabab boladi. Buning natijasida osha obyektlardan yetib kelayotgan elektromagnit nurlanishlar ham, fazoda chozilishga duchor boladi. Buning natijasida aynan osha effekt qizilga siljish yuzaga keladi. Olis masofalarda joylashgan obyektlar ozaro bir-biriga nisbatan ham qizilga siljishni namoyish qiladi. Ular ham bir-biridan olislashmoqda. Londa qilib aytganda, koinot toxtovsiz kengaymoqda. Kengayish har soniyada yanada va yanada tezlashadi.

Lekin bunday bir maromda kengayish fonida, Xabbl qonuniga zid bolgan bazi anomaliyalar ham uchrab turadi. Shunday anomaliyalardan biri 1986 yilda aniqlangan bolib, Buyuk Attraktor nomini olgan. Massasiga kora Buyuk Attraktor bizning Galaktikamiz Somon Yolidan taxminan 10 barobar yirikroqdir. U ozining ulkan tortishish kuchi bilan, yon-atrofidagi boshqa obyektlarning ozaro olislanishini sekinlashtiradi. Buyuk Attraktorning markazida galaktikalarning ulkan todasi aniqlangan. Ushbu sirli obyekt koinotning bizga malum qismidagi eng ulkan strukturalardan biridir.

Buyuk Attraktor Yerdan taxminan 65 parsek, yoki, 250 million yoruglik yili masofasida joylashgan. Uni kuzatish ishlari bilvosita bolib, Buyuk Attraktorning oziga qoshni bolgan bir necha yuz million yoruglik yili hududdagi galaktikalarga sekinlashtiruvchi tasir qilayotgani orqali aniqlanadi. Uni togridan-togri kuzatishning imkonsizligiga asosiy sabab, ushbu obyekt, Somon Yolining kop miqdordagi galaktikalararo chang bilan qoplangan kozdan pana qismi ortida joylashgani tufaylidir. Bizga korinadigan galaktikalarning koinot boylab zichligi ham aynan Buyuk Attraktor yonalishida yanada zichlashib boradi. Unga yondosh hududlarda, galaktikalarning ushbu obyekt markazi tomon tortilishi ?491200 km/soniya deb baholangan.

Buyuk Attraktor Laniakey ulkan todasining uzviy qismi hisoblanadi. Laniakeyning umumiy massasining ogirlik markazini aynan Buyuk Attraktor tashkil etadi deb faraz qilinadi. Bizning Mahalliy ulkan toda ham Buyuk Attraktorning gravitatsion tasiri ostidadir. Mahalliy Guruh hamda Sunbula ulkan todasi birgalikda Buyuk Attraktor tomonga 600 km/soniya umumiy tezlik bilan harakatlanmoqda. Mahalliy Guruh shuningdek Persey-Pech ulkan todasining ham gravitatsion tasiri ostidadir. Olimlar hozirda ushbu ulkan obyektlardan qaysi biri Mahalliy Guruhni oziga kuchliroq tortishini aniqlashmoqda.

Garchi Buyuk Attraktor ham Xabbl qonuniga muvofiq bizdan olislashayotgan bolsa-da, lekin uning olislashish tezligi boshqa obyektlarga qaraganda pastroqdir. Hisob-kitoblarga kora, Buyuk Attraktor bizga nisbatan, Xabbl qonuni kozda tutgan tezlikda taxminan 250 km/soniya pastroq tezlikda olislashmoqda ekan.

Buyuk Attraktor tomon harakatlanayotgan yana bir galaktika bu Abell 3627 ekanligi malum.

Buyuk Attraktorning massasi Quyosh massasidan 1016 marta ulkanroqligi aniqlangan bolsa-da, lekin, uning korinadigan asosiy qismining massasi ushbu miqdorning atiga 1/10 qismini tashkil etadi xolos deyishmoqda olimlar. Takidlanishicha, Buyuk Attraktorning asosiy massasini qora materiya tashkil etar emish.

Hozirda Xabbl koinot teleskopi orqali Buyuk Attraktor tomonidan parchalab yuborilayotgan ESO-137 spiralsimon galaktika organilmoqda. Ushbu galaktika Buyuk Attraktor tasiri ostida qismlarga ajralib, bolinib ketmoqda. Ushbu jarayonni mufassal kuzatish orqali astronomlar ushbu sirli obyektni yanada chuqurroq organish ilinjidalar.



Yangilаndi: 18.01.2016 09:16  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Faylasuf va fizik suhbatidan:

-Muhabbatning kuchi nimada deb o'ylaysiz? - deb so'radi faylasuf.

-Buning javobi juda oson, Muhabbatning kuchi, uning tezlanishi va massasining kopaytmasiga teng, ya'ni Fmuh=ma... - deb javob berdi fizik.



Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)