Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Fan tarixidan.... Yuriy Alekseevich Gagarin

Yuriy Alekseevich Gagarin

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

Yuriy Alekseevich Gagarin

Yuriy Alekseevich Gagarin 1938 yilning 9-mart kuni, Rossiyaning Garbiy viloyati (hozirgi Smolensk), Gjat tumanidagi Klushino qishlogida tugilgan. Rus harbiy uchuvchisi, fazogir. Insoniyat tarixida koinotga parvoz qilgan eng birinchi shaxs.

Gararinning otasi Aleksey Gagarin duradgor, onasi Anna Matveyeva esa, sut fermasida ishlagan. Yuriy Gagarin boshlangich talimni dastlab, 1941 yilning 1-sentyabrida, Klushino qishlogidagi orta maktabda boshlagan. Biroq 6-oktyabrga kelib Gagarin yashayotgan qishloqni nemis fashistlar armiyasi bosib oladi barcha soha singari, maktab faoliyati ham toxtatiladi. 1943 yilda qishloq ozod etilgach, Gagarin yana oqishni davom ettiradi. U 1949 yilda Gjat orta maktabining 6-sinfini tugallab, Lyubertsk hunarmandchilik bilim yurtiga oqishga kiradi va uni 1951 yilda metall quyuvchi va shakl beruvchi mutaxassis sifatdiaaloga tamomlaydi. 1951 yilning ozida u Saratov sanoat texnikumiga oqishga kiradi. 1954 yilning 25oktyabrida esa, u Saratov aeroklubiga azo boladi. U mazkur aeroklubda yuksak natijalarga erishadi va ozining ilk mustaqil parvozini YaK-18 samolyotida amalga oshiradi. Gagarin Saratov aeroklubini ham aloga tamomlagan. U, umumiy hisobda 42 soat va 23 daqiqa parvoz qilib, jami 196 marta havoga kotarilgan.

1955 yilda Yuriy Gagarin harbiy xizmatga chaqiriladi va u 1955-1957 yillarda harbiy qiruvchi uchuvchi sifatida xizmat otaydi. 1955 yilning 27 oktyabrida Yuriy Gagarin, Orenburg (osha vaqtdagi nomi Chkalov) shahriga, 1-sonli harbiy aviatsiya uchuvchilari bilim yurtiga yollanadi. 1957 yilning 25 oktyabrida Gagarin mazkur bilim yurtini ham aloga tamomlab, Murmansk yaqinidagi, Shimoliy flotga tegishli bolgan 169-qiruvchi aviatsiya polkining 122-qiruvchi aviatsiya diviziyasida harbiy xizmat otashni boshlaydi. Shu yili Gagarin, Valentina Gorycheva bilan turmush quradi. Ular ikki nafar qiz farzand korishgan.

Osha vaqtlarda, koinotga insonning uchirilishi borasida ish olib borayotgan ilmiy texnik guruh rahbari, akademik Korolyov boshchiligida, koinotga parvoz qilishi kerak bolgan nomzodlarning aynan harbiy uchuvchilar safidan saralab olinishi kerakligini taklif qilgan edi. Uning taklifiga binoan, avvaliga 20 nafar, keyin esa 6 nafar saralab olingan harbiy uchuvchilar orasidan, koinotga ilk parvoz uchun yakuniy nomzodlar sifatida 3 nafar harbiy uchuvchi Yuriy Gagarin, German Titov va Grigoriy Nelyubov tanlab olingan edi. Hukumat, mudofaa vazirligi va Korolyov ilmiy guruhu vakillari ortasida tor doirada otkazilgan songgi maslahatlashuvdan keyin, birinchi kosmik parvoz uchun aynan Yuriy Gagarinning nomzodi tasdiqlandi. German Titov esa unga zahira varianti sifatida belgilandi. Parvozdan asosiy maqsad, Korolyovning ozi tasdiqlagan rejaga kora quyidagicha bolgan: Yerdan 180-230 km balandlikda yer atrofini 1 soat 30 daqiqa mobaynida bir marta aylanib chiqish. Parvozdan maqsad, insoning maxsus jihozlangan kemada, kosmosda bola olishini tekshirish, kosmik kemadagi uskunalarning parvoz vaqtidagi holatini tekshirish, kosmik kema va Yer ortasidagi aloqani tekshirish, fazogir va fazo kemasining qonish uskunalarining ishonchliligiga ishonch hosil qilish.

1961 yilning 12-aprel kuni, tonggi soat 09:07 da, Qozogistonning Boyqongir kosmodromidan, Yuriy Alekseevich Gagarin Vostok-1 fazo kemasida koinotga parvoz qildi. Gagarinning chaqirish taxallusi Kedr bolgan. Start! Buyrugi berilishi bilan, Gagarin ozining mashhur iborasi Poexali! (Ketdik!) bilan hitob qilgan edi.

