Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Horijlik olimlar German Lyudvig Ferdinand fon Gelmgolts

German Lyudvig Ferdinand fon Gelmgolts

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

German Lyudvig Ferdinand fon Gelmgolts

German Lyudvig Ferdinand fon Gelmgolts (nemischa: Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz ) buyuk olmon vrachi, fizik, psixolog va fiziologi. 1821 yilning 31 avgustida, Berlin yaqinidagi Potsdam shaharchasida tugilgan. Boshlangich talimni Potsdam gimnaziyasida olgan va 17 yoshida, gimnaziyani tamomlab, Qirollik tibbiyot-jarrohlik institutiga oqishga kirgan. Institutni 1842 yilda, doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoyasi bilan tamomlagan. Qirollik tibbiyot-jarrohlik instituti bitiruvchilari uchun, mamlakatda majburiy 8 yillik harbiy xizmat mavjud bolib, Gelmgolts 1843 yildan boshlab, Potsdamning ozida harbiy vrach bolib xizmat qila boshlaydi. 1847 yilning 23 iyulida, Berlin fizika jamiyati majlisida, ozining mashhur Kuchning saqlanishi haqida nomli maruzasini oqiydi. U keyinchalik alohida risola tarzida ham chop etilgan. Mazkur risolada u, Joul, Mayer va Karnolarning ishlarida yoritib berilgan, energiyaning saqlanish tamoyilini umumlashtirib, oz goya va xulosalari bilan boyitib, tarixda birinchi marta energiyaning saqlanish tamoyili termodinamikaning birinchi bosh qonunini tariflab beradi. Shundan song, 1848 yilda, Aleksandr Gumboldtning tavsiyasiga kora unga harbiy xizmatdan muddatidan avval ozod etiladi. U Berlindagi Badiiy Akademiyaga anatomiya oqituvchisi bolib ishga kiradi; bir vaqtning ozida, anatomiya muzeyida assistent bolib ishlay boshlaydi. Mazkur yillar davomida u, mustaqil ravishda, nerv tolalarining rivojlanish jarayonlari, korish va eshitish organlarining fiziologiyasini tadqiq qiladi. 1849 yilda uni, ustozining tavsiyasiga kora, fiziologiya va umumiy anatomiya professori unvoni bilan Kyoningsbergga yuboriladi. 1855 yilda u Bonnga kochib otib, anatomiya va fiziologiya kafedrasining mudiri lavozimiga tayinlanadi. 1858 yilda esa, Geydelbergdagi fiziologiya kafedrasi rahbarligi ham unga topshiriladi.1871 yilda, u Berlin universitetining fizika kafedrasiga, fizika professori lavozimiga tayinlandi. Gelmgolts ishga kirishgach, hukumat bilan hamkorlikda, mazkur kafedra bazasida yangicha ilmiy muassasa - Fan saroyi (hozirda Berlin universitetining fizika instituti) tashkillaydi va uning oyoqqa turishiga katta mehnatlar sarflaydi. U mazkur muassasaga 1788 yilgacha rahbarlik qilgan. 1788 yilda, mamlakat parlamentining hamkorligida, Sharlottenburgda Imperial fizika-texnika idorasi tashkil etiladi va unga Gelmgolts prezident etib saylanadi. U yangi lavozimga otgach, Berlin fizika institutida maruzalar oqishda davom etadi.

Gelmgolts nafaqat otkir zehnli olim va malakali rahbar, balki, kuchli pedagog, mohir ixtirochi sifatida ham bolgan. Gelmgoltsning tibbiyotga oid ixtirolaridan - koz tor pardasini tekshirish uchun oftalmoskop (1850 yilda) va, koz olmasining egriligini olchovchi oftalmometr (1851 yilda)lar XIX asr ikkinchi yarmi oftalmologiyasi uchun benazir tibbiy anjomlar hisoblangan. Shuningdek, fizika sohasida ham, bir jinsli magnit maydon hosil qilish uchun, bir biridan, ozining radiusiga teng masofada, bir oqda joylashtirilgan ikkita solenoiddan iborat bolgan Gelmgolts galtagi va akustik signallarni tahlil qilish hamda past chastotali tovush tolqinlarini nazorat qilish va sozlashga moljallangan Gelmgolts rezonatori kabilarini misol qilib keltirish mumkin. Shuningdek u, tibbiyot va fizikadan tashqari, ozining atmosferada yuz beruvchi hodisalar uyurmalar, boron va momaqaldiroqlar, hamda, muz qatlamlarining tabiatini organish borasidagi ilmiy tekshirishlari bilan, ilmiy meteorologiya fanining shakllanishi jarayoniga ham oz hissasini qoshgan. Gidrodinamikaning fan sifatida shakllanib chiqishida ham Gelmgoltsning munosib ornini etirof etish kerak. U suyuqliklarda uyurmalarning hosil bolishi qonuniyatlarini birinchi bolib asoslab bergan edi.

German Gelmgoltsning fan oldidagi buyuk xizmatlarini etiborga olib, 1888 yilda unga, imperator Fridrix III, zodagonlik unvonini berdi. 1891 yilda esa, yangi imperator Vilgelm II tomonidan, Haqiqiy maxfiy maslahatchi mansabi hamda, Qora Burgut ordeni bilan mukofotlandi va unga Excellenz Janobi oliylari unvonini berildi. Olim, shu yilning ozida, Fransiyaning eng oliy mukofoti Faxriy legion yulduzi ordeni bilan mukofotlangan. Shuningdek 1935 yilda, Xalqaro Astronomiya Ittifoqining qaroriga kora, Oydagi kraterlardan biriga Gelmgolts nomi berilgan.

German Lyudvig Ferdinand fon Gelmgolts 1894 yilning 8 sentyabrida, Sharlottenburgda vafot etgan

 
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Buyuk olimlar fotogalereyasi

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Serjant askarlarga daraxt kestiryapti.

Bir askar norozi ohangda:

-Men oliy malumotli matematikman, menga ozimga mos ish bering...

-Yaxshi, unda sen ildiz chiqarish bilan shugullan!



Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)