Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Horijlik olimlar Ralf Govard Fauler

Ralf Govard Fauler

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

Ralf Govard Fauler

Ralf Govard Fauler (inglizcha Sir Ralph Howard Fowler) ingliz fizik-nazariyotchisi, astrofizik, matematik. Nazariy astrofizikaga tamal toshini qoygan ilk olimlardan biri. Uning ilmiy ishlari asosan, statik mexanika, kvant nazariyasi, matematika hamda, termodinamika fanlariga bagishlangandir.

Ralf Fauler, 1889 yil 17 yanvar sanasida, Buyuk Britaniyaning Esseks grafligidagi, Roydon yerida, ishbilarmon va sportchi oilasida tugilgan. Boshlangich talimni 10 yoshigacha uyda, yollanma murabbiy nazoratida olgan. Keyinchalik esa, Horris Hill orta maktabiga oqishga otgan. Orta talimni, 1902-1908 yillar davomida Vinchester maktabida tamomlagan. Ralf Faulerning istedodi, maktab yillaridayoq yuzaga chiqqan bolib, u Vinchester maktabidagi oquvchilik yillaridayoq, tabiiy fanlar va ayniqsa, matematika boyicha bir necha nufuzli mukofotlarni qolga kiritgan. U 1906 yilda, Kembrij universitetining maxsus stipendiyasiga sazovor bolib, universitetda oqish uchun yollanmaga ega bolgan. 1908 yilda maktabni bitirgach, Fauler, Kembrijga, matematika yonalishiga oqishga kiradi va mazkur oliygohni 1911 yilda bakalavr darajasi bilan tamomlaydi. 1913 yilda, uning matematika borasidagi ilmiy yutuqlari uchun Relay mukofotin bilan taqdirlanadi va universitet qoshidagi Triniti kollejiga ishga qabul qilinadi. Fauler, 1915 yilda, Kembrij universiteti magistri diplomiga ham ega boladi. Bu vaqtda u, ikkinchi darajali differensial tenglamalarni yechishning oziga xosliklari masalalarida ilmiy izlanishlarni boshlagan edi.

1916 yilda, Britaniyaning I-jahon urushiga qoshilishi munosabati bilan, Ralf Faulerni, Qirollik dengiz artilleriyasiga xizmatga chaqiriladi. Dardanell bogozidagi jangda, yelkasidan ogir yaralangan olim, front ortiga, olim va muhandis Archibald Hill qol ostidagi harbiy muhandislik ishlanmalari guruhiga borib qoshiladi va aeroplanlarning uchishini kuzatish va tahlil qilish moljallangan maxsus radar asboblarini loyihalashda ishtirok etadi. Bu vaqtda u shuningdek, havo hujumiga qarshi lokatorlar hamda, snaryadlarni tayyorlash boyicha bir qancha amaliy ishlarni olib borgan. Xususan uning ballistik snaryadlarning samaradorligini oshirish borasidagi hisob-kitoblari, Britaniya armiyasi uchun I-jahon urushi davomida katta amaliy ahamiyatga ega bolgan. Mazkur ishlari uchun Fauler, 1918 yilda Britaniya Imperiyasi ordeni bilan taqdirlangan.

Urush yakunlangach, Ralf Fauler 1919 yilda Kembrijga qaytadi va Triniti kollejida matematikadan maruzalar ota boshlaydi. U urushdan avval, yassi egriliklar geometriyasi boyicha katta ilmiy ish boshlab qoygan edi. 1920 yilda, mazkur sohaga oid bir necha risolalar ham nashr ettirgan bolib, biroq, urush yillaridagi Hill bilan olib borilgan hamkorlik, Faulerning qiziqishlarini nazariy matematikadan, fizika tomonga burib yuborganligi, olimning oz qaydnomalarida xotirlab otilgan. Xususan u, gazlar nazariyasi bilan jiddiy shugullana boshlagan va kvant nazariyasi bilan qattiq qiziqib qolgan. Yani shu vaqtda, mashhur Kavendish laboratoriyasiga, Faulerning yaqin dosti, yadroviy parchalanishlar otasi bolmish mashhur olim Ernest Rezerford rahbarlik qila boshlaydi. Rezerford Faulerni, oz laboratoriyasiga, matematika boyicha maslahatchi lavozimiga taklif etadi va ularning uzoq yillik samarali ilmiy hamkorliklari boshlanadi.

1921 yilda Ralf Fauler, aynan oz dosti va ustozi Rezerfordning qiziga uylanadi. 1922 yildan etiboran u, Kembrij universiteti ilmiy noziri lavozimiga tayinlanadi. Aynan shu yili, uning Charlz Galton bilan hamkorlikdagi, ozaro tasirlashmaydigan zarrachalarning mumtoz statistikasiga bagishlangan ilmiy ishlari bilan shugullanishni boshlagan. Mazkur tadqiqotlar samarasi olaroq, statistik integrallarni yechishning, Darvin-Fauler uslubi ishlab chiqiladi. Keyinchalik Fauler, mazkur uslubni, gazlarda yuqori haroratlarda sodir boladigan kimyoviy dissotsiatsiya hamda, ionlanish jarayonlari uchun tadbiq etib, bu orqali, moddalarning ekstrimal holatlarini ham, statik mexanika uslublari orqali ifodalash mumkinligini korsatib berdi. Bu esa, unda, yulduzlarning atmosferasidagi gazlarning ionlashgan holatda ekanligi haqidagi goyalarni paydo bolishiga olib keldi. Shunga kora, u oq karliklarning tolaligicha ionlashgan gazlardan iborat bolishini ilmiy taxmin qilgan edi. Olimning bu ishlarining keyingi rivojlanish bosqichlarida, yulduzlarni tashkil qiluvchi moddalarning ideal gaz qonunlari va ionlanish jarayonlaridan ogishini etiborga olgan holdagi yondoshuvlari bilan ochib berishga uringan. Uning oq karliklar haqidagi ishlari, zamonaviy oq karliklar nazariyasining boshlangich asosi bolib xizmat qilgandir. Shuningdek Faulerning statik mexanika uslublarini tadbiq etgan boshqa bir sohasi, fizika va kimyo fanlari tutashgan sarhadlarda joylashuvchi kuchli elektrolitlar nazariyasi bolgan. Matematika sohasida ham, olim, Riman R-funksiyasining kubik ozgartirilishi borasidagi ilmiy tadqiqotlari bilan mashhur bolgan edi.

