Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish
Bosh sahifa Maqolalar Maqolalar Avgoadro qonuni va soni

Avgoadro qonuni va soni

E-mail Chop etish
Maqola Reytingi: / 4
Juda yomon!A'lo! 

Avgoadro qonuni va soni

Italyan fizigi va kimyogari Am?d?o Avogadro (17761856) Turin shahrida tugilgan. U yuridik malumot oldi. Biroq, tabiiy fanlarga qiziqishi va moyilligi uni fizika va mat?matikani mustaqil organishga undadi. 1806 yildan u Turindagi univ?rsit?t lits?yida fizikadan dars b?ra boshladi. 1820 yilda esa Turin univ?rsit?tining mat?matik fizikadan prof?ssori boldi.

Avogadroning ilmiy ishlari fizika va kimyoning turli sohalariga bagishlangan. 1811 yilda ozining oddiy gazlarning mol?kulalari bitta yoki bir n?chta atomdan tashkil topgan, d?gan gipot?zasini olga surdi. Shu asosda u id?al gazlarning asosiy qonunlaridan birini tarifladi, bu qonun Avogadro qonuni d?b nom oldi. Bu qonun shunday tariflanadi: T?ng hajmdagi istagan gazda bir xil sharoitda mol?kulalar soni bir xil boladi. (Bir xil sharoit d?ganda bir xil t?mp?ratura va bosim nazarda tutiladi). Avogadro qonuni k?yinchalik atom-mol?kulyar talimotni rivojlantirgan asoslardan biri boldi.

Bu qonundan gazlarning bir xil tashqi sharoitda olchangan zichliklari nisbati ularning molyar massalari nisbati kabi bolishi k?lib chiqadi. Agar biror gazning molyar massasini birlik uchun qabul qilsak (odatda, ugl?rodning 1/12 mol massasi), gazlarning zichliklarini bilgan holda ularning nisbiy molyar massalarini hisoblab topish mumkin.

K?yinchalik fizik kimyo asoschilaridan biri nid?rland olimi Vant- Goff quyidagi oxshashlikka asoslanib, id?al gaz qonunlarini suyultirilgan eritmalarga tatbiq qildi: Gaz bosh fazoda butun hajmni egallab tarqalgani singari, eritilgan modda eritkichning butun hajmi boyicha tarqaladi.

Vant-Goff gaz ozi joylashgan idishning d?vorlariga bosim b?rgani kabi, eritilgan modda ham oziga xos bosim xosil qilishini korsatdi; bu bosimni u osmotik bosim d?b atadi. Osmotik bosim biz eritkichni olib tashlab, eritilgan modda oshanday hajmni gaz shaklida toldirganda kuzatilishi mumkin bolgan gaz bosimiga t?ngdir. Shunday qilib, biror eritkichdagi malum bir moddaning osmotik bosimini olchab, bu moddaning gazsimon holatidagi zichligini bilish va Avogadro qonuni yordamida uning mol?kulyar massasini hisoblash mumkin. Shu tarzda gazsimon holatida hosil qilish qiyin yoki mumkin bolmagan moddalarning, masalan, qandning mol?kulyar massasini aniqlash mumkin boldi.

0,012 kg ugl?rodda n?chta atom bolsa, shuncha mol?kulaga ega bolgan mazkur modda miqdori mol d?yiladi. Bu holda Avogadro qonunini bunday tariflash ham mumkin: Istagan moddaning bir moli tarkibida ayni bir xil sondagi mol?kulalar boladi. Bu son Avgoadro soni d?b nom oldi. U 6,02?10-23 mol-1 ga t?ng. Avogadro soni turli usullar bilan aniqlanadi, ularning bazilari broun harakatish organishga asoslangan. Avogadro qonunining ikkinchi tarifi faqat gazlar uchungina emas, balki suyuqlik va qattiq jismlar uchun ham orinlidir.

Avogadro sonini bilish mikrodunyoning kolami, mol?kulalarning olchamlari haqida tasavvur b?radi. 1 sm suvni olaylik; uning massasi 1 g, u suvning 1/18 moliga t?ng; d?mak, 1 sm3 suvda (6.02/18)?1023=3.34?1022 suv mol?kulasi bor ekan. Binobarin, bir mol?kulaning hajmi 1/(3.34?1022)=3.23?10-3 sm3

Suyuklikda mol?kulalar zich joylashgan d?b hisoblansa, mol?kulaning chiziqli olchami, yani hajmining kub ildizdan chiqarilgan kattaligi taxminan 3?10-10 m?tr boladi. Yoki, 0,3 nm ga t?ng.

Boshqa atom va mol?kulalarning chiziqli olchamlari ham nanom?trning ondan bir n?cha ulushlari tartibidagi kattaliklardir. Optik mikroskopda kuzatish mumkin bolgan eng kichik zarrachalar mikrom?trning ondan bir n?cha ulushiga t?ng olchamlarga ega boladi, yani ularda taxminan 10 mlrd. atom bor. Biroq el?ktron mikroskop va boshka bazi asboblar (masalan, ionli pro?ktor) yordamida yakka atomlarni kuzatish mumkin.

Yangilаndi: 31.07.2013 18:21  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Faylasuf va fizik suhbatidan:

-Muhabbatning kuchi nimada deb o'ylaysiz? - deb so'radi faylasuf.

-Buning javobi juda oson, Muhabbatning kuchi, uning tezlanishi va massasining kopaytmasiga teng, ya'ni Fmuh=ma... - deb javob berdi fizik.


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 368
Kiritilgan mаqolalar soni : 788
O'qilgan sahifalar soni : 3194257

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis