Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Astronomiya DAWN sayyoralararo avtomatik stansiyasi Serera mitti sayyorasiga yetib bordi.

DAWN sayyoralararo avtomatik stansiyasi Serera mitti sayyorasiga yetib bordi.

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

DAWN sayyoralararo avtomatik stansiyasi Serera mitti sayyorasiga yetib bordi.

2015 yilning 6 mart kuni NASAning DAWN koinot kemasi mitti sayyora Sereraga yetib bordi va uning atrofida aylanish orbitasiga chiqishga muvaffaq boldi. 2015 yilga moljallangan dasturning ilk bandlariga kora, Dawn Serera orbitasida 2015 yilning iyul oyigacga faoliyat korsatishi kozda tutilgan. Avvallari fazoga uchrilgan sayyoralaro avtomatik fazo stansiyalaridan faqrli olaroq, Dawn oziga belgilangan vazifalar yuzasidan tashrif buyurishi lozim bolgan osmon jismlari Vesta asteroidi hamda Serera mitti sayyorasini uchib otish yonalishida, ya'ni, yaqinidan uchib otayotib orgnadigan apparat sanalmaydi. Balki u ozi yonalgan osmon jismi orbitasi atrofida malum muddat aylanib, keyin esa navbatdagi manzil tomon yol oladigan fazoviy apparat sanaladi. Xususan u, Sereraga yetib borgunicha, Vesta asteroidi atrofidas deyarli bir yil aylanib, undasn keyingina, aniqrogi, 2012 yil sentyabrida mitti sayyoraga yol olgan edi.

Dawn sayyoralararo apparatining asosiy maqsadi Vesta asteroidi va Serera mitti sayyorasini organishdan iborat bolib, bu apparat 2007 yilning 27-sentyabr kuni Kanaveral kosmodromidan Delta-2 7925H raketa eltuvchisi tomonidan uchirilgan edi. Parvoz vaqtidagi massasi 725 kg bolgan. Organish uchun Vesta va Serera tanlanishining sababi sifatida esa, NASA mutaxassisari tomonidan, bu ikki osmon jismining bir-biriga qarama-qarshi turdagi asteroidlar sinfiga mansubligi bilan izohlashgan edi. Ya'ni, Vesta asteroidi yaxlit tog jinsiga oxshash, suvsiz osmon jismi bolsa, Serera esa taxminan 100 km gacha bolgan qalin muz qatlamiga ega bolgan va shaklan sfera shakilga yaqin osmon jismi hisoblanadi. Bundan tashqari, Vesta asteroidi Yer sirtiga yetib keladigan meteoritlarning asosiy manbai sanaladi.

Dawn stansiyasi uchun moljallangan parvoz rejasi 8 yil bolib, Quyosh atrofida uchta spiralsimon aylanish bilan uchishi rejalashtirilgan. Uning parvoz rejasini shartli ravishda quyidagi xronologik qismlarga ajratish mumkin:

1) 2007 yil 27-sentyabr: Yerdan uchib chiqish;

2) 2009 yil fevral oyi - Mars gravitatsiya maydoni atrofida aylanib, tezlanish olish;

3) 2011 yil avgust oyi Vesta asteroidi yaqiniga yetib borishi va ksenon ionili dvigatellar yordamida, mazkur osmon jismi orbitasiga chiqish;

4) 2011 yil avgustdan 2012 yil avgustigacha Vesta asteroidini tadqiq qilish;

5) 2012 yil avgusti Vesta gravitatsiya maydonidan kengayadigan spiral korinishidagi orbita boylab tezlanish olish orqali uchib chiqib ketish va Serera sari yol olish;

6) 2015 yil mart oyi - Serera ga yetib borish va uning orbitasiga chiqish;

7) 2015 yil iyul missiya yakuni.

Dawn sayyoralararo avtomatik satansiyasining parvoz traektoriyasi

Dawn parvozini unga ornatilgan uchta ksenon ionli dvigatella taminlab beradi. Dvigatellarning har biri 30 mN taynch kuchiga va 3100 s solishtirma impulsga ega bolib, unga 425 kg ksenon ion yoqilgisi yuklangan edi. Bu yoqilgi yonishi evaziga dvigatel meyoriy ish rejimida apparatga 97 km/soat tezlik bera oladi.

Apparatning foydali yuki ilmiy tadqiqot asboblaridan quyidagilarni keltirish mumkin: ikkita oq-qora matritsali 1024 pikselli fotokameralar; gamma-kvantlari va neytronlar detektori GraND; hamda, VIR nomli korish diapazoni spektrometri.

Dawn orqali shu paytgacha olingan ilmiy natijalar esa quyidagi tartibda bayon qilinmoqda:

- 2011 yil 3 may kuni. Vesta asteroidining 1.21 million km masofadan olingan fotosuratini Yerga yubordi;

- 2011 yilning 16-iyul kuni, apparat Quyosh atrofida deyarli ikkita toliq aylanishni amalga oshirgach, Vestaning 16000 km balandlikka ega bolgan aylana orbitasiga chiqib bordi;

- 2011 yil 17 dekabr kuni, Dawbn Vesta orbitasidan olingan birinchi fotosuratni yubordi;

- 2011 yil 12-dekabr kuni, u Vesta orbitasi boylab eng past masofaga tushib bordi. Bu bosqichda Vesta sirtigacha bolgan masofa atiga 210 km ni tashkil qildi. Bu bosqichda asteroidnin gravitatsiya maydonini aniq olchash, uning massasining jism bolyalb qanday taqsimlanishini aniqlash; kosmik nurlarning Vesta sirti bilan tasirlashuvidan paydo boluvchi gamma-kvantlarni va neytronlarni qayd qilish; shuningdek asteroid sirtining kimyoviy elementlar tarkibini aniqlashdan iborat ishlar amalga oshirildi.

- 2011 yil 13 dekabr kuni, Dawndan Vesta sirtining eng katta tiniqlikda (bir pikselda 23 metr) olingan fotosuratlari qabul qilindi.

- 2012 yil 5-sentyabr kuni Dawn Vestani tark etib, navbatdagi manzil Serera tomon parvozga chiqdi;

- 2014 yil noyabrida Dawn Sereradan 0,0175 a.b. va Yerdan 3,652 a.b. masofada edi. Bu masofani yoruglik taxminan 31 daqiqada bosib otadi.

- 2015 yil 6 mart oyida Dawn sayyoralararo avtomat fazo apparati mitti sayyora Serera orbitasiga muvaffaqiyatli chiqarildi.

Endilikda olimlar Serera sirtining tiniq tasvirlarini va boshqa muhim malumotlarni olishni kutmoqdalar.

Yangilаndi: 15.03.2015 02:45  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

"Dohiyona" qisqartirish:

????????????????????????



Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)