Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Horijlik olimlar Jon Edvard Lennard-Jons

Jon Edvard Lennard-Jons

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Jon Edvard Lennard-Jons

Jon Edvard Lennard-Jons (inglizcha Sir John Edward Lennard-Jones) ingliz fizik- va kimyogar-nazariyotchisi. Kvant kimyosining dastlabki namoyandalaridan biri. Uning asosiy ishlari, kvant kimyosi, atom fizikasi va statik mexanika sohalariga oiddir. Olimning asl ism-sharifi Jon Edvard Jons bolib, 1924 yilda, rafiqasi Ketlin Lennardga uylanishi munosabati bilan, familiyasini Lennard-Jons tarzida qoshaloq shaklga ozgartirgan.

Jon Edvard Lennard-Jons 1894 yilning 27 oktyabr sanasida, Angliyaning Lanakshir grafligi hududida joylashgan Li shahrida tugilgan. Avvaliga mahalli grammatika maktabida talim olgan. 1912 yilda u Manchester universitetiga matematik mutaxassisligi boyicha oqishga kirib, ushbu oliygohni magistr darajasi diplomi bilan muvaffaqiyatli tamomlaydi. Oliy talim davomida u tovush nazariyasi masalalari bilan shugullangan.

1915 yilda, I-jahon urushi munosabati bilan uni Qirollik harbiy havo kuchlari safiga chaqirishadi va bolajak olim, harbiy xizmatni Fransiyada, jangovar harakatlar maydonida otaydi. Ushbu davr, harbiy harakatlar uchun aviatsiyaning endi-endi qollana boshlayotgan boshlangich davri bolib, harbiy havo kuchlarining tashkil etilishi tarixan yangilik edi. Shu tufayli ham, Lennard-Jons harbiy xizmat bilan vaqtning ozida, Milliy Fizika laboratoriyasi uchun aerodinamik hisob-kitoblarni yuritish ishlarida faol qatnashgan.

1919 yilda u harbiy xizmatdan qaytgach, ozi oqigan Manchester universitetiga ishga joylashadi va matematikadan dars bera boshlaydi. Ayni vaqtda unda gazlarning kinetik nazariyasi yuzasidan jiddiy qiziqishlar paydo boladi. universitetdagi faoliyatini rivojlantirib u, fan doktori darajasiga erishadi va 1922 yilga kelib esa, 1851-yil Butunjahon korgazmasi nomidagi stipendiyaga ega boladi. bu uning uchun ilmiy izlanishlaridagi faoliyatini yanada nufuzliroq muassasa Kembrij universitetida, mashhur olim Ralf Fauler qol ostida davom ettirish imkonini beradi. 1824 yilda u Kembrijda Falsafa Fanlari Doktori[1] (PhD) darajasi uchun dissertatsiya himoya qiladi. Faulerning tavsiyasi bilan u molekulalararo va atomlararo kuchlar masalalari bilan jiddiy qiziqib shugullana boshlaydi. Osha yili u, qator moddalarning kristall panjaralarining energetik parametrlarini hisoblash uchun qollagan va atomlararo kuchlarning potensiallarini ifodalashga xizmat qiluvchi ilmiy mulohazalarini bayon qildi. Shuningdek, Van der Vaals tenglamasi parametrlarni, molekulalararo ozaro tasir kuchlarini bayon qiluvchi atamalar doirasida umumlashtirdi. 1925 yilda Lennard-Jons Bristol universitetida matematik fizika boyicha maruzachi sifatida ish boshladi. Bir yarim yil otib esa, ushbu universitetning nazariy fizika kafedrasiga rahbarlik qila boshladi. U 1929 yilda mashhur Gettingen universitetiga, kvant mexanikasi boyicha bilim olish uchun yol oladi. Olim kvant mexanikasi nazariyasini, qattiq jism molekulalarining struktura tuzilishi masalalariga tadbiq eta boshlagan.

1930 yildan 1932 yilgacha Lennard-Jons Bristol universitetida fakultet dekani lavozimida faoliyat yuritadi. Uning 1928-1932 yillar davomida, Fridrix Xund va Robert Milliken bilan bir qatorda olib borgan, kvant kimyosiga oid ishlari orqali, haqli ravishda, kvant kimyosining asoschilaridan bir sifatida etirof etiladi. Yuqorida nomi tilga olingan olimlar bilan bir qatorda Lennard-Jons, kvant kimyosining eng asosiy yonalishlaridan biri - molekulyar orbitalar uslubini ishlab chiqqan. Ushbu uslubni ikki atomli molekulalar uchun tadbiq qilish orqali, 1929 yilda u, ilk bora kislorod molekulasining paramagnetizmini asoslab berishga muvaffaq boladi.

Lennard-Jons 1932 yillardagi ilmiy ishlarida, suyuqliklar hamda, zichligi yuqori bolgan gazlardagi fizik-kritika hodisalarni tadqiq qilib, adsorbsiya nazariyasi ustida izlanishlar olib boradi. U molekula va adsorbsiyalovchi yuza orasida kovalent boglanish yuzaga kelishi mumkinligini korsatib berdi. Ushbu ilmiy yondoshuv asosida esa, keyinroq, adsorbsiya turlarining tasnifi ishlab chiqilgan. Yuqoridagi ilmiy muvaffaqiyatlar samarasi olaroq, Lennard-Jons 1932 yilda Kembrij universitetida ozi uchun maxsus yangi tasis etilgan nazariy kimyo professori unvoni va lavozimiga tayinlanadi. U mazkur universitetda, keyinchalik katta ilmiy salohiyatga ega bolgan kuchli nazariy kimyo maktabini shakllantirdi.