Orbitaga chiqib olgach, Gagarin eng oddiy tajribalarni otkazdi: yedi, ichdi, yon daftarga qaydlar qoldirdi. U ozi xis qilayotgan barcha narsa haqida bort magnitofoniga yozib bordi. Yer atrofida toliq bir marta aylanib chiqqach, parvozning 108-daqiqasida (soat 10:55:34 da) Gagarin, oz fazo kemasini Yerga qaytib qondirishga kirishdi. Biroq, qonish reja boyicha Stalingraddan 110 km (hozirgi Volgograd) masofada emas, balki, unga qoshni bolgan Saratov viloyatidagi Smelovka qishlogi yaqiniga togri keldi. Yaqin oradagi harbiy qismning zenit-raketa kompleksi xizmatchilari Gagarinning parashyutda tushib kelayotganligini birinchi bolib payqashdi. Qonish muvaffaqiyatli amalga oshganidan song, qonish joyiga harbiy diviziya xizmatchilari yetb kelishdi va birinchi fazogir insonni harbiy qismga olib ketishdi. Osha yerdan tuurib, Yuriy Gagarin, berilgan topshiriqning muvaffaqiyatli bajarilgani haqida, harbiy qomondonlikka axborot berdi. Uning qonish joyining ozidayoq, korsatgan jasorati uchun dastlabki mukofot Qoriq yerlarni ozlashtirish uchun medali bilan taqdirlandi. Bu esa, Gagarindan boshlab, keyingi barcha fazogirlarga, qonish joyining ozida topshirish ananasiga aylanib qoldi. Ikki kundan keyin 14 apreldayoq, Yuriy Alekseevich Gagarin Sovet ittifoqi qahramoni unvoni bilan taqdirlandi. Shuningdek unga, Volga avtomobili, 4-xonali kvartira, hamda 15000 rubl pul mukofoti topshirildi. Gagarin parvoz qilgan vaqtda harbiy unvoni katta leteynant bolgan. Harbiy qomondonlik, qonish amalga oshgan vaqtning ozidayoq unga birdaniga Mayor unvonini berdi. Yani Gagarin, Leteynant bolib uchib, Mayor bolib qongan. Yuriy Gagarin, jami bolib 40 dan ortiq ichki va xalqaro mukofotlarga sazovor bolid, koplab mamlakatlar va shaharlarning faxriy fuqarosi, akademiya va oliy oquv yurtlarining faxriy akademigi unvonlari bilan taqdirlandi.

Gagarinning parvozdan keyingi hayotining dastlabki 3 yili asosan turli uchrashuvlar, va horijiy davlatlarga xizmat safarlar bilan otdi. 1961 yilning 1-sentyabrida Gagarin, Jukovskiy nomidagi harbiy-uchuvchi-muhandislik akademiyasiga qabul qilindi. 1964 yildan boshlab esa u Fazogirlarni Tayyorlash Markazi boshligining orinbosari lavozimida ish boshladi. Shu yilning ozida Gagarin, kosmonavtlar otryadi komandiri etib tayinlandi. 1966 yilda Yiriy Gagarinni Xalqaro Astronavtika Akademiyasining faxriy azosi etib saylashdi.

Yuriy Gagarin yangi turdagi fazo kemalari Soyuzlar bilan ham yana koinotga parvoz qilishga hozirlik kora boshladi. U shuningdek, yangi turkum qiruvchi samolyotlarining sinovchi-uchuvchisi sifatida, koplab tajriba-sinov ishlarida ishtirok etardi. Shunday sinash uchishlarining birida, 1968 yilning 27 mart kuni, Vladimir viloyatining Kirjach tumani, Novoselyovo qishlogi yaqinida, Yiriy Alekseevich Gagarin, MiG-15UTI samolyoti bilan aviahalokatga uchradi va fojiali ravishda vafot etdi.

Hozirda, tarixda birinchi fazogir tugilib osgan Gjat tumani va Gjatsk shahri Gagarin sharafiga, uning nomi bilan ataladi. Dunyo boyicha deyarli barcha shaharlarda, Gagarin kochasi mavjud. Tarixdagi ilk kosmik parvozdan keyingi qonish amalga oshgan Smelovka qishlogiga maxsus memoriy kompleks barpo etilgan. Shuningdek, Yuriy Alekseevich Gagarin sharafiga, uning nomi Oydagi krater va asteroidlardan biriga biriktirlgan.

Gagarin dastlabki kosmik parvozni amalga oshirgan 12-aprel sanasi, butun dunyoda Kosmonavtika kuni sifatida keng nishonlanadi.

Yangilаndi: 16.03.2015 04:20  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Mendeleev ham, o'z xotiniga, birinchi o'rinda xotin emas, balki aynan Vodorod turishi kerakligini juda uzoq tushuntirishga majbur bo'lgan...


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 766
O'qilgan sahifalar soni : 2646172

Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)