Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Anders Selsiy

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

Anders Selsiy

Anders Selsiy (shvedcha - Anders Celsius) shved astronomi, geolog, meteorolog.

1701 yilning 27-noyabrida Shvetsiyaning Uppsala sharida tugilgan. Uning avlodi, xususan, otasi va har ikkala bobosi, shuningdek amakisi ham oz davrining kozga koringan olim va ziyolilari bolishgan. Xususan, amakisi Ulof Selsiy (1670-1756), taniqli sharqshunos, tarixchi va botanik bolgan ekan. Anders Selsiy, boshlangich talimni oz oilasida olgach, Uppsala universitetiga oqishga kiradi. Uning oliygohdagi ilmiy rahbari, mashhur astronom Jak Kassini bolgan. 1730 yildan etiboran, ozi talim olgan universitetda, matematika va astronomiya fanlari professori lavozmida ishlay boshlaydi.

Anders Selsiyning nomini ilm-fan tarixiga muhrlagan narsa, uning haroratni olchash uchun taklif etgan qulay olchov shkalasi bolib, olim 1742 yilda, amaliy olchashlar uchun, muzning erishi (suvning muzlashi) va suvning qaynashi haroratlarini tayanch nuqtalar sifatida tanlab olib, ular orasidagi 100 bolinmalik shkaladan foydalanishni tavsiya etgan edi. Shuni takidlab otish joizki, Selsiyning ozi avvaliga, muzning erishini 100 C, suvning qaynashini esa 0 C deb qabul qilgan; shkalani bizga tanish holatga keltirgan olim esa, ingliz botanigi Karl Linney boladi. Aynan Linney, 1745 yilda (ya'ni, olimning olimidan bir yil otib) Selsiy shkalasi uchun hozirgi korinishni tadbiq etib, ilm-fanga joriy qilgan edi. Mashhur harorat shkalasidan boshqa, Selsiyning ilmiy yutuqlari sirasiga, uning shimol yogdusining tabiatini organish borasidagi izlanishlarini keltirish mumkin. U kompas strelkasining ogish harakati va shimol yogdusining inetnsivligi kolami orasidagi korrelaytsion bogliqlikka kora, mazkur hodisaning (yogduning) tabiati, magnetizm hodisalari bilan bogliq ekanligini aniqlaydi. Bundan tashqari Selsiy, farang astronom olimi Lui de Mopertyui bilan birgalikda, shimoliy qutbga yaqin joylashgan Laplandiya olkasi hamda, hozirgi Ekvador davlati hududida joylashgan ekvatorial kengliklardagi Yer meridianining 1 yoyi uzunligini olchash ekspeditsiyasi ishlarida ishtirok etadi.

1741 yilda Selsiy rahbarligida Uppsala astronomiya rasadxonasi tashkil etiladi. Anders Selsiyning ozi, ushbu rasadxonadagi kuzatishlar orqali, 300 dan ziyod yulduzlarning yorqinligi va osmon sferasidagi joylashuvi boyicha ancha mukammal olchashlarni amalga oshiradi va yozib qoldiradi.

Anders Selsiy 1744 yilning 25 aprelida, Uppsalada vafot etgan.

 
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Buyuk olimlar fotogalereyasi

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Fizika o'qituvchisi bolalarga savol beryapti:

-1 kg temir og'irmi, yoki, 1 kg paxtami?

Bir olg'ir so'zamol bola javob qaytradi:

-Domla oyoqqa tushib ketsami, yoki, tarozida tortib ko'rsami?



Tafakkur durdonalari

Dunyoda ilmdan o'zga najot yo'q va bo'lmagay! (Imom Buxoriy)