Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Erida

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 0
Juda yomon!A'lo! 

Erida

Erida (136199 Eris) - karlik sayyoralar ichida eng yirigi. U kashf etilgan 2005 yilda, Quyosh tizimining 10-sayyorasi sifatida ham baholangan. Biroq 2006 yildan boshlab u karlik sayyoralar turkumiga kiritildi. Erida Transneptun obyekt va Plutoid hisoblanadi. Uni ilk marta Kaliforniya Texnologiya universiteti olimlari Maykl Braun, Chedvik Truxilo va Devid Rabinovitslardan iborat ilmiy guruh tomonidan, 2005 yilning 5-yanvar kuni, Samuel Oushin teleskopidan olingan 21-oktyabr 2003 yilga tegishli fotosuratlarni tahlil qilish jarayonida aniqlangan. Bir necha oylik kuzatuv va tahlillardan song, kashfiyot haqida 2005 yilning 29-iyul kuni e'lon qilindi.

Unga dastlab 2003 UB313 shartli nomi berilgan edi. Erida dastavval 10-sayyora deb hisoblangani uchun, unga astronomiya an'analariga muvofiq, qadimgi Rim va Yunon mifologiyasiga oid nom berishga qaror qilishdi. Ilmiy guruh rahbari Maykl Braunning ozi unga Prozerpina- ya'ni, Plutonning xotinining ismini berishni taklif qilgan. Undan tashqari Zena, Persefonava Lailovariantlari ham korib chiqilgan. Oxir oqibatda, Braunning ozi, qadimgi yunon janjal va adovat ma'budasining nomi - Eridani tanlashni ma'qul kordi. XAI bu nomni 2006-yilning 6-sentyabr kuni rasman e'tirof etdi va ertasi kuni 7-sentyabrda Eridani karlik sayyoralar safiga kiritdi.

Erida orbitasi, astronomik arxiv fotosuratlarini 1954 yilgacha qayta tahlil qilish orqali, jiddiy organib chiqilmoqda. Biroq, uning harakat qonuniyatlarini yuqori aniqlikda ornatishga koplab sabablar tosqinlik qilmoqda. Ulardan biri Eridaning oz orbitasidagi juda sekin harakati bolsa, uning korinish kattaligi ham juda xira ekanligi kuzatuvlarni qiyinlashtiradi. Eridaning korinadigan yulduz kattaligi 18,7m (taqqoslash uchun, Plutonda bu korsatkich 15m). Eridaning Quyoshdan ortacha masofasi 68,05 a.b. (10,18 milliard km), biroq, uning orbitasi ota chozinchoqligidan (ekstsentrisiteti 0,435), Erida Quyoshdan eng uzoqlashgan paytda, 97,63 a.b. gacha (14,61 milliard km) va eng yaqinlashganida esa, 38,46 a. b. (5,75 milliard km) masofani egallaydi. Erida Quyosh atrofida 581 yilda toliq bir marta aylanib chiqadi. Xabbl teleskopidan olingan ma'lumotlar asosida, Eridaning diametri 2400100 km atrofida deb baholandi. Eridaning massasi, uning tabiiy yoldoshi borligiga kora aniqlandi va Plutondan vaznliroq bolib chiqdi: (1,670,02)1022 kg; bundan kelib chiqadiki, uning ortacha zichligi ham 2,520,05 g/sm3 bolishi mumkin. Eridaning oz oqiga nisbatan ogish burchagi va oz oqi atrofida aylanib chiqish muddati (erida sutkasi) hozircha noma'lum. Stefan-Boltsman qonuniga asoslanib ishlab chiqilgan natijalarga kora, Erida sirtidagi ortacha harorat, ?253 C atrofida ekan.

Eridaning hozircha yagona tabiiy yoldoshi - Disnomiya 2005 yilning 10-sentyabr kuni S/2005 (2003 UB313) 1 vaqtinchalik nomi bilan aniqlangan. Tabiiy yoldoshga rasmiy nom - (136199) Eris I Disnomiya 2005 yilning 13-sentyabr kuni biriktirildi. Disnomiya - yunon afsonalaridagi ma'buda Eridaning qizining nomidir. U Eridadan 37000 km masofada harakatlanadi va oz sayyorasini taxminan 16 kunda aylanib chiqadi

Kashf etilishi

Kashf etgan olim

Maykl Braun, Chedvik Truxilo, Devid Rabinovits

Kashf etilgan joy

Kaliforniya, AQSH

Kashf etilgan sana

5-yanvar, 2005 yil

Eridaning orbital korsatkichlari

Perigeliy

38,463527 a.b.

Afeliy

97,631354 a.b.

Katta yarim oq (α)

68,047441 a.b.

Orbita ekstsentrisiteti (e)

0,43475424;

Siderik aylanish davri

205 029 kun; 561,34 yil.

Orbital tezligi (v)

3,436 km/soniya;

Peritsentr argumenti

150,862297

Ogishi

43,824120

Yoldoshlari

1 (Disnomiya)

Eridaning fizik korsatkichlari

Sirt yuzasi (S)

?17 950 000 km2;

Albedo

0.96

Massasi (m)

(1,670,02)1022 kg;

Korinadigan yulduz kattaligi

18,7m;

ortacha zichligi (?)

2,520,05 g/sm3;

Mutloq yulduz kattaligi

?1,19 0,3

Ikkinchi kosmik tezlik

1,384 km/soniya;

Sirtidagi ortacha harorat

20 K (?253 C)


Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring:

Feysbukda: https://www.facebook.com/Orbita.Uz/

Tvitterda: @OrbitaUz

Google+ : https://plus.google.com/104225891102513041205/posts/

Telegramdagi kanalimiz: https://telegram.me/OrbitaUz

Yangilаndi: 12.09.2018 13:37  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Faylasuf va fizik suhbatidan:

-Muhabbatning kuchi nimada deb o'ylaysiz? - deb so'radi faylasuf.

-Buning javobi juda oson, Muhabbatning kuchi, uning tezlanishi va massasining kopaytmasiga teng, ya'ni Fmuh=ma... - deb javob berdi fizik.



Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)