Orbita . U Z

Ilm-fan fazosi uzra

  • Shrift o'lchamini kattalashtirish
  • Odatiy shrift o'lchami
  • Shrift o'lchamini kichiklashtirish

Litosfera

E-mail Chop etish PDF
Maqola Reytingi: / 8
Juda yomon!A'lo! 
Maqola mundarijasi
Litosfera
Yerning turli chuqurlik intervallaridagi zichligi.
Yerning ichki qatlamlarida erkin tushish tezlanishi.
Yerning turli chuqurliklaridagi bosim
Yerning ichki qatlamlaridagi harorat.
Yer qobigida kimyoviy elementlarning tarqalishi.
Hamma sahifa

Litosfera

Yerning ichki tuzilishi.

Yer nazariy farzaiy jihatdan uch asosiy qismga bolib organiladi: Qobiq, Mantiya va Yadro.

Yer qobigi qalinligi, okean chuqurliklariga nisbatan, 5 10 kilometr, tekisliklarda esa, 35 45 km, togli hududlardan esa 70 kilometr va undan yuqori masofada ozgaradi. Umuman olganda esa, yer qobigini ortacha 33 kilometr qalinlikdagi bir jinsli qatlam sifatida, shartli ravishda tasavvur qilinadi. Qobiqdagi tog jinslari harorati ortacha har 33 metrda 1C ga kotariladi.

Qobiq qatlamida bir birini almashtirib takrorlanuvchi (qum, tuproq, gil, ohaktosh kabi) chokindi jinslar qavati hamda, granit va bazaltdan iborat magmatik qavatlar mavjud. Chokindi jinslar asosan organik moddalarning yigindisidan iborat bolib, ularning kopchiligi foydali qazilmalar sifatida muhim ahamiyat kasb etadi. Chokindi jinslar qavatidan keyin granit qatlami mavjud bolib, u yer qobigida magmaning yuqori bosim va haroratda otilib chiqishi va sovub, qattiq holatga otishi tufayli vujudga kelgan. Granitdan keyin bazalt qatlami mavjud bolib, u granitdan kora ogirriq va unda temir, kaltsiy va magniy moddalari koproq.

Qobiqdan keyin, 33 29000 kilometr chuqurlik intervallarida Mantiya joylashgan. Mantiya Temir, Magniy va Qorgoshindan ekanligi va ortacha harorati 2000 C atrofidaligi taxmin qilinadi. Yer qobigi va mantiyasining yuqori qismi ozaro birgalikda yer litosferasini tashkil qiladi. Litosfera bir necha ulkan litosferik plitalardan iborat bolib ular doimo bir biriga nisbatan harakatda boladi. Aynan shu litosferik plitalar chegaralari boylab zilzilalarning nisbatan kop ochoqlari paydo boladi. Mantiya va qobiq chegarasi Moxrovich yuzasi deb ataladi va unda seyesmik tolqinlar tarqalish tezligi keskin sakrashlar bilan kuchayadi. Materiklardan 120 150 km, okeanlardan esa 60 400 km chuqurlikda Atenosfera deb nomlanuvchi qatlam joylashgan bolib, bu qatlamdagi moddalar erish haroratiga yaqin va juda ham past qovushqoqlik xususiyatida ekanligini, va bu qatlam ozidan yuqorida joylashgan litosfera qatlamlarini oz sirti boylab sirpangan singari harakatga keltirishini soha mutaxassislari taxmin qiladilar.

Yerning markaziy qismini esa, 29000 6371 kilometrlik qatlamda yer Yadrosi joylashgan. Yadro ham oz navbatida ikki qismdan iborat deb taxmin qilinadi: Birinchi, tashqi qismi 2900 5000 kilometr qalinlikda bolib, uning suyuq holda, yani, erigan temir va uning aralashmaliridan iborat ekanligi, va ikkinchi ichki yadro 5000 6731 kilometr qatlamda bolib, qattiq qatlam deb faraz qilinadi. Yer yadrosining tuzilishi va fizik xususiyatlari hali toliq organib chiqilmagan.



Yangilаndi: 22.07.2013 04:08  
Maqola yoqdimi? Do'stlaringizga ham tavsiya qiling:

Mulohaza bildiring:


Mahfiy kod
Yangilash

Banner

Orbita.Uz infotekasi

Milliy bayramlarimiz

Yaqin kunlardagi rasmiy bayramlar, kasb bayramlari, muhim tarixiy va xalqaro sanalar.

26 - Iyun - Iyd al-Fitr - Ramazon hayiti Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)


1 - Sentyabr - Mustaqillik kuni. (Dam olish kuni)


2 - Sentyabr - Iyd al-Adho - Qurbon Hayiti . (Dam olish kuni) (oy chiqishiga qarab bir kunga o'zgarishi mumkin)

O'zbekiston shaharlari ob-havo ma'lumotlari

Orbita.Uz do'stlari:

Ziyo istagan qalblar uchun:

O'zbek tilidagi eng katta elektron kutubxona!

​Ўзбекча va o'zbekcha o'zaro transkripsiya!
O'zbekcha va ўзбекча ўзаро транскрипция!

Bizning statistika


Orbital latifalar :) :)

????????????????????????

Haqiqy matematikning ovqatlanish qoidasi: ratsional nonushta; kompleks tushlik va yaxlitlangan kechki ovqat


Birliklar Konvertori

Birlik / Kattalik turini tanlang:
Qiymatni kiriting:

Natijaviy qiymat:

© Orbita.uz

Kontent statistikasi

Foydalanuvchilar soni : 374
Kiritilgan mаqolalar soni : 766
O'qilgan sahifalar soni : 2645514

Tafakkur durdonalari

Xitoydan bo'lsa ham ilm o'rganinglar.

Hadis