Lennard-Jonsning yuqoridagi ilmiy va amaliy muvaffaqiyatlarining etirofi olaroq, 1933 yilda uni Buyuk Britaniyaning eng nufuzli ilmiy jamiyati bolmish London Qirollik jamiyatiga azolikka qabul qilishgan.

1937 yil avvaliga kelib olim ozining molekulyar orbitallar uslubi asosida, turli molekulalarning struktura tuzilishi masalalariga tadbiq etib, polienlar va aromatik molekulalarning xossalarini organib chiqdi. Shu yilning ozida u, ozi ishlayotgan Kembrij universitetining matematika laboratoriyasining tasischilaridan biri sifatida, ushbu laboratoriyaning tashkillash ishlarida bosh-qosh boldi. 1939 yilda uning tashabbusi va rahbarligi bilan, mazkur laboratoriyada, kvant mexanikasiga oid hisoblashlarni avtomatlashtirilgan tarzda bajaruvchi differensial analizator loyihalandi va ishga tushirildi.

1939 yil, II-jahon urushi boshlanishi munosabati bilan, Lennard-Jons turli xil harbiy amaliyotlarga oid hisob-kitoblarni bajarishga ixtisoslashtirilgan ilmiy guruhga rahbarlik qila boshladi.

Bir vaqtning ozida, Taminot vazirligida, turli lavozimlarda maslahatchi bolib ishladi. Butun II-jahon urushi davomida u, ballistik raketalar sinovlari va shu kabi harbiy va strategik masalalar uchun ilmiy yutuqlarni tadbiq etish bilan shugullandi. Urush yakunlangach, u bir muddat yana Taminot vazirligida faoliyat yuritdi. 1946 yilda, Angliya hukumati tomonidan Lennard-Jonsning II-jahon urushi mobaynida korsatgan xizmatlarining etirofi sifatida, unga ritsarlik maqomi Britaniya Imperiyasi ritsar-komandori ordeni hamda, ser unvoni taqdim etildi. Aynan shu yili unga, Kembrij universitetining Faxriy doktori ilmiy unvoni ham berilgan.

Olim 1946 yil songida, hukumat tarkibidagi faoliyatini toxtatib, yana Kembrij universitetiga qaytishga qaror qildi va ilmiy-talimiy jarayonlarni isloh qilish boyicha qator tashabbuslari bilan, universitetda bir qancha ishlarni amalga oshirdi. Shuningdek, urush tufayli bir oz toxtab qolgan ilmiy tadqiqotchilik faoliyatini qayta jonlantirdi. 1948 yilda Lennard-Jonsni Faradey jamiyati prezidentligiga saylashadi. 1949 yilda olim, kimyoviy valentlik nazariyasini ilmiy asoslab beruvchi turkum maqolalar bilan chiqish qildi. Ikki yil otib, ya'ni, 1951 yilda u ozining ekvivalent orbitalar usulini tadbiq etgan holda, ilm-fan tarixida ilk bora organik molekulalarning ionizatsiya potensiallarini hisoblab chiqdi.

Lennard-Jonsning katta ilmiy salohiyati va boy mamuriy tajribasini inobatga olib, uni 1953 yilda Shimoliy Stenfordshird universiteti qoshidagi kollejga rahbarlikka tayinlashdi. Ushbu muassasada, talim tizimi va mamuriy boshqaruv shakllarini isloh qilish boyicha amaliy tajriba-sinov ishlari olib borilishi kozda tutilgan edi. Lennard-Jons rahbarligida tajribalar muvaffaqiyatli yakunlandi. Amaliy tajribalar yakuniga kora ushbu kollej universitet darajasiga kotarilgan bolib, hozirda u Kil universiteti tarzida faoliyat yuritmoqda va uning laboratoriyalaridan biri Lennard-Jons nomi bilan ataladi.

50-yillar boshiga kelib, ilmiy va mamuriy faoliyatdagi ulkan yutuqlar tufayli, Lennard-Jons koplab ilmiy mukofotlarga tavsiya etildi va ularga sazovor boldi. Xususan unga, 1953 yilda London Qirollik jamiyatining Gemfri Devi nomidagi medali; Kembrij falsafa jamiyatining Hopkins mukofoti; shuningdek 1954 yilda, Oksford universitetining Faxriy doktori hamda, Longstaff Kimyo jamiyatining medallari topshirilgan. Bulardan tashqari, Qirollik Kimyo jamiyatining ozi, Lennard-Jons nomidagi maxsus medal tasis etgan.

Jon Edvard Lennard-Jons 1954 yilning 1-noyabrida, Staffordshir grafligidagi Stok on Trent shahrida vafot etgan.


[1] Osha vaqtlarda horijiy oliy talim muassasalarida, har qanday fan yonalishi boyicha doktorlik darajasiga erishgan olimga Falsafa Fanlari Doktori (Philosophy Doctor) unvoni berilar edi. Bu anana hozirda ham bazi muassasalarda saqlanib qolgan.

 
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Buyuk olimlar fotogalereyasi

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Serjant askarlarga daraxt kestiryapti.

Bir askar norozi ohangda:

-Men oliy malumotli matematikman, menga ozimga mos ish bering...

-Yaxshi, unda sen ildiz chiqarish bilan shugullan!


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 764
O'qilgan sahifalar soni : 2574729

Tafakkur durdonalari

Hitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis