Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Astronomiya Meteoritlar

Meteoritlar

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 3
Juda yomon!A'lo! 

Meteoritlar

Meteoritlar Yerga sayyoralararo fazodan qulab tushuvchi tosh yoki temir jinslaridan tarkib topgan osmon jismlarining parchalaridir. Meteoritning yerga tushishi yorug’ik ajralib chiqishi, tovish va meaxnik effektlari hamrohligida kechadi. Osmonda yorqin olovli shar hosil bo’ladi va uning dumi, undan har tarafga tarqalayotgan uchqunlari kuzatiladi. Tunda bolid yuz kilometrgacha bo’lgan yon atrofni yoritishi mumkin. Meteorit kelib urilishi natijasidagi zarba to’lqini, gurunt va inshootlarning sezilarli darajadagi tebranishlarini keltirib chiqarishi mumkin.

Eng katta Meteorit  - temir jinsidan tarkib topgan Gobi deb nomlangan bo’lib, u g’arbiy afrikadan 1920 yilda topilgan, massasi 60 tonnani tashkil qiladi. Odatda Meteoritning massasi bir necha yuz grammlardan ortmaydi, nisbatan kattalari 1-2 kilogramm atrifida bo’ladi. Meteorit yerda mavjud kimyoviy elementlardan tarkib topgan bo’ladi. Bu elementlar, huddi yerdagi singari o’zari birikmalar hosil qilishi mumkin.

Yig’ilgan ma’lumotlarga ko’ra, aksariyat hollarda meteoritlar kichik sayyoralar – asteroidlarning parchalaridan iborat bo’lar ekan. Ular o’zaro to’qnashib, yanada maydaroq bo’laklarga parchalanib ketadi va Yer gravitatsiyasi ta’sirida bi parchalar, yerga qulay boshlaydi. Atmosferaga kirishi bilanoq, mazkur Meteoritlar havo molekulalari bilan ishqalanish natijasida yonishga uchraydi va shu tufayli yorqin shu’la paydo bo’ladi. Yer shariga har yili 500 dan ortiq sondagi Meteorit tushishlari kuzatiladi. Ularning aksariyati odatda okeanlarga va kimsasiz yerlarga qulaydi. Lekin, ba’zan yirik aholi turar joylariga ham Meteorit tushishlari kuzatiladi. Masalan 2013 yilning 14 fevralida Rossiya Federatsiyasining Chelyabinsk shahriga kutilmaganda katta o’lchamdagi Meteorit kelib tushdi va sezilarli talofotlarni keltirib chiqardi.

 

Yerda yil davomida davriy meteorit yomg’irlari ham kuzatilib turadi.

Asosiy meteorit yomg’irlari va ularning manbalari bilan quyidagi jadvalda tanishishingiz mumkin:

Meteorit yomg’iri

Eng ko’p meteorit tushadigan sana

Soatiga dona

Manbai

Kvadrantida

3 – yanvar

40

 

Lirida

22 – aprel

15

Tetcher kometasi

η Akvarida

5 – may

20

Gelley kometasi

δ Akvarida

28 – iyul

20

 

Perseida

12 – avgust

50

Svift-Tattl kometasi

Orionida

22 – oktyabr

25

Gelley kometasi

Taurida

3 – noyabr

15

Enke kometasi

Leonida

17 – noyabr

15

Tempel-Tattl kometasi

Gemnida

14 – dekabr

50

Asteroid 3200 Faeton

Ursida

23 - dekabr

20

Tattl kometasi

Yangilаndi: 04.09.2013 17:42  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

УлыбаюсьУлыбаюсьУлыбаюсь

Horijlik sayyoh samarqandlik matematik olimdan so'rayapti (ko'chada):

-kechirasiz, Registon maydonini qanday topsam bo'ladi?

-eni va bo'yini ko'paytirasiz, ya'ni, S=ab...


Mavzuga oid boshqa materiallar

Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 761
O'qilgan sahifalar soni : 2498014

Tafakkur durdonalari

Dunyo imoratlari ichida eng ulug'i - MAKTABDIR! (M Behbuduy)