Faulerning qator ilmiy ishlari, qotishmalar, eritmalar va magnitlardagi faza otishlari masalalariga bagishlangan. Bundan tashqari, olimning yadro fizikasi sohasidagi, ogir elementlarda gamma-nurlanishlarining yutilishi, vodorodni elektrolitik usullar bilan parchalash kabi yonalishlardagi qator ilmiy tadqiqotlari, oz davri uchun eng ilgor ilmiy yutuqlar sirasida bolgan. U shuningdek, zaryadlangan zarrachalarning mass-spektrografdagi fokuslanishi nazariyasini (Frensis Aston bilan birgalikda) rivojlantirgan hamda, avtoelektron emissiya hodisasi uchun tushuntirishlar berib, oz nomi bilan ataluvchi Fauler-Nordgeym tenglamasini keltirib chiqargan.

Ralf Fauler, kvant nazariyasining ashaddiy tarafdorlaridan biri sifatida, ushbu nazariyaning Britaniyada rivojlanishi uchun katta ilmiy sai-harakatlar olib borgani tahsinga sazovordir. Chunonchi u, kvant nazariyasi mohiyatiga oid bir necha asosiy maqola va risolalarni, nemis tilidan ingliz tiliga ogirib nashr ettirgan va Olmoniyaning kozga koringan yetuk kvantchi-olimlarini Britaniya universitetlariga taklif etgan. Undan tashqari, Fauler, kvant kimyosining shakllanishida asosiy poydevorni qurgan olimlar qatoriga kiradi.

1932 yilda esa, u Kavendish laboratoriyasida yangi tasis etilgan unvon va lavozim Nazariyot bolimi professori orniga ishga otadi. Shu yilda, u ozining eng katta ilmiy yutuqlaridan biri - termodinamikaning nolinchi bosh qonunini shakllantiradi va ilm-fan jamoatchiligiga elon qiladi. 1932 yildan boshlab esa, suvning molekulyar struktura tuzilishi borasidagi ilmiy izlanishlarini olib boradi (Jon Bernal bilan hamkorlikda). Uning suv molekulasining tetraedr shaklida tuzilishi va undagi vodorod boglanishlarining ozaro bogliqligi haqidagi goyalari, suv va muzning koplab xossalarining mohiyatini anglashga katta yordam bergan. Osha yillari Faulerning, ion eritmalarning termodinamik xossalari, xususan, suvdagi vodorod ionlarining harakatlanishiga oid fundamental ilmiy maqolalari elon qilingan.

1938 yilda Ralf Faulerni, Teddingtondagi Milliy Fizika Laboratoriyasiga rahbarlikka tayinlanadi. Lekin Fauler, salomatligi bilan bogliq sabablarga kora lavozimdan voz kechadi. 1939 yilda esa, II-jahon urushining boshlanishi tufayli, u harbiy qomondonlik va dengiz admiralligi bilan hamkorlikni tiklaydi va artilleriya boshqarmasi uchun qator yangi ishlanmalari bilan yordam beradi. Xususan u, havo hujumidan himoya masalalarida, radarlarni takomillashtirish boyicha katta amaliy samara bergan ishlanmalarini yetkazib beradi. Bu borada u, Britaniyaning okean ortidagi ittifoqdoshlari AQSH va Kanada olimlari bilan ham faol ilmiy-texnikaviy hamkorliklar olib boradi va ularning yutuqlarini ham, oz ishlanmalari uchun tadbiq etadi. 1942 yilda, Faulerning mamlakat harbiy qudratini oshirish yolida qilgan xizmatlari uchun, qirollik tomonidan ritsarlik maqomi va Ser unvoni beriladi. U umrining songgi kunlarigacha, artilleriya uchun yangi ishlanmalarni tadbiq etish va ballistika masalalarida mavjud masalalarni takomillashtirish boyicha jiddiy ishlagan.

Ralf Govard Fauler, oz ilmiy faoliyati davomida, katta ilmiy maktabga asos solgan bolib, keyingi davrlarda ilm-fan uchun ulkan xizmat qilgan olimlar, xususan, Pol Dirak, Duglas Hartri, Lennard-Jons kabilar shular jumlasidandir. Faulerning koplab shogirdlari, oz sohalarida Nobel mukofotlarini qolga kiritishgan.

Ralf Govard Fauler, 1944 yilning 28-iyulida, Kembrijda vafot etgan.

Uning nomini abadiylashtirish maqsadida, Oyning teskari tomonidagi kraterlardan biriga Fauler nomi berilgan, hamda, Antarktida yaqinidagi orollar guruhi Fauler arxipelagi deb nomlangan.

 
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Buyuk olimlar fotogalereyasi

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Tram-tramiston kimyo lug'ati;

Ekstarktor - sobiq traktor;

Polimer - uy polini o'lchash asbobi;

Xlorofill - xlorparast kimsa


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 766
O'qilgan sahifalar soni : 2643881

Tafakkur durdonalari

Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, aqlli va baxtli bo'lishlari shart...

I. Karimov